Starliner Kargo Görevi Beklenenden Yakın Olabilir: Boeing Yeni Takvimi Paylaştı
NASA’nın geçtiğimiz aylarda ciddi güvenlik sorunları nedeniyle başarısız olarak değerlendirdiği Starliner programında yeni bir aşamaya geçiliyor. Starliner kargo görevi için yapılan son açıklamalara göre Boeing, uzay aracındaki kritik teknik sorunların büyük bölümünü giderdiğini duyurdu. Şirket, bir sonraki uçuşun zamanlamasını artık teknik çalışmaların değil, Uluslararası Uzay İstasyonu’nun operasyon takviminin belirleyeceğini açıkladı.
NASA’nın Tespit Ettiği Kritik Arızalarda Sona Yaklaşıldı
NASA, Şubat ayında Starliner’ın 2024 yılında gerçekleştirdiği ilk insanlı test uçuşunu “Type A” seviyesinde kaza olarak sınıflandırmıştı. Bu kararın ardından kurum, Boeing ile birlikte uzay aracındaki tüm risklerin yeniden değerlendirileceğini ve gerekli düzeltmeler tamamlanmadan yeni bir uçuşa izin verilmeyeceğini açıklamıştı. O dönemde herhangi bir görev takvimi de paylaşılmamıştı.
Boeing CEO’su Kelly Ortberg ise şirketin son finansal sonuç toplantısında yaptığı açıklamada çalışmaların planlandığı şekilde ilerlediğini söyledi. Ortberg’e göre Starliner’ın en büyük teknik problemi olan itki sistemi üzerinde yürütülen iyileştirmelerin önemli kısmı tamamlandı. Şirket, yapılan değişikliklerin test süreçlerinden geçmeye devam ettiğini belirtti.
Boeing’e göre Starliner programındaki en büyük engel artık teknik değil, operasyonel planlama. Şirket, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda uygun kenetlenme noktasının ve kargo operasyonları için gerekli zaman aralığının oluşmasını bekliyor.
NASA’ya yakın kaynaklar da değerlendirmelerinde benzer bir tabloya işaret etti. Buna göre Starliner kargo görevi için uygun fırlatma tarihi, büyük ölçüde istasyondaki görev yoğunluğu ve kenetlenme planına bağlı olacak. Bu nedenle ilk test uçuşunun yıl bitmeden gerçekleştirilebileceği değerlendiriliyor.
Planlanan kargo görevinin sorunsuz tamamlanması hâlinde Boeing’in yaptığı teknik değişikliklerin gerçek görev koşullarındaki performansı da doğrulanmış olacak. Böyle bir senaryoda NASA’nın Starliner için yeniden insanlı görev planlamasına başlaması bekleniyor. Mevcut değerlendirmeler, ilk operasyonel insanlı uçuşun 2027’nin sonlarına doğru gerçekleşebileceğine işaret ediyor.
Starliner’ın ilk insanlı görevinde yaşanan itki sistemi arızaları nedeniyle NASA astronotları Butch Wilmore ve Suni Williams planlandığı gibi Boeing kapsülüyle Dünya’ya dönememiş, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda aylarca kaldıktan sonra görevlerini SpaceX’in Crew Dragon uzay aracıyla tamamlamıştı. Bu olay, programın yeniden kapsamlı şekilde gözden geçirilmesine neden olmuştu.
Boeing, Starliner programını 2014 yılında NASA’nın Ticari Mürettebat Programı kapsamında sabit fiyatlı sözleşmeyle geliştirmeye başladı. Ancak yazılım problemleri, teknik aksaklıklar ve ertelenen görevler nedeniyle şirketin mali yükü yıllar içinde önemli ölçüde arttı.
Şirket bugüne kadar Starliner programı nedeniyle yaklaşık 2 milyar dolar ek maliyet üstlendi. Kelly Ortberg de yeni gecikmeler yaşanmasının Boeing’in zararını daha da artırabileceğini ifade etti. Bu nedenle şirket, teknik geliştirmeleri tamamlamanın yanında programı yeniden düzenli uçuş takvimine döndürmeyi öncelikli hedef olarak görüyor.
