Windows 11 Yeni Çalıştır Penceresi Aralık Ayında Tüm Kullanıcılara Geliyor
Microsoft, Windows 11 için geliştirdiği modern Çalıştır penceresini Release Preview kanalına taşıdı ve özelliğin aralık ayında genel kullanıma sunulacağını duyurdu. WinUI 3 tabanlı yeni arayüz, Windows 95 döneminden bu yana kullanılan klasik pencereye kıyasla daha hızlı açılıyor ve karanlık mod desteğiyle geliyor. Microsoft, eski sürümdeki Gözat düğmesinin 35 milyon kullanıcıdan yalnızca yüzde 0,0038’i tarafından kullanıldığını belirterek yeni tasarımda bu seçeneğe yer vermedi.
Windows 11 Yeni Çalıştır Penceresi Release Preview Kanalına Geldi
Microsoft, 13 Kasım tarihli Windows 11 önizleme sürümleriyle modern Çalıştır penceresini Release Preview kanalındaki kullanıcılara ulaştırmaya başladı. Özellik, Windows 11 25H2 için 26200.10066, 26H2 için ise 26300.10066 yapı numaralı sürümlerde yer alıyor. Microsoft’un sürüm notlarında yeni arayüz, daha modern tasarım ve geliştirilmiş kullanılabilirlik sunan bir güncelleme olarak tanımlanıyor.
Yeni Çalıştır penceresi, kademeli dağıtım yöntemiyle kullanıcılara ulaşıyor. Bu nedenle ilgili önizleme güncellemesini yükleyen her bilgisayar özelliği aynı anda alamayabilir. Release Preview kanalı, yeni özelliklerin genel kullanıma açılmadan önceki son test aşamalarından biri olarak görev yapıyor.
Microsoft’un dağıtım takvimine göre yeni arayüzün kasım ayının ilerleyen günlerinde isteğe bağlı güncelleme olarak sunulması, ardından 8 Aralık Salı Yaması kapsamında daha geniş kullanıcı kitlesine ulaşması bekleniyor. Şirketin son aşamada planı değiştirmemesi durumunda Windows 11 25H2 ve 26H2 sürümleri yeni Çalıştır penceresini aralık ayında alacak.
Microsoft’un Komut Satırı ekibi, eski Çalıştır penceresini yenilemeden önce kullanıcıların mevcut arayüzü nasıl kullandığını inceledi. Microsoft Baş Ürün Yöneticisi Clint Rutkas, 35 milyon kullanıcıdan oluşan örneklemde yalnızca yüzde 0,0038’lik bölümün Gözat düğmesine tıkladığını açıkladı. Bu oran yaklaşık 1.330 kullanıcıya karşılık geliyor.
Klasik Çalıştır penceresindeki Gözat seçeneği, kullanıcıların bir uygulama veya dosyanın yolunu elle yazmak yerine dosya seçici üzerinden bulmasına yardımcı oluyordu. Ancak Çalıştır aracının temel kullanım amacı, kullanıcıların açmak istedikleri uygulamanın veya dosyanın komutunu doğrudan girmesine dayanıyor. Microsoft’un ölçümleri de Gözat düğmesinin uzun yıllardır kullanılan arayüzde oldukça sınırlı bir işleve sahip olduğunu ortaya koydu.
Yeni WinUI arayüzünde Gözat düğmesi kaldırılmış olsa da kullanıcılar yerel ve ağ üzerindeki dosya yollarını yazmaya devam edebiliyor. Ayrıca yeni ~\ kısayolu, doğrudan kullanıcının kişisel klasörünü açarak dosya yollarının daha hızlı tamamlanmasına yardımcı oluyor.
Microsoft’un araştırmasında ortaya çıkan bir başka kullanım alışkanlığı da kullanıcıların metin biçimlendirmesini temizlemek için Çalıştır penceresinden yararlanması oldu. Bazı kullanıcılar metni pencereye yapıştırdıktan sonra herhangi bir komut çalıştırmadan yeniden kopyalayarak biçimlendirmeden arındırılmış içerik elde ediyor.
Microsoft’un paylaştığı ölçümlere göre modern Çalıştır penceresi, Win+R kısayoluna basıldıktan sonra ortalama kullanıcıların yarısının beklediği süreyi temsil eden medyan değerde 94 milisaniyede açılıyor. Klasik pencerenin aynı ölçümdeki açılış süresi ise 103 milisaniye olarak açıklanıyor. Yeni tasarım, yaklaşık 9 milisaniyelik farkla açılış süresini yüzde 8,7 oranında azaltıyor.
