Çin’deki Askerî Bağlantılı Üniversite, ABD Yasağına Rağmen Nvidia H200 Çipleri Satın Aldı

Çin’de Halk Kurtuluş Ordusu ile yakın ilişkileri bulunan Northwestern Polytechnical University, ABD’nin ihracat kısıtlamalarına rağmen iki adet Nvidia H200 yapay zekâ çipi satın aldı. Üniversitenin 21 Ekim 2026 tarihli satın alma kaydında, işlem için 874 bin 700 yuan (yaklaşık 123 bin dolar) ödendiği belirtiliyor. Satın alma kayıtları, Çin’deki askerî bağlantılı kurumların yerel tedarikçiler üzerinden ABD’nin kısıtladığı yüksek performanslı işlemcilere ve bu işlemcileri kullanan sunucu hizmetlerine erişebildiğini gösteriyor.

Nvidia H200 Çipleri Yerel Bir Tedarikçi Üzerinden Alındı

Çin’in kuzeybatısındaki Xi’an kentinde faaliyet gösteren Northwestern Polytechnical University, iki H200 işlemcisini doğrudan Nvidia’dan değil, Shaanxi Bosuan Network Technology adlı yerel şirket üzerinden temin etti. Üniversitenin internet sitesinde yayınlanan satın alma belgesine göre işlem, kurumun yönetim fakültesi adına gerçekleştirildi. Söz konusu kayıt, ABD’nin ihracat denetimi altındaki ileri seviye yapay zekâ donanımlarının Çin’deki alıcılarla buluşmasında yerel şirketlerin rolünü ortaya koyuyor.

Nvidia H200, gelişmiş yapay zekâ modellerinin eğitilmesi ve çalıştırılması için tasarlanan şirketin en güçlü işlemcileri arasında bulunuyor. ABD’nin ihracat kuralları, bu işlemcilerin Çin’e gönderilmesini lisans onayına bağlıyor. ABD Ticaret Bakanlığı’nın Entity List olarak bilinen yaptırım listesinde bulunan Northwestern Polytechnical gibi kurumlara yönelik lisans başvuruları ise genel olarak reddedilme politikası kapsamında değerlendiriliyor.

Üniversitenin ABD kısıtlamalarına rağmen H200 işlemcilere erişimi, yalnızca doğrudan donanım satın alımıyla sınırlı kalmadı. Satın alma belgeleri, kurumun yıl içinde Çinli şirketlerden kiraladığı hesaplama kapasitesi üzerinden H200 ve başka Nvidia işlemcilerine de eriştiğini gösteriyor. Reuters’ın incelediği 2026 tarihli 26 kamu alımı ve şirket kaydı, Çin’deki üniversitelerle araştırma kuruluşlarının kısıtlı işlemcileri yerel tedarikçilerden satın aldığını veya bu donanımları içeren sunucuları kiraladığını ortaya koyuyor.

Northwestern Polytechnical University, Çin savunma sanayisiyle bağlantılı yedi üniversiteden oluşan ve “National Defense Seven Sons” olarak bilinen grubun üyeleri arasında yer alıyor. Üniversite, askerî uçaklar, füzeler ve uydularla ilgili araştırmalar yürütüyor. ABD Ticaret Bakanlığı, kurumun füze yayılmasına ilişkin faaliyetlere ve askerî araştırmalara katıldığı iddiaları nedeniyle üniversiteyi 2001 yılında Entity List kapsamına aldı.

Washington yönetimi, 2019 yılında üniversiteye yönelik ihracat kısıtlamalarını daha da sıkılaştırdı. Yeni düzenlemelerle ABD menşeli kontrollü teknolojilerin kuruma ihracatı, istisnai durumlar dışında ret politikası kapsamına girdi. Bu nedenle üniversitenin H200 işlemcileri yerel bir şirket üzerinden satın alması, ABD’nin ihracat denetimlerinin Çin içindeki tedarik zincirleri karşısındaki etkinliğini yeniden gündeme taşıyor.

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, ocak ayında H200 işlemcilerin belirli koşullarla Çin’e ihracatına vaka bazında izin vermeye başladı. Ancak söz konusu politika, Entity List kapsamındaki kurumlara uygulanan ayrı kısıtlamaları kaldırmadı. Ocak ayında açıklanan lisans koşulları, onay verilen işlemcilerin kara listedeki kuruluşlar veya askerî son kullanıcılar tarafından uzaktan kullanılmasını önleyecek güvenlik önlemleri de içeriyor.

Northwestern Polytechnical University’nin siber güvenlik fakültesi, ocak ayında sekiz H200 işlemci içeren sunuculara erişim için iki ayrı yedi aylık sözleşme imzaladı. Sözleşmelerin değeri 441 bin 700 yuan ve 441 bin yuan olarak kayıtlara geçti. Belgelerde kiralanan hesaplama kapasitesinin yapay zekâ modellerinin ince ayarı ile pekiştirmeli öğrenme eğitiminde kullanılacağı belirtildi.

