Ucuz ve dayanıksız teknoloji ürünleri, elektronik atık miktarını hızla artırıyor. Uzmanlar, bu ürünlerin kullanım süresinin kısa olmasına rağmen çevreye verdiği zararın büyük olduğunu vurguluyor.
Ucuz Elektronik Ürünler Geri Dönüşüme Gitmeden Çöpe Atılıyor
Mini vantilatörler, elektrikli diş fırçaları, taşınabilir şarj cihazları ve LED tuvalet kapakları gibi düşük maliyetli ürünler son yıllarda giderek yaygınlaştı. Genellikle çevrim içi mağazalardan birkaç sterline satın alınan bu cihazlar, çoğu zaman kısa süreli kullanımdan sonra ya çöpe atılıyor ya da çekmecelerde unutuluyor.
İngiltere merkezli Material Focus adlı kuruluşun verilerine göre, ülkede yılda 1.14 milyar küçük elektronik cihaz satılıyor. Bu ürünlerin yaklaşık yarısı aynı yıl içinde çöpe atılıyor. Saniyede 19 cihazın atılması, elektronik atık sorununun ne kadar ciddi boyutta olduğunu gösteriyor. Kuruluşun yöneticisi Scott Butler, hızlı teknoloji döneminde yaşadığımızı belirtiyor. Butler, piyasaya sürülen ucuz ve kalitesiz ürünlerin kullanılmadan atıldığını ve bu durumun büyük bir kaynak israfı anlamına geldiğini söylüyor.
Butler, birçok tüketicinin düşük fiyat nedeniyle bu ürünleri kolayca gözden çıkardığını belirtiyor. Oysa pille, fişle ya da kabloyla çalışan hiçbir cihazın çöpe atılmaması gerektiğini ifade ediyor. Bu ürünlerin içerisinde geri dönüştürülebilecek kıymetli metaller bulunduğunu da hatırlatıyor.
Özellikle sezonluk ya da geçici moda ürünleri bu sorunun merkezinde yer alıyor. Örneğin, sadece İngiltere’de geçtiğimiz yıl 7.1 milyon mini vantilatör satıldı. Bunların yarısından fazlası kısa süre içinde ya unutuldu ya da atıldı. Butler, yaz aylarında serin kalma ihtiyacının anlaşılır olduğunu ama alınacak ürünlerin kaliteli ve uzun ömürlü olması gerektiğini savunuyor.
Hızlı Teknoloji Ürünleri Yeni Bir Çevresel Tehdit Türü Yaratıyor
Çevre bilimci Laura Young, hızlı teknolojinin çevre açısından yeni ve tehlikeli bir tehdit türü oluşturduğunu söylüyor. Young, bu cihazların yalnızca içerdiği kimyasallar nedeniyle değil, aynı zamanda devasa miktarlarda üretilip kolayca atılabilmeleri nedeniyle zararlı olduğunu belirtiyor.
Young’a göre geçmişte hiçbir elektronik cihaz tek kullanımlık değildi. Tost makinesi, su ısıtıcısı, çamaşır makinesi ya da telefon gibi cihazlar ya prize takılı şekilde kullanılıyordu ya da şarj edilebiliyordu. Bugün satılan pek çok ürünün içinde elektronik bileşenler olsa da kullanıcılar bu ürünlerin geri dönüştürülmesi gerektiğini fark etmiyor.
Butler, hızlı teknoloji ürünlerinin piyasada yer bulmasının temel nedeninin tüketici talebi olduğunu vurguluyor. Ona göre tüketiciler daha bilinçli davrandığında bu ürünlerin üretimi de azalacak. Satın alma kararlarında daha dikkatli olunması, ürünlerin mümkün olduğunca uzun süre kullanılması ve işlevini yitiren cihazların geri dönüştürülmesi gerektiğini söylüyor.
Young ise topluluk bazlı çözümlere dikkat çekiyor. Onarma kafeleri, alet kütüphaneleri ve ikinci el paylaşım sistemlerinin, hızlı teknolojiye karşı sürdürülebilir alternatifler sunduğunu belirtiyor. Young, artık tamir edilebilecek ürünleri satın aldığını ve şahsî alet edinmek yerine paylaşım sistemlerini kullandığını söylüyor.
Elektronik atık sorununun büyümesini durdurmak için hızlı teknolojiye olan yaklaşımın değişmesi gerektiği konusunda uzmanlar hemfikir. Daha bilinçli tüketim, daha az israf ve daha çok geri dönüşüm, çevresel etkilerin azaltılmasında belirleyici rol oynayacak.
