Windows 11 Açılışını Hızlandıran İki Kayıt Defteri Ayarı Keşfedildi

Windows 11, bilgisayar açıldıktan sonra başlangıç uygulamalarını performansı korumak amacıyla belirli aralıklarla çalıştırıyor. Reddit’te paylaşılan bir kayıt defteri düzenlemesi, bazı kullanıcılarda uygulamaların yüklenme süresini 2 dakika 30 saniyeden 30 saniyeye kadar düşürdü. Ancak Windows başlangıç gecikmesi için kullanılan bu yöntem, özellikle düşük donanımlı bilgisayarlarda sistem performansını olumsuz etkileyebileceği için dikkatli uygulanmalı.

Windows 11 Başlangıç Uygulamalarını Neden Geciktiriyor?

Windows 11 masaüstünün açılması, bilgisayardaki bütün uygulamaların aynı anda kullanıma hazır olduğu anlamına gelmiyor. Discord, Microsoft Teams, VPN yazılımları ve donanım yardımcı programları gibi başlangıçta çalışması istenen uygulamalar, işletim sistemi tarafından kontrollü biçimde başlatılıyor. Microsoft, bu yaklaşımı bilgisayarın açılış sırasında aşırı yüklenmesini önlemek amacıyla kullanıyor.

Reddit’te u/PersianMG kullanıcı adıyla paylaşım yapan bir Windows kullanıcısı, güçlü donanıma sahip bilgisayarında yaklaşık 30 başlangıç uygulaması, altı AutoHotkey betiği ve farklı arka plan hizmetleri çalıştırıyordu. Kullanıcı, Windows masaüstünün kısa sürede açılmasına rağmen uygulamaların sırayla yüklenmesinin yaklaşık iki buçuk dakika sürdüğünü fark etti. Windows Performance Toolkit üzerinden yaptığı incelemede ise gecikmenin tek bir uygulamadan kaynaklanmadığını, başlangıç sürecinde uzun bekleme aralıkları bulunduğunu gördü.

Kullanıcı, kayıt defterinde Serialize adlı bir anahtar oluşturarak iki DWORD değerini sıfıra ayarladı. Düzenlemenin ardından başlangıç uygulamalarının tamamen yüklenme süresi 150 saniyeden yaklaşık 30 saniyeye geriledi. Önceden uygulamalar bilgisayar açıldıktan yaklaşık 110 saniye sonra çalışmaya başlarken düzenlemeden sonra ilk uygulamalar yaklaşık 20 saniyede açıldı ve yükleme işlemi kısa süre içinde tamamlandı.

Reddit kullanıcılarının paylaştığı diğer testler de başlangıç gecikmesinin donanım yapılandırmasına göre değişebildiğini gösteriyor. Intel Core Ultra 270K Plus işlemci ve RTX 5080 ekran kartı kullanan bir bilgisayarda yalnızca WaitForIdleState değerinin sıfırlanması, başlangıç süresini 90 saniyeden 47 saniyeye düşürdü. Kullanıcı, Startup Delayer uygulamasıyla başlangıç sırasını değiştirdikten sonra süreyi 36 saniyeye kadar indirdi.

Başka bir kullanıcı 140 saniyelik yükleme süresini 113 saniyeye düşürürken bazı kullanıcılar yalnızca 3 ila 6 saniyelik iyileşme elde etti. Sonuçlardaki farklılık, başlangıç uygulamalarının sayısına, bilgisayarın donanımına ve Windows yapılandırmasına bağlı olarak değişiyor.

Microsoft’un teknik belgeleri de Windows’un başlangıç programlarını belirli bir süre içinde çalıştırma garantisi vermediğini doğruluyor. Şirketin Run ve RunOnce kayıt defteri anahtarlarına ilişkin açıklamasında, işletim sisteminin Run anahtarı veya Başlangıç klasöründeki programları diğer işlemleri daha az etkileyecek bir zamana erteleyebileceği belirtiliyor.

Microsoft mühendisi Raymond Chen de 2016 yılında yayımladığı teknik açıklamada Windows’un başlangıç uygulamalarını neden geciktirdiğini anlatmıştı. Chen’e göre Windows, önce masaüstü gibi kullanıcıya görünen bileşenleri hazırlıyor, ardından başlangıç grubundaki programları çalıştırıyor. Çok sayıda uygulamanın aynı anda disk ve işlemci kaynaklarına yüklenmesi, Başlat menüsü gibi temel bileşenlerin bile yanıt vermesini geciktirebiliyor.

Windows başlangıç gecikmesini azaltmak için kullanılan iki kayıt defteri değeri farklı görevler üstleniyor. StartupDelayInMSec, Explorer’ın başlangıç uygulamalarını çalıştırmadan önce beklediği sabit süreyi kontrol ediyor. WaitForIdleState ise Windows’un yeni bir uygulamayı başlatmadan önce sistemin boşta kalmasını bekleyip beklemeyeceğini belirliyor.

