Yapay Zekâ Maaş Artışlarını Yavaşlatabilir: Yeni Araştırma İşten Çıkarmalardan Farklı Bir Etkiye İşaret Ediyor
Yapay zekânın istihdam üzerindeki etkisine ilişkin tartışmalar sürerken yayımlanan yeni bir araştırma, en büyük değişimin iş kayıplarından çok ücretlerde yaşanabileceğini ortaya koydu. Apollo Global Management ekonomistlerinin hazırladığı çalışmaya göre, yapay zekâ maaş artışları üzerinde aşağı yönlü baskı oluştururken özellikle düşük gelirli çalışanlar bu değişimden daha fazla etkileniyor. Bulgular, teknolojinin iş gücü piyasasını beklenenden farklı bir yönde dönüştürebileceğine işaret ediyor.
Araştırma Ücret Artışlarının Belirgin Şekilde Yavaşladığını Gösteriyor
Apollo Global Management ekonomistleri Sania Edlich ile Torsten Slok tarafından hazırlanan çalışmada, ChatGPT’nin yaygın olarak kullanılmaya başlandığı 2023 yılından sonraki ücret verileri incelendi. Analizde, yapay zekâdan yüksek düzeyde etkilenen meslekler ile daha düşük etkiye sahip iş kollarındaki maaş değişimleri karşılaştırıldı.
Araştırmaya göre yapay zekâya yüksek düzeyde maruz kalan mesleklerde çalışanların reel ücret artışı, diğer mesleklere kıyasla 6,7 puan daha düşük gerçekleşti. Çalışma, bu yavaşlamanın çalışanlar açısından yıllık yaklaşık 28 milyar dolarlık gelir kaybına karşılık geldiğini hesaplıyor.
Araştırmacılar ayrıca düşük gelir grubundaki çalışanların ücret artışlarının üst gelir grubuna göre daha fazla yavaşladığını belirtiyor. Buna karşın analiz, yapay zekânın doğrudan istihdam kaybına yol açtığına ilişkin güçlü bir bulgu ortaya koymuyor.
Çalışmada kullanılan değerlendirme, Anthropic Economic Index verileri temel alınarak gerçekleştirildi. Yazılım geliştiriciler, müşteri temsilcileri ve finansal analistler yapay zekâdan en fazla etkilenebilecek meslekler arasında gösteriliyor. Apollo’nun hesaplamalarına göre ABD’de yaklaşık 5,8 milyon kişi, yani iş gücünün yüzde 3,7’si bu yüksek etki grubunda yer alıyor.
Araştırmacılar, şirketlerde yapay zekâ kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte bu oranın ilerleyen yıllarda daha da artabileceğini düşünüyor. Yapay zekânın görevleri hızlandırması ve bazı süreçleri otomatikleştirmesi, çalışanların pazarlık gücünü zayıflatarak maaş artışlarını sınırlayabilir.
Uzmanlar, son yıllarda yöneticilerin yapay zekânın çalışanların yerini alabileceğine yönelik açıklamalarının da ücret beklentilerini etkileyebileceğini değerlendiriyor. İşini kaybetme endişesi yaşayan çalışanların daha yüksek maaş talep etmekten veya daha iyi ücret sunan yeni işlere geçmekten kaçınabileceği ifade ediliyor.
Araştırma, yapay zekânın iş gücü üzerindeki etkisinin henüz erken aşamada olduğunu vurguluyor. Kullanılan veriler yalnızca belirli meslek gruplarını kapsıyor ve farklı sektörlerdeki dönüşümün ilerleyen yıllarda daha belirgin hâle gelmesi bekleniyor.
Diğer yandan veri merkezlerinin hızla çoğalması nedeniyle elektrik teknisyenleri, inşaat çalışanları ve benzeri mesleklerde ücret artışlarının hızlanması da genel tabloyu etkileyebiliyor. Bu nedenle yapay zekânın ücretler üzerindeki etkisini tek başına değerlendirmek her zaman kolay olmayabiliyor.
Ekonomistler, ücret artış hızındaki yavaşlamanın enflasyon üzerinde baskıyı azaltabileceğini belirtse de çalışanlar açısından tablo farklı görünüyor. Özellikle yaşam maliyetlerinin yüksek seyrettiği dönemde maaş artışlarının yavaşlaması, satın alma gücü üzerinde doğrudan etkili olabilecek gelişmeler arasında değerlendiriliyor.
