ASML Yapay Zekâ Çip Talebiyle Avrupa’nın İlk 1 Trilyon Dolarlık Şirketi Olabilir Mi?
Yapay zekâ yatırımlarındaki hızlı büyüme, çip üretim ekipmanlarında küresel lider konumda bulunan ASML’yi Avrupa’nın en değerli şirketlerinden biri hâline getirdi. Güçlü ikinci çeyrek finansal sonuçlarının ardından şirketin piyasa değeri 700 milyar dolara yaklaşırken analistler, ASML’nin Avrupa’da 1 trilyon dolar seviyesine ulaşan ilk şirket olabileceğini değerlendiriyor. Bu senaryonun gerçekleşmesi ise yapay zekâ yatırımlarının hızını korumasına ve yarı iletken sektöründeki genişleme planlarının başarıyla uygulanmasına bağlı görülüyor.
Yapay Zekâ Çip Yarışı ASML’nin Büyümesini Destekliyor
ASML, gelişmiş yarı iletken üretiminde kullanılan aşırı ultraviyole litografi (EUV) sistemlerini ticari ölçekte üretebilen tek şirket olarak öne çıkıyor. NVIDIA, AMD ve Apple gibi şirketlerin tasarladığı ileri seviye işlemciler, TSMC ile Samsung gibi üreticiler tarafından büyük ölçüde ASML’nin geliştirdiği makineler kullanılarak üretiliyor. Bu nedenle üretken yapay zekâ modellerine yönelik artan talep, doğrudan çip üretim ekipmanlarına olan ihtiyacı da artırıyor.
Barclays, Bernstein ile Susquehanna analistleri, ikinci çeyrek sonuçlarının ardından ASML hisseleri için hedef fiyatlarını yükseltti. Bazı tahminler, şirket hisselerinin yaklaşık yüzde 50 daha değer kazanması hâlinde piyasa değerinin 1 trilyon dolara ulaşabileceğine işaret ediyor. Yarı iletken üretiminde EUV teknolojisinin bugün için doğrudan bir alternatifi bulunmaması, ASML’nin rekabet avantajını güçlendiren en önemli unsurlar arasında gösteriliyor.
Analistler, olumlu beklentilere rağmen büyümenin önünde önemli belirsizlikler bulunduğunu da vurguluyor. Google, Amazon, Microsoft ile Meta gibi hiper ölçekli bulut sağlayıcılarının veri merkezi yatırımlarını yavaşlatması hâlinde yeni çip üretim hatlarına yönelik talep de azalabilir. Böyle bir senaryo, ASML’nin sipariş hacmini doğrudan etkileyebilir.
Jeopolitik gelişmeler de şirket açısından yakından izleniyor. ABD’de gündeme gelen MATCH Act tasarısı, ASML’nin Çin’e ekipman satışı ve teknik destek hizmetlerini sınırlandırabilir. Şirket ise 2026 yılında gelirlerinin yaklaşık beşte birinin Çin pazarından gelmesini bekliyor. Küresel tedarik zincirindeki olası aksaklıklar da büyüme planlarını etkileyebilecek diğer riskler arasında yer alıyor.
Sektör uzmanları, yapay zekâ talebinde geçici bir yavaşlama yaşansa bile bellek üreticilerinin eski DUV sistemlerinden daha gelişmiş EUV ekipmanlarına geçiş yapmasının ASML için yeni gelir fırsatları oluşturabileceğini belirtiyor. SK Hynix, Samsung ile Micron gibi şirketlerin yüksek bant genişlikli bellek (HBM) üretimini artırması, gelişmiş litografi sistemlerine olan ihtiyacı büyütüyor.
Öte yandan Elon Musk’ın Teksas’ta planladığı Terafab tesisinin Tesla ile SpaceX için gelişmiş çip üretimini desteklemesi de ASML açısından yeni sipariş potansiyeli oluşturabilir. Avrupa’nın ilk 1 trilyon dolarlık şirketi olma ihtimali giderek daha gerçekçi görünse de analistler, yapay zekâ sektöründeki yüksek oynaklığın bu hedefe giden sürecin dalgalı ilerleyebileceğini değerlendiriyor.
