Ticaret Bakanlığı’ndan DTÖ Kararı Sonrası İlk Açıklama Geldi
Ticaret Bakanlığı, Dünya Ticaret Örgütü’nün (DTÖ) Çin menşeli elektrikli otomobillere yönelik Türkiye’nin uyguladığı bazı ticaret tedbirleri hakkında yayımladığı panel raporuna ilişkin ilk değerlendirmesini paylaştı. Bakanlık, söz konusu raporun nihai karar niteliği taşımadığını vurgulayarak Türkiye’nin DTÖ kuralları çerçevesinde hukuki gözden geçirme süreçlerini işleteceğini açıkladı. Açıklamada ayrıca panel raporunda Türkiye lehine yapılan değerlendirmelerin de bulunduğuna dikkat çekildi.
Bakanlık Panel Raporunun Kesin Karar Olmadığını Vurguladı
DTÖ paneli, Çin’in başvurusu üzerine hazırladığı raporda Türkiye’nin Çin menşeli elektrikli otomobillere uyguladığı yüzde 40 oranındaki ek gümrük vergisi, bazı hibrit araçlara getirilen ilave vergiler ile ithalat izin sistemindeki bazı uygulamaların DTÖ kurallarıyla tam uyumlu olmadığı yönünde değerlendirmelerde bulunmuştu. Raporun kamuoyuna yansımasının ardından Ticaret Bakanlığı da konuya ilişkin resmi açıklama yaptı.
Bakanlık, panel raporlarının DTÖ hukuk sistemi içerisinde doğrudan bağlayıcı nihai karar anlamına gelmediğini belirterek Türkiye’nin hukuken isabetli bulmadığı tespitlere karşı uluslararası hukuk çerçevesinde sahip olduğu tüm başvuru yollarını kullanacağını ifade etti. Açıklamada, gerekli hukuki inceleme ve gözden geçirme mekanizmalarının işletileceği belirtilirken sürecin DTÖ kuralları doğrultusunda devam edeceği vurgulandı.
Ticaret Bakanlığı, otomotiv sektörüne yönelik uygulanan tedbirlerin temel amacının yerli üretimi desteklemekten ibaret olmadığını, elektrikli araç dönüşümüne uyum sağlanması, yeni teknolojilerin geliştirilmesi, tüketici güvenliğinin artırılması ve kamu sağlığının korunması gibi stratejik hedeflere dayandığını bildirdi. Açıklamada, küresel otomotiv sektöründe yaşanan dönüşümün ülkelerin ticaret politikalarını yeniden şekillendirdiğine dikkat çekildi.
Bakanlık ayrıca DTÖ panel raporunda Türkiye’nin sağlık, çevre ve tüketicinin korunmasına yönelik yaklaşımının makul bulunduğunu, bazı tedbirlerin ise Türkiye lehine değerlendirildiğini hatırlattı. Buna karşılık panelin bazı uygulamalarda yerli üretimin korunmasını belirleyici unsur olarak yorumladığı ve bu konuda çeşitli tavsiyelerde bulunduğu ifade edildi.
Bakanlık açıklamasında, panel raporunun özellikle son 30 yılda otomotiv sektöründe yaşanan teknolojik dönüşümü ve elektrikli araçlara geçiş sürecini yeterince dikkate almadığı görüşü de paylaşıldı. Türkiye’nin bu nedenle bazı değerlendirmelere katılmadığı belirtilirken raporun hukuki açıdan yeniden incelenmesi için DTÖ mekanizmalarının kullanılacağı açıklandı.
Süreç, yalnızca Türkiye ile Çin arasındaki ticaret ilişkileri açısından değil, elektrikli araçlara yönelik koruma önlemlerinin uluslararası ticaret kuralları kapsamında nasıl değerlendirileceği bakımından da önem taşıyor. Önümüzdeki dönemde işletilecek hukuki süreç, hem Türkiye’nin uyguladığı ticaret politikalarının geleceği hem de benzer uygulamaları bulunan diğer ülkeler açısından emsal niteliği taşıyabilecek sonuçlar doğurabilir.









