Çin’de İlaç Şirketleri Doktorlara Ulaşmak İçin Yapay Zekâ Uygulamalarına Yöneliyor
Çin’deki ilaç şirketleri, sağlık sektöründeki yolsuzlukla mücadele denetimlerinin geleneksel pazarlama yöntemlerini zorlaştırmasının ardından doktorlara ulaşmak için yapay zekâ destekli uygulamalara yöneliyor. Alibaba Health ve JD Health gibi şirketlerin geliştirdiği dijital sağlık asistanları, hekimlerin tıbbi araştırmalara erişmesini sağlarken ilaç üreticileri için yeni tanıtım kanalları oluşturuyor. Sektör temsilcileri, klinik kanıtların doktorlara doğrudan dijital platformlar üzerinden sunulmasının ilaç pazarlama bütçelerinin dağılımını değiştirebileceğini belirtiyor.
Alibaba Health Ve JD Health Doktorlara Yönelik Yapay Zekâ Asistanları Geliştiriyor
Çin’de bu yıl kullanıma giren yeni nesil tıbbi yapay zekâ uygulamaları, doktorların klinik araştırmalara ve bilimsel kaynaklara erişim biçimini değiştiriyor. ABD’de doktorlara özel bir ChatGPT alternatifi olarak öne çıkan OpenEvidence benzeri platformlar, Çin’de yerel teknoloji şirketleri tarafından geliştiriliyor. Alibaba Health’in Hydrion uygulaması ile JD Health’in Zhiyi asistanı, hekimlerin mesleki ihtiyaçlarına yönelik dijital araçlar arasında yer alıyor.
Alibaba Health Teknoloji Direktörü Wang Xiangzhi, Reuters’a yaptığı açıklamada Hydrion için ilaç şirketlerini de kapsayan bir iş modelini değerlendirdiklerini söyledi. Planlanan sistemde, doktorların yapay zekâ asistanına yönelttiği sorulara verilen yanıtların yanında sponsorlu tıbbi araştırmaların ve klinik kanıtların gösterilmesi hedefleniyor. Böylece ilaç üreticileri, ürünlerini destekleyen bilimsel verileri ilgili tedavi alanlarında çalışan hekimlere dijital ortamda sunabilecek.
Wang, ilaç şirketlerinin doktorları ürünleri hakkında bilgilendirmek ve pazara erişim sağlamak için geleneksel olarak yüksek pazarlama bütçeleri ayırdığını belirtti. Doktorların tek bir dijital platformda buluşması hâlinde şirketlerin tanıtım harcamalarının çevrim içi kanallara kayabileceğini ifade eden Wang, Hydrion üzerinden ilaç üreticileriyle henüz iş birliği başlatmadıklarını da vurguladı. Buna rağmen yerli ve yabancı ilaç şirketlerinin platforma yönelik ilgisinin oldukça yüksek olduğunu aktardı.
Alibaba Health tarafından yüzlerce doktorla gerçekleştirilen ankete göre katılımcıların yüzde 93’ü yapay zekâ araçlarından yararlanıyor. Aynı araştırmada bu oran bir yıl önce yaklaşık yüzde 70 seviyesindeydi. Kullanımdaki artış, tıbbi bilgiye erişim ve mesleki araştırma süreçlerinde dijital asistanların daha fazla yer edinmeye başladığını gösteriyor.
Araştırma şirketi Frost & Sullivan, dünyanın ABD’den sonraki en büyük ilaç pazarı olan Çin’de kurumsal dijital sağlık pazarlaması harcamalarının 2027-2030 döneminde yıllık bileşik yüzde 27,5 büyümesini bekliyor. Tahmine göre harcamalar dönem sonunda 274,4 milyar yuana, yani yaklaşık 41,1 milyar dolara ulaşacak. Şirketin öngörüsü yalnızca doktorlara yönelik yapay zekâ uygulamalarını kapsamıyor; daha geniş dijital sağlık pazarlaması pazarını değerlendiriyor.
Tıbbi eğitim şirketi PICA Health, JD Health tarafından geliştirilen Zhiyi asistanını kendi uygulamasına entegre etti. İki şirket, ağustos ayında ilaç üreticilerine yönelik hedefli dijital bilimsel tanıtım ve doktor eğitimi hizmetleri sunacaklarını açıkladı. Yidu Tech de Yidu Evidence uygulaması üzerinden pazarlama faaliyetleri yürütme konusunda ilaç şirketleriyle görüşmeler gerçekleştirdi. Ancak şirket yöneticilerinden biri, platformda bu tür bir işlevin henüz sunulmadığını belirtti.
