Teknoloji Devleri Yapay Zekâ İçin Küçük Nükleer Santrallere Yöneliyor
Küresel enerji ihtiyacının artışıyla birlikte küçük modüler reaktörler enerji sektöründe yeniden gündeme geldi. Geleneksel nükleer santrallerin maliyet sorunları ve yıllar süren inşaat gecikmeleri sektörü daha esnek çözümler aramaya yöneltti. Küçük reaktörlerin modüler yapısı, santrallerin kısa sürede kurulmasını ve farklı alanlarda kullanılmasını sağlayarak teknoloji şirketlerinin ilgisini artırdı.
Küçük Reaktörler Enerji Yatırımlarında Öne Çıktı
Küçük modüler reaktörler, fabrikalarda üretilen parçaların sahada birleştirilmesiyle inşa ediliyor. Bu yöntem, büyük ölçekli projelerde yaşanan bütçe aşımlarını azaltmayı hedefliyor. Aynı zamanda ihtiyaç duyulan kapasiteye göre adım adım büyüyebilen yapılarıyla farklı sektörlere uyum sağlıyor.
Dünyada şu an yalnızca birkaç proje faaliyete geçmiş durumda. Rusya, 2020’de kutup bölgelerine elektrik sağlayan yüzer platform üzerinde iki küçük reaktörü devreye aldı. Çin ise 2023’te Şidao Körfezi’nde iki yeni reaktörü çalıştırmaya başladı. Pek çok ülke yeni projeler için hazırlık yürütüyor. ABD’de Bill Gates’in kurucusu olduğu TerraPower ile Warren Buffett’ın şirketi PacifiCorp sahaya çıkarken Avrupa’da Rolls-Royce çalışmalarını hızlandırdı.
Küresel teknoloji devleri artan enerji ihtiyacını karşılamak için küçük reaktör projelerine yöneldi. Amazon, Google ve Oracle, veri merkezlerinin enerji açığını kapatmak için nükleer çözümleri gündemine aldı. Google, Kairos Power ile yaptığı anlaşmayla 2035’ten itibaren Tennessee’de 500 megavatlık kapasite hedefledi. Equinix ise 2024’te Oklo’dan 500 megavatlık alım taahhüdünde bulundu.
ABD’de regülasyon süreçleri uzun sürse de hükümet yeni yatırımları teşvik etmeye çalışıyor. Başkan Donald Trump, 2050 yılına kadar nükleer kapasitenin dört katına çıkarılacağını duyurdu. Enerji Bakanlığı, Wyoming’deki TerraPower projesine milyarlarca dolarlık destek sağladı. Ayrıca ABD ile İngiltere arasında imzalanan anlaşma, lisans süreçlerinde karşılıklı kolaylıklar sunmayı amaçlıyor.
Güvenlik konusu ise tartışmaların merkezinde yer alıyor. Yeni tasarımlar pasif soğutma sistemleri ve düşük basınçlı çalışma prensipleriyle riskleri azaltmayı hedefliyor. Eleştirmenler ise atık yönetimi sorunlarının hâlâ çözülemediğini hatırlatıyor.
