Meta’nın 2 Milyar Dolarlık Manus Satın Alımı Çin Tarafından Durduruldu
Çin NDRC, Meta’nın 2 milyar dolarlık Manus satın alımını düzenleyici gereklilikler nedeniyle durdurdu. Singapur merkezli girişimin Çinli kurucuları anlaşmayı engelledi.
Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu (NDRC), Meta’nın yapay zeka girişimi Manus için hazırladığı 2 milyar dolarlık devralma anlaşmasını düzenleyici gereklilikleri gerekçe göstererek iptal etti. Beyaz Saray’ın daha önce Çin’i Amerikan yapay zeka laboratuvarlarından endüstriyel ölçekte fikri mülkiyet çalmakla suçlamasının hemen ardından gelen bu karar, teknoloji dünyasında şok etkisi yarattı. Anlaşmanın rafa kalkmasıyla birlikte Meta’nın ajans halindeki yapay zeka yeteneklerini güçlendirme stratejisi de büyük bir darbe aldı.
NDRC’nin Devreye Girmesiyle Birlikte Süreç Tamamen Durdu
Pekin’deki yetkililer geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada anlaşmanın mutlaka iptal edilmesi gerektiğini bildirdi. Düzenleyici kurumun bu hamlesi aslında son dönemde Çin’in yabancı yatırımlara karşı takındığı sert tavrın bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Manus’un kurucularından Xiao Hong daha önce yayınladığı blog yazısında Meta ile birlikte çalışmaktan duyduğu heyecanı dile getirirken ürünü geliştirmeye devam edeceklerinin sözünü vermişti. Şirketin Singapur merkezli olmasına rağmen Çinli kurucular tarafından hayata geçirilmesi anlaşmanın akıbetini belirleyen en kritik faktör oldu. Meta Manus satın alma engel olarak nitelendirilen bu süreç aslında şirketin portföyüne katmayı planladığı küçük yapay zeka şirketleri stratejisinin de önemli bir parçasını oluşturuyordu.
Ancak NDRC’nin anlaşmayı durdurmasıyla birlikte şirketin bu alandaki büyüme planları sekteye uğradı. Düzenleyici kurumun kararında herhangi bir detay paylaşılmazken uzmanlar bunun son dönemde artan jeopolitik gerilimlerle doğrudan bağlantılı olduğunu düşünüyor. Meta AI satın alma iptal kararı aslında iki ülke arasındaki teknoloji savaşının yeni bir cephe daha kazandığını gösteriyor.
Singapur Merkezli Olmak Manus’u Çin Yasalarından Kurtarmadı
Son yıllarda birçok Çinli girişim ABD ile artan siyasi gerginlikten kaçabilmek umuduyla merkezlerini Singapur’a taşımayı tercih ediyor. Manus da bu stratejiyi izleyerek kendini güvence altına almayı denerken beklenen sonuç bir türlü elde edilemedi. Çin yasaları hâlâ bu şirketler üzerinde bağlayıcılığını korurken özellikle yabancı kuruluşlarla yapılacak anlaşmalar mercek altında tutuluyor. Çin AI yatırım engel oluşturan bu yaklaşım sayesinde makamlar ülkenin yapay zeka sektörüne yönelik dış yatırımlara karşı hassasiyetini giderek artırırken herhangi bir yabancı şirketin dahil olduğu birleşme ve devralmaları sıkı bir denetimden geçiriyor.
Manus AI girişim anlaşma sürecinde yaşanan bu tıkanma aslında sadece Meta’yı değil benzer konumdaki tüm teknoloji şirketlerini ilgilendiriyor. Yalnızca Çin tarafı değil Amerikan yönetimi de fikri mülkiyetin Çin’e sızma potansiyeline karşı benzer kaygılar taşıyor. Geçtiğimiz hafta Beyaz Saray Bilim ve Teknoloji Politikası Ofisi Direktörü Michael Kratsios tarafından yayımlanan bir muhtırada Çin’in ABD yapay zeka laboratuvarlarından endüstriyel ölçekte teknoloji çaldığı iddia edildi. ABD Çin yapay zeka gerilim giderek tırmanırken bu karşılıklı güvensizlik ortamı iki ülke arasındaki teknoloji transferlerini neredeyse tamamen durma noktasına getiriyor. AI satın alma düzenleme konusunda her iki ülkenin de farklı ama bir o kadar katı kurallar geliştirdiği görülürken Manus gibi girişimlerin uluslararası satın alma şansı giderek azalıyor.
✍️ Editörün Notu İçin Tıklayın
Manus örneği jeopolitik gerilimlerin teknoloji dünyasını ne denli derinden etkilediğini gösteriyor. Şirketin Singapur’a taşınarak sorunları aşabileceğini düşünmesi bir anlamda iyimserlikti çünkü Çin yasaları kurucuların kökenine dayalı olarak hâlâ bağlayıcılığını koruyor. Meta gibi dev bir oyuncunun bile bu bürokratik ve siyasi engelleri aşamaması aslında küresel yapay zeka ekosisteminin ne kadar kırılgan ve bölünmüş bir yapıya dönüştüğünün en somut kanıtı.