Wintoys geliştiricisinin açıklamasına göre WaitForIdleState ayarı özellikle Windows 11 24H2 ve sonraki sürümlerde önem taşıyor. Ancak Microsoft, bu iki değeri resmi belgelerinde doğrudan bir performans ayarı olarak tanımlamıyor. Dolayısıyla yöntem, topluluk tarafından keşfedilmiş bir kayıt defteri düzenlemesine dayanıyor ve Microsoft gelecekteki güncellemelerde davranışını değiştirebiliyor.

Windows 11 Başlangıç Gecikmesi Nasıl Kapatılır?

Kayıt defterinde yapılacak değişiklik öncesinde sistem geri yükleme noktası oluşturulması öneriliyor. İşlem, mevcut kullanıcı hesabının kayıt defteri alanında gerçekleştirildiği için normal koşullarda yönetici yetkisi gerektirmiyor. Ancak kurum tarafından yönetilen bilgisayarlarda kayıt defteri düzenlemeleri güvenlik politikaları nedeniyle engellenebiliyor.

Aşağıdaki adımlar, başlangıç uygulamalarının gecikmesini azaltmak için gereken ayarları içeriyor:

1. Win + R tuşlarına basarak Çalıştır penceresini açın.
2. Arama alanına regedit yazıp Enter tuşuna basın.
3. Kayıt Defteri Düzenleyicisi üzerinden HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer yoluna gidin.
4. Explorer anahtarına sağ tıklayın, Yeni bölümünden Anahtar seçeneğini seçin ve anahtara Serialize adını verin.
5. Oluşturduğunuz Serialize anahtarını açın ve sağ taraftaki boş alana sağ tıklayın.
6. Yeni bölümünden DWORD (32-bit) Değeri seçeneğini kullanarak StartupDelayInMSec adında bir değer oluşturun ve değerini 0 olarak ayarlayın.
7. Aynı bölümde WaitForIdleState adında ikinci bir DWORD (32-bit) değeri oluşturun ve onun değerini de 0 yapın.
8. Bilgisayarı yeniden başlatarak değişikliğin etkisini kontrol edin.

Bazı Windows sürümlerinde veya bilgisayar yapılandırmalarında StartupDelayInMSec değerinin 0 olarak ayarlanması beklenen sonucu vermeyebiliyor. Wintoys geliştiricisi, böyle durumlarda değerin 1 olarak değiştirilmesini öneriyor. Kullanıcılar ayrıca Windhawk üzerindeki Startup App Delay Fix modunu veya Wintoys uygulamasındaki ilgili seçeneği kullanarak kayıt defterine doğrudan müdahale etmeden benzer düzenlemeleri gerçekleştirebiliyor.

Değişikliği geri almak isteyen kullanıcıların Serialize anahtarını silmesi yeterli oluyor. Böylece Windows, başlangıç uygulamalarını kendi varsayılan yönetim davranışıyla çalıştırmaya devam ediyor.

Kayıt defteri düzenlemesi, uygulamaların kendi açılış hızını artırmıyor; yalnızca Windows’un bu uygulamaları başlatmasına izin verdiği zamanı değiştiriyor. Ayrıca Wintoys geliştiricisine göre düzenleme, Microsoft Store üzerinden yüklenen uygulamaların çoğunu etkilemiyor.

Düşük donanımlı bilgisayarlarda çok sayıda uygulamanın aynı anda başlatılması işlemci, bellek ve disk kaynakları üzerinde yoğunluk oluşturabiliyor. Microsoft’un gecikme mekanizması da özellikle bu tür sistemlerde masaüstünün kullanılabilir hale gelmesini korumayı amaçlıyor. Bu nedenle güçlü SSD ve yeterli RAM kapasitesine sahip bilgisayarlarda yarar sağlayabilen düzenleme, giriş seviyesi dizüstü bilgisayarlarda ters etki oluşturabiliyor.

Microsoft, Windows 11’de uygulama açılışlarını hızlandırmaya yönelik farklı performans iyileştirmeleri üzerinde de çalışıyor. Ancak başlangıç uygulamalarının ne zaman çalışacağını doğrudan kullanıcının belirlemesine yönelik daha ayrıntılı bir seçenek henüz sunulmuyor. Ayarlar bölümündeki Başlangıç uygulamaları ekranı yalnızca uygulamaların otomatik çalışmasını açıp kapatmaya izin veriyor. Kullanıcıların başlangıç gecikmesini donanımlarına göre yönetebilmesi için varsayılan olarak etkin bir optimize edilmiş başlangıç seçeneği ise Windows’un mevcut ayarlarında bulunmuyor.