Türkiye Otomobil Üretimi Son 13 Yılın En Düşük Seviyesine Geriledi
Türkiye otomotiv sektöründe 2026’nın ilk 10 ayında üretim ve ihracat performansı geriledi; otomobil fabrikalarındaki üretim 592 bin 163 adede kadar indi. Otomotiv Sanayii Derneği’nin (OSD) Kasım raporuna göre otomobil ihracatı da yüzde 25,3 azalarak 364 bin 639 adetle son 14 yılın en düşük seviyesine geriledi. Ticari araç grubundaki büyümeye rağmen otomobil tarafında yaşanan kayıplar, Türkiye’nin toplam otomotiv üretimindeki düşüşü belirginleştirdi.
Otomobil Fabrikalarında Üretim Hacmi Daraldı
Türkiye’nin otomotiv üretiminde ortaya çıkan tablo, araç grupları arasındaki belirgin performans farkını gözler önüne serdi. Ocak-Ekim döneminde toplam otomotiv üretimi yüzde 6,1 gerileyerek 1 milyon 92 bin 519 adet oldu. Otomobil fabrikaları ise aynı dönemde geçen yılın üretim hacmini koruyamadı ve 2025’teki 717 bin 321 adetlik seviyeden 592 bin 163 adede düştü.

Üretimdeki 125 bin 158 adetlik kayıp, otomobil grubunun sektörün genel performansını aşağı çeken temel alanlardan biri olduğunu gösterdi. Türkiye’nin 2017’nin ilk 10 ayında ulaştığı 941 bin 400 adetlik üretim rekoruyla karşılaştırıldığında mevcut hacim çok daha düşük bir seviyede kaldı. 2013 yılında yaklaşık 516 bin adet otomobil üreten sektör, 2026 itibarıyla son 13 yılın en zayıf Ocak-Ekim dönemini yaşadı.
Üretim gerilemesi yalnızca otomobillerle sınırlı kalmadı. Traktör imalatı da yılın ilk 10 ayında yüzde 27 azalarak 17 bin 217 adede indi. Traktör üretiminin dahil edilmesiyle toplam taşıt imalatı 1 milyon 109 bin 736 adede ulaştı.
Otomobil üretimindeki gerilemenin aksine ticari araç fabrikaları yılın ilk 10 ayında üretimini artırdı. Yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan araçların toplam üretimi yüzde 12 yükseldi. Kamyonetlerdeki yüzde 19’luk artış, ticari araç grubunun büyümesinde öne çıkan sonuç oldu. Midibüs ve kamyon üretimi yüzde 6, otobüs üretimi yüzde 4 artarken minibüs imalatı yüzde 8 azaldı.
Fabrikaların üretim performansı, satış tarafında aynı ölçüde karşılık bulmadı. Ticari araç pazarı Ocak-Ekim döneminde yüzde 9 küçüldü. Hafif ticari araç satışları yüzde 9, ağır ticari araç satışları ise yüzde 7 geriledi.

Sektördeki üretim kapasitesinin tamamı kullanılmadı. OSD verilerine göre otomotiv sanayisinin genel kapasite kullanım oranı yüzde 61 düzeyinde kaldı. Hafif araç üretiminde bu oran yüzde 63, kamyon grubunda yüzde 60, otobüs ve midibüste yüzde 67 olarak ölçüldü. Traktör fabrikalarının kapasite kullanımı ise yüzde 28 seviyesinde gerçekleşti.
Türkiye’nin otomobil üretimindeki kayıplar, yurt dışı satışlarında daha sert bir düşüşle kendini gösterdi. İlk 10 ayda 364 bin 639 otomobil ihraç edildi. Geçen yıl aynı dönemde 488 bin 379 adet olan ihracat hacmi, böylece 123 bin 740 araç azaldı.
2017’nin Ocak-Ekim döneminde 769 bin 100 otomobil ihraç eden Türkiye, 2026’da bu hacmin yarısından daha düşük bir seviyede kaldı. OSD’nin geçmiş dönem kayıtları, mevcut ihracat miktarının 2012’den bu yana görülen en düşük ilk 10 aylık sonuç olduğunu ortaya koydu.
Toplam taşıt ihracatındaki gerileme otomobil grubundaki kayıp kadar yüksek olmadı. Türkiye, yılın ilk 10 ayında 779 bin 557 araç ihraç ederek geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,4’lük düşüş yaşadı. Ticari araç ihracatının yüzde 11, traktör ihracatının da yüzde 11 artması, toplam ihracat performansındaki kaybı sınırladı. Yurt dışına gönderilen taşıtların toplam üretime oranı yüzde 71 olarak hesaplandı.
Türkiye’deki araç satışları da üretim ve ihracattaki gerilemeye paralel olarak azaldı. İlk 10 ayda toplam otomotiv pazarı yüzde 15,1 küçülerek 916 bin 149 adede geriledi. Otomobil satışları ise yüzde 16,9 düşüşle 692 bin 916 adet olarak kaydedildi.
Satışlardaki daralma, yerli ve ithal otomobiller arasında farklı sonuçlar ortaya çıkardı. İthal otomobil satışları yüzde 23 azalırken yerli modellerin satışları yüzde 1 yükseldi. Toplam otomobil pazarındaki ithal araç payı yüzde 65 seviyesinde kaldı.

Hafif ticari araçlarda da yerli üreticiler ithal modellere kıyasla daha iyi bir satış performansı sergiledi. İthal hafif ticari araç satışları yüzde 13 gerilerken yerli modeller yüzde 6 büyüdü. Toplam hafif ticari araç pazarındaki daralma yüzde 9, ithal araçların pazar payı ise yüzde 76 oldu.
Ağır ticari araç satışlarında toplam hacim yüzde 7 azalarak 32 bin 350 adede indi. Kamyon pazarı yüzde 9 düşüşle 28 bin 124 adet olurken otobüs satışları yüzde 27 artarak 1.867 adede ulaştı. Midibüs satışları da yüzde 4 yükselişle 2 bin 350 adet olarak gerçekleşti.
Yılın ilk 10 ayında satışlar geçen yılın gerisinde kalsa da Türkiye otomotiv pazarı son 10 yıllık ortalamaların üzerinde kalmayı sürdürdü. Toplam otomotiv pazarı tarihsel ortalamayı yüzde 26,3 aşarken otomobil satışları yüzde 26,7 daha yüksek gerçekleşti. Hafif ticari araçlarda yüzde 25,3, ağır ticari araçlarda ise yüzde 23,5 oranında ortalama üzeri satış hacmi kaydedildi.
OSD verileri, Türkiye otomotiv sektöründeki daralmanın bütün araç gruplarına eşit dağılmadığını gösteriyor. Ticari araç üretimi ve ihracatı büyümesini sürdürürken otomobil fabrikalarının üretim hacmi ile dış pazarlara gönderilen araç sayısı ciddi biçimde azaldı. Yerli modellerin iç pazardaki satış performansı ise üretim ve ihracat tarafındaki kayıplara rağmen sektörün görece güçlü kalan alanlarından biri oldu.










