Microsoft Yöneticisinin Yapay Zekâ Eğitimiyle İlgili Sözleri Mahkeme Dosyasına Girdi
Microsoft’un Uygulamalı Bilimler Direktörü Brent Hecht’in yapay zekâ modellerinin internetten içerik toplama yöntemini “insanlık tarihindeki en büyük emek hırsızlığı” olarak nitelendirdiği iç yazışmalar, New York Times’ın OpenAI ile Microsoft’a karşı açtığı telif davasındaki yeni mahkeme dosyalarıyla ortaya çıktı. Hecht’in değerlendirmeleri, şirketlerin yapay zekâ eğitimi için telifli içerik kullanımını ABD hukukundaki adil kullanım ilkesi kapsamında savunmasından farklı bir tablo çiziyor. Microsoft ise söz konusu ifadelerin bir çalışanın kişisel görüşünü yansıttığını, şirketin hukuki pozisyonunu temsil etmediğini belirtiyor.
Mahkeme Dosyaları Yapay Zekâ Eğitimi Tartışmasını Yeniden Gündeme Taşıdı
New York’ta devam eden dava dosyasına giren belgeler, yapay zekâ modellerinin eğitiminde kullanılan internet içeriklerinin hukuki statüsüne ilişkin tartışmayı yeniden büyüttü. New York Times, OpenAI ile Microsoft’un haber içeriklerini izin almadan kullanarak modellerini eğittiğini savunurken iki teknoloji şirketi eğitim sürecinin telif hukukundaki adil kullanım kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürüyor. ABD hukukunda adil kullanım, belirli koşullarda telif sahibinin izni olmadan korunan eserlerden yararlanılmasına izin verirken yapay zekâ eğitiminin bu kapsamda değerlendirilip değerlendirilemeyeceği henüz genel bir yargı kararıyla kesinleşmiş değil.
Dava kapsamındaki yeni belgeler, Microsoft ile OpenAI çalışanlarının içerik kullanımı konusunda şirket içinde farklı değerlendirmeler yaptığını gösteriyor. Hecht’in 2023 tarihli bir iç yazışmada büyük dil modellerinin internetten içerik toplama yöntemini olağanüstü ölçekte bir emek kaybı olarak değerlendirdiği görülürken Microsoft, söz konusu ifadelerin şirketin mahkemeye sunduğu hukuki savunmayla aynı anlama gelmediğini belirtiyor.
OpenAI Başkanı Greg Brockman’a ait iç iletişimler, modellerin haber metinlerini devam ettirme kapasitesi konusunda şirket içinde yapılan değerlendirmeleri de dosyaya taşıdı. Brockman’ın yazışmalarında OpenAI modellerinin New York Times içeriklerinden bir cümlenin devamını tahmin etmede başarılı olduğuna ilişkin değerlendirmeler yer aldı. Söz konusu ifadeler, yayıncıların telifli içeriklerin yalnızca model eğitimi sırasında kullanılmadığını aynı zamanda model çıktılarında yeniden üretilebildiğini savunurken dayandığı deliller arasında bulunuyor.
OpenAI’nin içerik üretimindeki yetenekleri, davanın yalnızca eğitim verisinin nasıl toplandığıyla sınırlı kalmamasına neden oluyor. Bir yapay zekâ modelinin telifli bir metni doğrudan veya yüksek benzerlikle yeniden üretmesi, eğitim kullanımının telif sahibinin mevcut pazarı üzerindeki etkisi açısından ayrıca değerlendirilebiliyor. New York Times’ın dosyadaki yaklaşımı da modellerin haber hizmetlerinin yerine geçebilecek ürünlere dönüşmesinin adil kullanım savunmasını zayıflattığını öne sürüyor.
Microsoft’un iç belgeleri, yapay zekâ ürünlerinin eğitim verisini sağlayan yayıncılık ekosistemiyle kurduğu ekonomik ilişkiye dair şirket içindeki endişeleri de ortaya koyuyor. Hecht tarafından hazırlanan bir belgede, üretken yapay zekânın modelleri eğiten içerik üreticilerinin istihdamını ciddi biçimde etkileyebileceği değerlendirilirken şirketin içerik tedarik zincirinin ekonomik temellerini zayıflatma riski tartışıldı.
Microsoft’un kendi verileri de tartışmaya trafik boyutu ekledi. Mahkeme dosyasına aktarılan şirket içi verilere göre Microsoft’un Copilot yanıt motoru, New York Times alan adına yönlendirilen tıklama oranlarını geleneksel Bing aramalarına kıyasla bazı durumlarda yüzde 93’e kadar düşürdü. Yapay zekâ özetlerinin kullanıcıya haber içeriğinden doğrudan bilgi sunması, okuyucunun orijinal yayıncı sitesine geçme ihtiyacını azaltabildiği için yayıncıların reklam, abonelik ve doğrudan trafik gelirleri açısından yeni bir ekonomik sorun oluşturuyor.
OpenAI ile Microsoft, telifli materyallerin yapay zekâ eğitimi sırasında kullanılmasının ABD telif hukukunda adil kullanım kapsamına girebileceğini savunuyor. Şirketler, modellerin eğitim sırasında içerikleri doğrudan bir arşiv gibi sunmadığını ve ortaya çıkan çıktının özgün materyali dönüştüren yeni bir kullanım oluşturabildiğini ileri sürüyor. Davanın merkezindeki hukuki tartışma, büyük ölçekli model eğitiminin telifli eserlerin pazarına ve hak sahiplerinin ekonomik çıkarlarına nasıl etki ettiği sorusu etrafında şekilleniyor.
Microsoft CEO’su Satya Nadella’nın mahkeme kapsamındaki ifadeleri de paywall arkasındaki içerik konusunda ayrı bir ayrım ortaya koydu. Nadella, ücretli erişimle korunan içeriklerin eğitim veya yapay zekâ sistemlerini besleme amacıyla kullanılması için lisans alınması gerektiğini söylediğini belirtirken OpenAI’nin böyle bir içeriği kullandığını bilmesi durumunda Microsoft’un yeniden eğitim talep edebileceğini ifade etti. Söz konusu açıklama, kamuya açık internet içeriği ile lisans gerektiren kapalı içerik arasında şirket içinde farklı değerlendirmeler yapıldığını gösteriyor.
New York Times’ın 2023 sonunda açtığı dava, yapay zekâ şirketlerinin haber kuruluşlarının ürettiği materyalleri model geliştirme sürecinde kullanmasının yanı sıra yapay zekâ ürünlerinin yayıncıların gelir modelini nasıl etkilediğini de gündeme getiriyor. Dava sürecinde New York Daily News, The Intercept ile Center for Investigative Reporting gibi başka yayıncıların da benzer iddialarla sürece dahil olması, tartışmanın tek bir medya kuruluşuyla sınırlı kalmadığını gösteriyor.
Yapay zekâ telif davası, yalnızca OpenAI veya Microsoft’un mevcut ürünlerini değil internet üzerindeki içerik üretim modelinin geleceğini de etkileyebilecek bir hukuki sürece dönüştü. Mahkemenin eğitim verilerinin kullanımı, model çıktılarının özgün eserlere etkisi ile yayıncıların ekonomik zarar iddiaları hakkında vereceği kararlar, yapay zekâ geliştiricilerinin veri lisanslama stratejilerini değiştirebilir. İçerik üreticileri açısından ortaya çıkacak yeni kurallar ise haber, kitap, müzik, görsel medya ile yazılım gibi farklı sektörlerin yapay zekâ şirketleriyle kuracağı veri ilişkilerini yeniden şekillendirebilir.
