Avrupa, Visa ve Mastercard’a Alternatif Ödeme Ağı Kurmak İçin ENP’yi Devreye Alıyor

Avrupa’daki beş ödeme kuruluşu, Visa ile Mastercard’a alternatif oluşturmak ve kıta genelinde ortak bir ödeme altyapısı geliştirmek amacıyla European Network for Payments (ENP) girişimini ortak bir şirkete dönüştürdü. Merkezi Madrid’de bulunacak kuruluş, mevcut ödeme ağlarını Avrupa standartlarına dayalı teknik sistemlerle birbirine bağlayarak 13 ülkede 130 milyon kullanıcıya ulaşan ekosistemi genişletmeyi hedefliyor. İlk aşamada sınır ötesi ödemeler ile fiziksel mağaza işlemlerine odaklanacak ENP, ilerleyen dönemde e-ticaret ve diğer dijital ödeme kanallarını da kapsayacak.

Avrupa Ödeme Ağı ENP, Mevcut Sistemleri Ortak Altyapıda Birleştiriyor

Avrupa’nın ödeme sistemleri alanındaki parçalı yapısı, ulusal çözümlerin kıta genelinde ortak bir ağ oluşturmasını uzun süredir zorlaştırıyor. İspanya merkezli Bizum, İtalya’nın Bancomat ağı, Avrupa dijital cüzdanı Wero, Portekiz merkezli SIBS-MB WAY ile Norveç’in Vipps MobilePay platformu, European Network for Payments girişiminin kurucu üyeleri arasında yer alıyor.

2023 yılında başlatılan ENP girişimi, mevcut ödeme kuruluşlarını tek bir yeni sistem altında eritmek yerine aralarındaki teknik uyumluluğu artırmayı amaçlıyor. Kurucu ağların toplam erişimi Avrupa ile Norveç nüfusunun yaklaşık yüzde 70’ine karşılık gelirken 13 ülkede 130 milyon kullanıcıya hizmet veriliyor. Avrupa ödeme ağı projesi, mevcut müşteri tabanını ortak bir altyapıya bağlayarak ulusal sistemlerin sınır ötesinde kullanılmasını kolaylaştırmayı planlıyor.

ENP, ilk uygulama aşamasında farklı ülkelerdeki ödeme ağlarının birbirleriyle işlem gerçekleştirmesine odaklanacak. Madrid merkezli kuruluş, ortak teknik standartlar ile operasyonel kurallar geliştirerek sınır ötesi ödeme işlemlerini ve fiziksel mağazalardaki alışverişleri kapsayan bir bağlantı altyapısı kuracak.

İlk aşamanın ardından e-ticaret işlemleri, çevrim içi ödeme çözümleri ve mağaza içi POS sistemleri entegrasyon kapsamına alınacak. Ortak ödeme altyapısı, farklı ülkelerde kullanılan uygulamaların birbirleriyle uyumlu çalışmasını sağlayarak kullanıcıların mevcut dijital cüzdanlarını daha geniş bir coğrafyada değerlendirmesini hedefliyor.

Avrupa dijital ödeme ağı için yeni üyeliklere de açık kapı bırakılıyor. ENP yönetimi, katılımcı kuruluşların artmasıyla kullanıcı erişiminin genişlemesini beklerken ilk dönemde altyapının işletme maliyetlerini kendisi karşılayacak. Kuruluş, başlangıç yatırımlarının ardından işlem ücretleri üzerinden gelir elde etmeyi planlıyor.

Avrupa’daki ödeme kuruluşları, finansal işlemlerde dış kaynaklı altyapılara duyulan bağımlılığı azaltmayı stratejik bir hedef olarak değerlendiriyor. Visa ile Mastercard’ın küresel ödeme ekosistemindeki konumu, Avrupa’nın kendi ödeme sistemlerini geliştirme çabasına ekonomik olduğu kadar stratejik bir boyut da kazandırıyor. Washington ile Avrupa arasındaki siyasi ve ekonomik gerilimler de finansal altyapı bağımsızlığı tartışmalarını gündemde tutuyor.

European Payments Initiative (EPI) Üst Yöneticisi Martina Weimert, kıtadaki ödeme sistemlerinin parçalı yapısının ortak bir çözüm geliştirilmesini uzun süre zorlaştırdığını belirtiyor. ENP modeli, mevcut kuruluşların rekabeti tamamen bırakmasını istemek yerine birlikte çalışabilecekleri teknik bir zemin oluşturmayı amaçlıyor. Avrupa ödeme egemenliği yaklaşımı, ulusal sistemlerin kendi kullanıcı tabanlarını korurken sınır ötesi işlemlerde daha geniş erişim kazanmasına dayanıyor.

Ödeme ağlarının birlikte çalışabilirliği, tüketicilerin farklı ülkelerde alışveriş yaparken karşılaştığı uygulama ve kabul farklılıklarını azaltabilir. Özellikle dijital cüzdan, anlık ödeme ve temassız ödeme teknolojilerinin ortak standartlarla desteklenmesi, Avrupa içindeki ticari işlemlerin daha bütünleşik bir yapıya kavuşmasına katkı sağlayabilir.

Avrupa Merkez Bankası (ECB), dijital euro projesiyle merkez bankası parasının dijital ortamda kullanılmasına yönelik ayrı bir çalışma yürütüyor. Dijital euro, merkez bankası tarafından ihraç edilen dijital para niteliği taşırken ENP mevcut ödeme kuruluşlarının ağlarını birbirine bağlayan bir organizasyon olarak konumlanıyor. İki girişimin görevleri farklı olsa da ilerleyen yıllarda aynı ödeme ekosisteminde tamamlayıcı roller üstlenmesi değerlendiriliyor.

Dijital euro cüzdanının gelecekte yaygınlaşması, Avrupa’daki perakende ödemeler ve dijital finans hizmetleri açısından yeni kullanım alanları oluşturabilir. ENP’nin geliştireceği bağlantı altyapısı ise mevcut banka hesapları, ödeme uygulamaları ve ticari kabul noktaları arasındaki uyumluluğu artırmaya odaklanıyor. Avrupa Merkez Bankası’nın çalışması ile ENP’nin operasyonel modeli arasındaki ilişkinin kapsamı, projelerin ilerleyen aşamalarındaki teknik tercihlerle netleşecek.

Türkiye açısından Avrupa’daki gelişmeler, sınır ötesi ödeme hizmetleri, fintech şirketleri ve Avrupa ile ticaret yapan işletmeler bakımından izlenmesi gereken bir dönüşüme işaret ediyor. Özellikle Avrupa pazarında faaliyet gösteren ödeme kuruluşlarının yeni ağla kuracağı bağlantılar, gelecekte uluslararası ödeme entegrasyonları ve dijital cüzdan hizmetleri üzerinde etkili olabilir. ENP’nin gerçek kullanım alanı ise teknik entegrasyonların tamamlanması, yeni üyelerin katılımı ve ticari kabul ağlarının genişlemesiyle şekillenecek.