Dijital Reklam Düzenlemesi 1 Ağustos’ta Yürürlüğe Giriyor: Tüketicileri Neler Bekliyor?
Çevrim içi alışverişten sosyal medya paylaşımlarına kadar uzanan reklam kuralları 1 Ağustos itibarıyla değişiyor. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan dijital reklam düzenlemesi, tüketicilerin yanıltıcı içeriklerden korunmasını amaçlayan yeni uygulamaları hayata geçirecek. Düzenleme kapsamında yapay zekâ ile hazırlanan reklamlardan influencer iş birliklerine, indirim kampanyalarından kullanıcı yorumlarına kadar birçok alanda yeni yükümlülükler başlayacak.
Sosyal Medya Paylaşımları ve Yapay Zekâ Reklamları Daha Şeffaf Olacak
Yeni yönetmelikle birlikte sosyal medya üzerinden ticari tanıtım yapan içerik üreticileri, sponsorlu paylaşımlarını açık şekilde belirtmek zorunda kalacak. Bir ürün, hizmet veya etkinlik karşılığında ücret, ücretsiz ürün ya da herhangi bir menfaat elde edilen içeriklerde “reklam” veya “tanıtım” ibaresi kullanılması zorunlu olacak.
Bununla da sınırlı kalınmayacak. Influencer reklamları kapsamında reklam veren markanın adının paylaşılması veya “@[reklam veren] tarafından sağlandı” benzeri açıklamaların eklenmesi gerekecek. Böylece kullanıcıların ticari iş birliklerini ilk bakışta fark edebilmesi hedefleniyor.
Yönetmelik, yapay zekâ reklamları için de yeni kurallar getiriyor. Gerçek kişiden ayırt edilmesi zor dijital karakterler ya da yapay zekâ tarafından oluşturulan görseller kullanıldığında bunun açık ve anlaşılır şekilde belirtilmesi zorunlu olacak. Ayrıca gerçek kişilerin yapay zekâ ile oluşturulan dijital kopyalarının bir ürünü kullanıyormuş izlenimi veren reklamlarda yer almasına izin verilmeyecek.
Yönetmelik, indirimli satış reklamları konusunda da önemli değişiklikler içeriyor. Bugüne kadar indirim hesaplamalarında son 30 günün en düşük fiyatı esas alınırken, yeni uygulamayla bu süre son 10 güne indiriliyor. Meyve, sebze gibi kısa sürede bozulabilen ürünler ile hizmetlerde ise önceki satış fiyatı referans alınacak.
Çevresel iddialar içeren reklamlarda da daha sıkı kurallar uygulanacak. “Çevre dostu”, “doğa dostu” veya benzeri genel ifadeler, hangi özelliğe dayandığı açıklanmadan kullanılamayacak. Reklamlarda yer verilen çevresel beyanların ise yetkili kurumlar, üniversiteler veya akredite kuruluşlardan alınan belgelerle doğrulanması gerekecek.
Yeni düzenleme, yasa dışı şans oyunları ve yasa dışı bahis faaliyetlerini teşvik eden reklamları da yasak kapsamına alıyor. Böylece daha önce belirli alanlarla sınırlı olan reklam yasağının kapsamı genişletilmiş oluyor.
Tüketici deneyimlerini etkileyen uygulamalar da yönetmelikte yer buldu. E-ticaret kullanıcı yorumları artık yalnızca ürünü gerçekten satın aldığı doğrulanan kişiler tarafından paylaşılabilecek. Satın alma bilgisi doğrulanamayan değerlendirmeler platformlarda yayınlanamayacak. Şikâyet platformlarında ise firmalara cevap vermeleri için tanınan süre 72 saatten 48 saate düşürülecek.
Yönetmelikte ilk kez ayrıntılı biçimde tanımlanan hedefli reklamcılık uygulamaları da belirli kurallara bağlandı. Şirketler, kullanıcıların çevrim içi davranışları ve kişisel tercihleri doğrultusunda reklam göstermeye devam edebilecek. Ancak reklamların hangi kriterlere göre kişiselleştirildiği açık şekilde açıklanacak ve kullanıcıların bu tercihleri değiştirebilmesine imkân tanınacak. Çocuk olduğu bilinen veya makul şekilde anlaşılabilen kullanıcılara kişisel verilere dayalı hedefli reklam gösterimi ise yasaklanacak.
Ticaret Bakanlığı, 1 Ağustos’ta yürürlüğe girecek dijital reklam düzenlemesiyle dijital reklam ekosisteminde daha şeffaf bir yapı oluşturmayı ve tüketicilerin yanıltıcı ticari uygulamalara karşı daha güçlü korunmasını hedefliyor.