İlaç üreticilerinin ilgisi Çin merkezli şirketlerle sınırlı kalmıyor. İsviçreli Roche, doktorlara ve hastanelere doğrudan ulaşmak amacıyla üçüncü taraf tıbbi yapay zekâ araçlarının kullanımını değerlendirdiğini bildirdi. Bayer ise sağlık çalışanlarıyla mevzuata uygun iletişim kurmaya yardımcı olabilecek teknolojik gelişmeleri takip ettiğini açıkladı.
Çin yönetiminin sağlık sektöründe rüşvet ve yolsuzlukla mücadele kapsamında yürüttüğü çok yıllı denetim programı, bu yaz daha sıkı kurallarla genişletildi. Yeni düzenlemeler, ilaç şirketlerinde çalışan ve ürünler hakkında doktorlarla hastanelere bilgi veren personelin faaliyetlerini daha yakından denetliyor. Hastane ziyaretlerine getirilen kısıtlamalar, ilaç temsilcilerinin hekimlerle yüz yüze iletişim kurmasını zorlaştırıyor.
Zhejiang Xianju Pharmaceutical, ağustos ayında yaptığı açıklamada yeni düzenlemelerin satışlarını etkilediğini bildirdi. Xian Shijishengkang Pharmaceutical bünyesinde görev yapan bir satış yöneticisi de temmuz ayında hastane ziyaretlerine getirilen sınırlamaların faaliyetler açısından önemli bir engel oluşturduğunu belirtti. Bu gelişmeler, ilaç üreticilerinin doktorlara erişmek için dijital kanallara ayırdığı kaynakları artırmasına zemin hazırlıyor.
Çinli Medlive Technology, eylül ayında yaptığı açıklamada 2026 yılının ilk yarısında hassas pazarlama ve kurumsal çözümler kapsamında 509 sağlık sektörü müşterisine hizmet verdiğini bildirdi. Şirketin pazarlama kapsamındaki müşteri sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 14 arttı. Medlive, doktorların akademik etkinliklere katılımındaki hareketliliğin denetimlerden etkilendiğini, dijital hizmetlerin ise şirket faaliyetlerinde büyümeyi sürdürdüğünü aktardı.
Çin’de doktorlara yönelik yapay zekâ destekli arama hizmetlerinin erken sağlayıcılarından Null Hypothesis, KnowS uygulamasını 2025 yılının başlarında kullanıma sundu. Şirketin Üst Yöneticisi Gu Fei, büyük Çinli ve yabancı ilaç üreticilerinin belirli hastalıklara odaklanan, hekimlere özel akademik platformlar oluşturmak için KnowS lisansı aldığını söyledi. Gu, iş birliği yapılan şirketlerin isimlerini açıklamadı.
Gu’ya göre sağlık sektöründeki eski pazarlama modeli, ağırlıklı olarak ağırlama ve hediye verme gibi yöntemlere dayanıyordu. Yeni yaklaşım ise doktorların klinik çalışmalarını ve araştırmalarını destekleyen dijital araçlar üzerinden iletişim kurmayı hedefliyor. Gu, doktorlara mesleki verimlilik kazandıran uygulamaların geleneksel tanıtım yöntemlerinden farklı bir değer sunduğunu belirtti.
İlaç şirketleri açısından bu platformların temel getirisi, doktorlarla daha doğrudan ve ilgili tedavi alanlarına odaklanan bir iletişim kanalı kurmak olarak öne çıkıyor. Ancak sponsorlu araştırmaların yapay zekâ yanıtlarının yanında gösterilmesi, bilimsel kanıtlarla ticari tanıtım arasındaki sınırın nasıl korunacağı sorusunu da gündeme getiriyor. Platformların güvenilirliği, sponsorlu içeriklerin açık biçimde belirtilmesine ve hekimlerin bilimsel değerlendirmelerini bağımsız kaynaklarla destekleyebilmesine bağlı olacak.
Çin’deki ilaç pazarlaması, hastane ziyaretlerine dayalı geleneksel modelden dijital sağlık platformlarına doğru ilerliyor. Yapay zekâ asistanları, ilaç şirketlerine doktorlarla iletişim kurmak için yeni kanallar sunarken teknoloji sağlayıcılarına da büyüyen bir gelir alanı açıyor. Sektörün önündeki temel mesele ise ticari tanıtım faaliyetlerini doktorların klinik bilgi ihtiyaçlarından ayıran şeffaf ve güvenilir bir yapı oluşturmak olacak.
