Microsoft, Windows 11’de Prefetch Dosyalarını Silmenin Performansı Düşürebileceğini Açıklıyor

Microsoft, Windows 11’de uygulamaların daha hızlı açılmasına yardımcı olan Prefetch dosyalarının silinmesinin bilgisayarı hızlandırmadığını, aksine uygulama başlatma sürelerini uzatabildiğini belirtiyor. İşletim sistemi, uygulamaların önceki çalıştırmalarından elde edilen verileri kullanarak sonraki açılış süreçlerini optimize ediyor ve silinen dosyaları ihtiyaç duyulduğunda yeniden oluşturuyor. Özellikle düşük donanım gücüne sahip bilgisayarlarda yapılan testler, Prefetch klasörünün temizlenmesinin uygulama açılışlarında daha belirgin gecikmelere yol açabildiğini gösteriyor.

Windows 11, Prefetch Dosyalarını Uygulama Açılışlarını Hızlandırmak İçin Kullanıyor

Prefetch, Windows’un uygulama başlatma süreçlerini hızlandırmak amacıyla kullandığı bir sistem mekanizması olarak çalışıyor. Sistem, uygulamaların önceki çalıştırmalarından elde edilen bilgilere dayanarak hangi dosyaların ve bellek sayfalarının okunacağını belirleyen verileri .pf uzantılı dosyalarda saklıyor. Windows, ilgili uygulama yeniden başlatıldığında bu bilgilerden yararlanarak gerekli verilere daha verimli erişebiliyor.

Microsoft’un olay müdahale ekibi, Prefetch özelliğinin masaüstü Windows sürümlerinde varsayılan olarak etkin olduğunu ve sonraki uygulama açılışlarını hızlandırmak üzere tasarlandığını belirtiyor. Windows Server sürümlerinde ise aynı varsayılan kullanım söz konusu değil.

Prefetch dosyaları, uygulamaların kopyalarını veya büyük miktarda geçici veriyi içermiyor. Dosyalar, sistemin uygulama açılışlarını optimize etmek için kullandığı erişim bilgilerini saklıyor. Bu nedenle klasörün temizlenmesi, kullanıcıların kayda değer miktarda depolama alanı kazanmasını sağlamıyor.

İnternetteki bazı Windows bakım rehberleri, Prefetch klasöründeki dosyaların sürekli belleğe yüklendiği ve bilgisayarı yavaşlattığı varsayımıyla bu dosyaların silinmesini öneriyor. Ancak Windows, klasördeki bütün Prefetch dosyalarını aynı anda belleğe taşımıyor; sistem, ilgili uygulama başlatıldığında o uygulamaya ait verileri kullanıyor.

Windows 8 ve sonraki sürümler, Windows 11 dahil olmak üzere, en fazla 1.024 Prefetch dosyasını tutabiliyor ve yeni dosyalara yer açılması gerektiğinde en eski kayıtları önce siliyor. Bu yönetim yaklaşımı, kullanıcıların klasörü düzenli olarak elle temizlemesini gereksiz hale getiriyor.

Windows Latest tarafından yapılan testlerde, günlük kullanılan bilgisayardaki Prefetch klasöründe 364 öğe yaklaşık 27 MB alan kapladı. Daha az uygulamanın bulunduğu test sanal makinesinde ise 481 öğe yalnızca 13 MB depolama alanı kullandı. Bu değerler, Prefetch dosyalarının genellikle bilgisayarda önemli bir alan işgal etmediğini gösteriyor.

Windows Latest, Prefetch dosyalarını silmeden önce ve sildikten sonra uygulama açılış sürelerini karşılaştırdı. Günlük kullanılan bilgisayarda ilk ölçümlerdeki farklar oldukça küçük kaldı. Ancak dosyaların silinmesi ve sistemin yeniden başlatılmasının ardından Clipchamp gibi açılışı zaten daha uzun süren uygulamalarda belirgin gecikmeler gözlemlendi. Word, Edge ve Chrome gibi diğer uygulamalarda ise daha sınırlı yavaşlamalar ortaya çıktı.

Araştırmacılar, 4 GB RAM ve çift çekirdekli işlemci kullanan daha düşük performanslı bir sanal makinede de aynı deneyi gerçekleştirdi. Bu sistemde Prefetch dosyalarının silinmesinin ardından uygulama açılışlarında daha belirgin gecikmeler yaşandı. Microsoft Store uygulamasının başlatılması sırasında ortaya çıkan fark, test videosunda da gösterildi.

Testler, güçlü SSD kullanan güncel bilgisayarlarda gecikmenin daha az hissedilebildiğini ortaya koyuyor. Buna karşılık daha yavaş depolama birimlerine ve sınırlı işlem gücüne sahip sistemlerde Prefetch verilerinin yeniden oluşturulması, uygulama açılışlarını daha fazla etkileyebiliyor.

Microsoft, 2009 yılında Prefetch ve Superfetch özelliklerinin geleneksel sabit disklerde performansı artırmak üzere tasarlandığını açıklamıştı. Mekanik disklerde rastgele okuma işlemleri önemli bir darboğaz oluşturduğu için uygulama başlatma verilerinin önceden hazırlanması daha fazla yarar sağlayabiliyor.

Windows 7, rastgele okuma performansı yeterli olan SSD sistemlerinde uygulama başlatma için kullanılan Prefetch davranışını devre dışı bırakabiliyordu. Ancak bu durum, güncel Windows sürümlerindeki Prefetch klasörünün her bilgisayarda gereksiz olduğu anlamına gelmiyor.

Windows Latest’in aktardığı eski Windows 7 testlerinde, Prefetch kapalıyken bilgisayarın açılışı 61 saniye sürerken özellik etkin olduğunda süre 45 saniyeye indi. Word 2010’un açılışı da Prefetch kapalıyken 7 saniye, açıkken 5 saniye olarak ölçüldü. Bu sonuçlar eski donanım ve yazılım koşullarına ait olsa da Prefetch verilerinin bazı sistemlerde performans üzerindeki etkisini gösteriyor.

Microsoft, Windows performansını artırmaya yönelik önerilerinde Prefetch dosyalarını silmeyi tavsiye etmiyor. Şirket bunun yerine başlangıçta otomatik açılan uygulamaların sınırlandırılmasını, kullanılmayan programların kaldırılmasını, Depolama Algısı veya Disk Temizleme araçlarının kullanılmasını ve sistem güncellemelerinin kurulmasını öneriyor.

Bilgisayarın yavaş açılması durumunda Görev Yöneticisi üzerinden işlemci kaynaklarını tüketen uygulamaların ve başlangıç programlarının incelenmesi daha etkili bir yaklaşım oluşturuyor. Prefetch dosyaları ayrıca uygulamaların kaç kez çalıştırıldığına ve en fazla sekiz yakın zamandaki açılış zamanına ilişkin bilgiler saklayabiliyor. Gizlilik gerekçesiyle bu kayıtları silmek isteyen kullanıcılar dosyaları temizleyebiliyor; ancak bu işlem bilgisayarı hızlandıran bir bakım yöntemi olarak değerlendirilmemeli.

Windows 11, Prefetch klasörünü kendi ihtiyaçlarına göre yönetiyor. Kullanıcıların bu mekanizmayı düzenli olarak temizlemek yerine sistemin otomatik yönetimine bırakması, gereksiz dosya silme işlemlerinden kaynaklanabilecek uygulama açılış gecikmelerini önlemeye yardımcı oluyor.