Üniversite, Nvidia’nın A100 ve A800 işlemcilerini içeren sunuculara da erişim sağladı. Her iki model de ABD’nin Çin’e yönelik ihracat kısıtlamaları kapsamında bulunuyor. Kayıtlarda yer alan H200, A100 ve A800 modelleri arasında en gelişmiş işlemci olarak öne çıkıyor. Ancak satın alma belgeleri, kiralanan sunucuların fiziksel konumunu veya işlemcilerin hangi tedarik kanallarından geldiğini ayrıntılı biçimde açıklamıyor.

Çin’de kamu alımlarıyla ilgili mevzuat, kurumların sözleşme imzalamadan önce seçilen tedarikçilerin siparişi yerine getirebilecek kapasiteye sahip olduğunu doğrulamasını gerektiriyor. Buna rağmen kamuya açık belgeler, işlemcilerin menşei ve sunucuların işletildiği yer konusunda sınırlı bilgi sunuyor. Bu durum, kısıtlı donanımların Çin’deki kurumlara hangi kanallardan ulaştığının belirlenmesini zorlaştırıyor.

Reuters’ın incelediği kayıtlar, Nvidia işlemcilerine yönelik tedarik faaliyetlerinin tek bir üniversiteyle sınırlı olmadığını gösteriyor. Shenzhen University, eylül ayında üç adet H100 işlemciyi 769 bin 800 yuan karşılığında satın aldı. Wuhan University of Technology ise haziran ayında H100 işlemci içeren bir sunucuya 355 bin yuan ödedi; ayrıca dört A100 işlemciyi 344 bin yuan karşılığında temin etti.

Çin’in savunma sanayisiyle bağlantılı diğer üniversiteler de benzer alımlar gerçekleştirdi. National Defense Seven Sons grubunda bulunan Beihang University, nisan ayında dört adet A800 işlemciyi 489 bin yuan karşılığında satın aldı. Havacılık ve uzay araştırmalarında faaliyet gösteren kurum, askerî havacılık programlarıyla da bağlantılı çalışmalar yürütüyor.

Çin Bilimler Akademisi Üniversitesi için temmuz ve eylül aylarında yayınlanan iki kamu alım duyurusu da H800 ve A800 işlemcileri kullanan hesaplama hizmetlerinin tedarik edildiğini gösteriyor. Duyurulardan birinde H800 erişimi için işlemci başına saatlik 10 yuan ücret belirtiliyor. Ocak ayındaki başka bir sözleşmede ise Shenzhen merkezli bir kamu kuruluşu için altı A100 işlemcinin 484 bin 800 yuan değerinde satın alındığı kaydediliyor.

Reuters daha önce de Çinli kurumların Super Micro Computer, Dell ve Gigabyte tarafından üretilen sunucuların içine yerleştirilmiş kısıtlı Nvidia işlemcilerini yerel satıcılardan temin ettiğini bildirmişti. Ajans ayrıca yurt dışındaki stoklardan ve üçüncü ülke aracılarından sağlanan işlemciler üzerinden Çin’de gelişen kayıt dışı bir tedarik pazarını belgelemişti. Geçen hafta yayınlanan başka bir haberde ise az miktarda H200 işlemcinin dolaylı kanallardan Çin’e ulaştığı, Pekin yönetiminin büyük ölçekli ithalatlara henüz onay vermediği aktarılmıştı.

Çin’deki işlemci alımları, Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang’ın ABD’de daha esnek ihracat kuralları için yürüttüğü lobi faaliyetlerinin de yeniden tartışılmasına yol açtı. Huang, Amerikan şirketlerinin Çin pazarına satış yapmaya devam etmesinin ABD’nin teknolojik liderliğini koruyacağını ve Çinli müşterilerin Amerikan teknolojilerine bağlı kalmasını sağlayacağını savunuyor.

ABD Kongresi’ndeki bazı üyeler ise Nvidia’nın en gelişmiş yapay zekâ işlemcilerine erişimin Çin’in askerî kapasitesini artırabileceği görüşünde. Bu işlemcilerin silah tasarımı, istihbarat analizi ve askerî modernizasyon çalışmalarında kullanılabilecek yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesini hızlandırabileceği değerlendiriliyor. Cumhuriyetçi ve Demokrat milletvekilleri, çip takibi ve ihracat denetimlerinde Kongre gözetiminin artırılması gibi önlemleri gündeme getiriyor.

Üç Cumhuriyetçi komite başkanı, Huang’ın Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğu iddia edilen bir kişiyle temaslarına ilişkin haberlerin ardından 18 Kasım’da kendisiyle görüşmek üzere bilgilendirme talep etti. Northwestern Polytechnical University, Nvidia ve ABD Ticaret Bakanlığı bünyesindeki Sanayi ve Güvenlik Bürosu, Reuters’ın yorum taleplerine yanıt vermedi. Çinli üniversiteler de satın alma kayıtlarına ilişkin sorulara karşılık vermedi.