Yandex, Veri Merkezi Saldırılarının Ardından Müşteri Verilerini Kalıcı Olarak Kaybetti

Rus teknoloji şirketi Yandex, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının Ekim ayında veri merkezlerini hedef almasının ardından Yandex Cloud müşterilerinin verilerinin yüzde 2,84’ünü kalıcı olarak kaybettiğini açıkladı. Şirket, hasar gören altyapının büyük bölümünü yeniden çalışır hâle getirse de bazı ekipmanlardaki fiziksel tahribat nedeniyle verileri kurtaramadı. Yaşanan kaybın ardından Yandex, yeni sanal makinelerde yedekleme özelliğini varsayılan olarak etkinleştirmeye hazırlanırken bulut altyapısını farklı bölgelere dağıtma çalışmalarını da hızlandırıyor.

Yandex Cloud’da Yaklaşık 100 Petabayt Veri Kaybolmuş Olabilir

Yandex’in Rusya’daki veri merkezlerine yönelik saldırıların ardından yaptığı açıklama, bulut hizmetlerinde yaşanan kaybın boyutunu ortaya koydu. Şirket, Yandex Cloud üzerinde saklanan müşteri verilerinin yüzde 2,84’üne artık erişilemediğini bildirdi. Saldırılarda zarar gören sistemlerin önemli bir bölümü yeniden devreye alınırken fiziksel olarak hasar gören bazı depolama ekipmanlarındaki veriler geri getirilemedi.

Yandex, veri kaybının temel nedenleri arasında donanım hasarını ve müşterilerin kendi yedekleme sistemlerini oluşturmamış olmasını gösterdi. Platformun yedekleme araçlarını önceden etkinleştiren müşteriler ise şirketin açıklamasına göre verilerini kaybetmedi. Bu ayrım, bulut sağlayıcısının altyapı güvenliğinin tek başına veri kurtarma garantisi sunmadığını ortaya koyuyor.

Rusya merkezli bağımsız yayın kuruluşu Meduza, Yandex’in 2025 yılı sonuç raporundaki veriler üzerinden kaybın büyüklüğüne ilişkin bir tahminde bulundu. Söz konusu hesaplamaya göre kalıcı olarak kaybolan verilerin toplamı yaklaşık 100 bin terabayta, yani 100 petabayta ulaşmış olabilir. Bu miktar, kurumsal müşterilerin depoladığı çok büyük hacimli dosyaların geri döndürülemez biçimde silinmiş olabileceğini gösteriyor.

Saldırılarda veri merkezlerinin farklı bileşenleri zarar görürken Yandex, tesislerde bulunan süper bilgisayarların hasar almadığını daha önce açıklamıştı. Şirket, söz konusu sistemleri başka konumlara taşıyarak çalışmalarını sürdürdü. Ancak süper bilgisayarların korunmuş olması, veri depolama sistemleri dâhil diğer donanımlarda meydana gelen tahribatın sonuçlarını ortadan kaldırmadı.

Bulut hizmetleri, fiziksel sunucular, depolama üniteleri, ağ ekipmanları ve enerji altyapısının birlikte çalışmasına dayanıyor. Veri merkezlerinde yaşanan ağır hasar, yalnızca hizmet kesintisine değil, verilerin tutulduğu donanımların kullanılamaz hâle gelmesine de neden olabiliyor. Yandex örneğinde altyapının yeniden çalıştırılması, hasarlı ekipmanlarda bulunan müşteri verilerinin geri kazanılması için yeterli olmadı.

Şirket, yaşanan kaybın ardından Yandex Cloud’un veri koruma yaklaşımında değişikliğe gideceğini duyurdu. Yeni dönemde sanal makinelerde yedekleme özelliği varsayılan olarak etkinleştirilecek. Daha önce müşterilerin kendi tercihlerine göre açtığı bu özellik, yeni oluşturulan sanal makinelerde otomatik biçimde devreye girecek.

Yedekleme ayarlarının varsayılan olarak etkinleştirilmesi, kullanıcıların veri koruma adımını gözden kaçırmasından kaynaklanan riskleri azaltmayı hedefliyor. Ancak otomatik yedekleme, tek başına tüm felaket senaryolarına karşı koruma sağlamıyor. Yedeklerin ana sistemlerden bağımsız bir konumda tutulması, farklı altyapı bileşenlerinin kullanılması ve geri yükleme süreçlerinin düzenli olarak sınanması da veri sürekliliği açısından önem taşıyor.

Yandex, fiziksel altyapıdaki riskleri azaltmak için bilgi işlem kaynaklarını Rusya’nın farklı bölgelerinde bulunan bağımsız tesislere dağıtmayı da sürdürüyor. Şirket, yeni lokasyonların sayısını artırarak tek bir veri merkezine veya bölgeye bağlı kalmadan hizmet sunmayı amaçlıyor. Böylece bir tesiste yaşanabilecek saldırı ya da arıza durumunda diğer bölgelerdeki sistemlerin hizmet vermeye devam etmesi hedefleniyor.

Yandex’in yaşadığı veri kaybı, Rusya’daki diğer şirketlerin de iş sürekliliği planlarını yeniden değerlendirmesine yol açtı. Gelen bilgilere göre bazı kuruluşlar Kazakistan gibi ülkelerde veri merkezi kapasitesi ayırtmaya, mevcut tesislerinden bağımsız çalışabilecek alternatif merkezler aramaya başladı. Şirketler, ana altyapının zarar görmesi durumunda faaliyetlerini sürdürebilmek için coğrafi olarak ayrılmış sistemlere yöneliyor.

Felaket kurtarma altyapısında yalnızca farklı bir binada sunucu bulundurmak yeterli güvence sağlamıyor. Ana veri merkeziyle yedek tesisin aynı elektrik kaynağını, iletişim hatlarını veya ağ altyapısını kullanması, ortak bir arızanın iki merkezi de devre dışı bırakmasına neden olabiliyor. Bu nedenle kurumların yedek veri merkezlerini enerji, bağlantı ve fiziksel güvenlik açısından da bağımsız konumlandırması gerekiyor.

Yandex’in yaşadığı olay, bulut altyapısında veri yedeklemenin yanı sıra fiziksel dayanıklılığın da kurumsal güvenliğin temel parçalarından biri olduğunu gösteriyor. Şirketlerin verilerini farklı konumlarda saklaması, bağımsız yedekleme sistemleri kurması ve felaket kurtarma planlarını düzenli olarak test etmesi, büyük ölçekli kesintilerin kalıcı veri kaybına dönüşmesini önlemede belirleyici rol oynuyor.