Bu ölçüm yalnızca pencerenin ekranda görünmesi için geçen süreyi kapsıyor. Kullanıcının Enter tuşuna basmasının ardından uygulamanın açılması için gereken süre hesaplamaya dahil edilmiyor. Dolayısıyla 94 milisaniyelik değer, Çalıştır penceresinin başlangıç performansını gösteriyor.
Microsoft, yeni arayüzü C# ve WinUI 3 kullanarak geliştirdi. .NET Ahead-of-Time (AOT) derleme yöntemi sayesinde uygulama önceden yerel koda dönüştürülüyor ve kullanıcı Win+R tuşlarına bastığında çalışma zamanında ayrıca derleme yapılması gerekmiyor. Yeni Çalıştır penceresi, Microsoft PowerToys içindeki Command Palette aracıyla da bazı kod bileşenlerini paylaşıyor.
Yeni tasarım, karanlık mod desteğinin yanı sıra son kullanılan komutları gösteren bir geçmiş alanı da içeriyor. Kullanıcılar yukarı ve aşağı ok tuşlarıyla önceki komutlar arasında geçiş yapabiliyor. Komut geçmişini temizlemek isteyenlerin ise Çalıştır penceresini kapatıp yeniden açtıktan sonra Backspace tuşuna basması gerekiyor.
Windows 11’de Modern Çalıştır Penceresi Nasıl Açılıyor?
Microsoft, klasik Çalıştır penceresini tamamen kaldırmıyor. Kullanıcılar yeni arayüzü isteğe bağlı olarak etkinleştirebiliyor ve tercih etmeleri durumunda eski tasarıma geri dönebiliyor. Özellik bilgisayara ulaştıktan sonra aşağıdaki adımlar izlenebiliyor:
- Windows 11’de Ayarlar uygulamasını açın.
- Sistem bölümünden Gelişmiş seçeneklere girin.
- Görev Çubuğu başlığı altındaki Çalıştır iletişim kutusu ayarını bulun.
- Win+R tuşlarına basıldığında modern Çalıştır penceresinin kullanılmasını sağlayan seçeneği etkinleştirin.
- Win+R kısayoluyla yeni arayüzü açın.
Klasik tasarıma dönmek isteyen kullanıcılar aynı ayardaki seçeneği kapatabiliyor. Ayar bölümünde ilgili seçeneği göremeyen kullanıcıların bilgisayarına özellik henüz ulaşmamış olabilir. Kurumsal bilgisayarlarda ise yöneticilerin Gelişmiş ayarları grup ilkeleri üzerinden devre dışı bırakması bu seçeneğin görünmesini engelleyebiliyor.
Microsoft, Çalıştır penceresini Windows 11’de modernleştirmeyi planladığı eski Win32 arayüzlerinden biri olarak görüyor. Şirketin üzerinde çalıştığı diğer tasarımlar arasında Dosya Gezgini Özellikler penceresi, Otomatik Kullan ve Yazdırma Yönetimi gibi araçlar bulunuyor. Microsoft Tasarım Direktörü March Rogers, ekibin eski iletişim kutularını WinUI 3 ile yeniden geliştirmek üzere çalışmalarını sürdürdüğünü belirtiyor.
Microsoft Reactor deposunda yer alan yerel WinUI Kayıt Defteri Düzenleyicisi örneği de bu dönüşümün diğer araçlara uzanabileceğini gösteriyor. Ancak şirket, söz konusu örneğin Windows’a eklenecek yeni bir Kayıt Defteri Düzenleyicisi olduğunu açıklamış değil.
Windows 11’in arayüz yenileme çalışmaları, yeni Çalıştır penceresinin yanı sıra Windows Arama tasarımını da kapsıyor. Microsoft’un eski sistem bileşenlerini WinUI 3 tabanlı arayüzlerle güncellemesi, işletim sistemindeki tasarım farklılıklarını azaltmayı hedefliyor. Aralık ayındaki dağıtımın tamamlanmasıyla Çalıştır penceresi de Windows 11’in yenilenen arayüz bileşenleri arasına katılacak.
