1990’ların sonunda Psion ve Nokia iş birliğiyle geliştirilen ve milyonlarca cihaza güç veren Symbian işletim sistemi, bugün GitHub’da açık kaynak olarak bulunabiliyor. Ne var ki bu bir zamanların devrim niteliğindeki yazılımı, kimsenin ilgisini çekmiyor.
Symbian, Gerçek Zamanlı Mikro Çekirdeğiyle Dikkat Çekmişti
Symbian, C++ diliyle sıfırdan geliştirildi ve taşınabilir cihazlar için gerçek zamanlı çalışabilen bir mikro çekirdek sundu. Sistem, EKA2 adlı gelişmiş bir çekirdek yapısına sahipti. Bu yapı, hem telefonun donanımını hem de zengin bir uygulama katmanını aynı çekirdek üzerinden çalıştırma yeteneği sağlıyordu. Symbian, ARM işlemcilerin ucuzlamasıyla avantajını kaybetti. İşlemciler ucuzlayınca üreticiler, her görevi ayrı bir işlemciye yüklemeye başladı.
Nokia, Microsoft tarafından satın alınmadan kısa süre önce Symbian’ın kaynak kodlarını açık hâle getirdi. Lisanslama konusunda bazı kafa karışıklıkları olsa da sistem hâlen erişilebilir durumda. Açık kaynaklı projelerden Genode OS ve Serenity OS gibi işletim sistemleri gelişmeye devam ederken, çok daha olgun bir sistem olan Symbian’ın terk edilmiş olması teknoloji dünyasında tuhaf bir boşluk yaratıyor.
Symbian, zamanında oldukça geniş bir üçüncü parti uygulama pazarına sahipti. Nokia’nın geliştirdiği ancak birbiriyle uyumsuz kullanıcı arayüzleri zamanla platformu bölerek parçalanmasına neden oldu. Günümüzde bu tür eski uygulamaların uyumluluğunu sağlamak gereksiz bir çaba olarak görülüyor. Modern açık kaynak araçlarıyla, örneğin Qt gibi C++ tabanlı çerçevelerle Symbian üzerinde yeni uygulamalar yazmak mümkün.
AmigaOS ve BeOS gibi eski işletim sistemleri sıfırdan yazılarak AROS ve Haiku projelerine dönüştü. Ancak bu sistemlerin hiçbiri ARM mimarisine doğrudan uyumlu değil. Symbian ise ARM üzerine inşa edilmiş nadir sistemlerden biri olmasına rağmen bugün neredeyse tamamen unutulmuş durumda.
Symbian kaynak kodlarına GitHub gibi platformlardan ulaşmak mümkün. “Symbian OS Internals” kitabı ve “Symbian OS Architecture Sourcebook” gibi belgelerle desteklenen bu sistem, öğrenmek ve denemek isteyen geliştiricilere zengin bir kaynak sunuyor. Fakat bugünün geliştiricileri bu hazineye neredeyse hiç ilgi göstermiyor.
