Nvidia Yönetim Kurulu, CEO Jensen Huang’ın Çin adına bilgi topladığı öne sürülen Megaspeed yöneticisi Alice Huang ile ilişkisine yönelik iddiaların ardından bağımsız soruşturma başlattı. Yale School of Management profesörü Jeffrey Sonnenfeld, Huang’ın görevini koruma ihtimalini yaklaşık yüzde 50 olarak değerlendirdi. Soruşturma, yalnızca yöneticinin kişisel ilişkisini değil, Nvidia’nın ticari sırlarını, ABD’nin ihracat kısıtlamalarını ve yapay zekâ sektöründeki finansal bağlantıları da gündeme taşıdı.
Nvidia Yönetim Kurulu Bağımsız Soruşturma Başlattı
Nvidia’nın yönetim kurulu, pazar günü yaptığı açıklamada şirketin CEO’su Jensen Huang hakkındaki iddiaları incelemek üzere bağımsız bir soruşturma başlattığını duyurdu. Huang’ın çalışanlarına eşine sadık kalmadığını söylediği aktarılırken tartışmanın merkezinde Megaspeed yöneticisi Alice Huang ile kurduğu ilişki bulunuyor. ABD’li yetkililer, Alice Huang’ın Çin adına istihbarat topladığı ve elde ettiği bilgileri Pekin’e aktardığından şüpheleniyor.
Çin’in Washington Büyükelçiliği sözcüsü, ekim ayının sonlarında söz konusu iddiaları temelsiz suçlamalar olarak nitelendirdi. Olayla bağlantılı herhangi bir kişi hakkında şu ana kadar suçlama yöneltilmedi. Yönetim kurulu da şirket sırlarının veya ulusal güvenliği ilgilendiren bilgilerin ele geçirildiğine dair bir bulguya ulaşmadığını açıkladı.
New York Times’ın aktardığı bilgilere göre ABD istihbarat yetkilileri, yaklaşık bir yıl önce Başkan Donald Trump’ı Alice Huang hakkındaki endişeler konusunda bilgilendirdi. Trump yönetiminden ismi açıklanmayan üst düzey yetkililer, Jensen Huang’ın söz konusu kişinin Çin adına bilgi topladığı faaliyetlerden habersiz kalmış olabileceğine ilişkin şüphelerini dile getirdi. İlk bilgilendirme sırasında Huang’ın durumdan haberdar olmadığı düşünüldüğü için yetkililerin değerlendirmesinin sonradan değişip değişmediği belirsizliğini koruyor.
Yale School of Management bünyesinde liderlik çalışmaları yürüten Profesör Jeffrey Sonnenfeld, Huang’ın kariyerinin mevcut gelişmelere rağmen kurtarılabileceğini ancak görevini koruma ihtimalinin yaklaşık yüzde 50 seviyesinde bulunduğunu söyledi. Nvidia CEO’sunu daha önce tanıdığını ve olumlu değerlendirdiğini belirten Sonnenfeld, yaşananları son derece kötü bir muhakeme örneği olarak nitelendirdi.
Sonnenfeld’e göre Huang’ın yalnızca aldatılmış veya durumu yanlış değerlendirmiş olması bile şirket içindeki güven sorununu ortadan kaldırmayabilir. Profesör, Nvidia’da benzer bir davranışta bulunan başka bir çalışanın işten çıkarılabileceğini belirterek CEO’nun konumunun kendisine özel bir ayrıcalık sağlamaması gerektiğini savundu.
Sonnenfeld’in değerlendirmesinde sosyal psikolog Edwin Hollander tarafından 1958 yılında ortaya konulan idiosyncrasy credits kavramı da yer aldı. Kavram, bir kişinin grubun kurallarına uyup başarılı sonuçlar üretmesiyle zaman içinde belirli bir hoşgörü payı kazanmasını ifade ediyor. Huang, 1993 yılında Nvidia’yı kurmasından bu yana şirketin büyümesinde merkezi rol oynadığı için güçlü bir güven birikimine sahip. Ancak iddiaların şirketin güvenlik kurallarını veya ulusal güvenliği ilgilendiren konuları kapsaması, söz konusu güvenin sınırlarını zorlayabilir.
Nvidia’nın olası liderlik değişimi açısından karşılaştığı sorunlardan biri de belirgin bir haleflik planının bulunmaması. Huang, şirketin yönetim yapısını olabildiğince yatay tutmayı tercih ettiğini daha önce açıklamıştı. Kendi ifadesine göre yaklaşık 60 yönetici doğrudan kendisine rapor veriyor. Bu yapı, şirketin günlük yönetiminde geniş bir sorumluluk dağılımı sağlasa da CEO’nun görevden ayrılması durumunda kimin öne çıkacağı sorusunu karmaşıklaştırıyor.
Huang’ın Nvidia’da çalışan iki çocuğu da zaman zaman olası halefler arasında anılıyor. Ancak şirketin kamuya açık bir veraset planı bulunmuyor. Sonnenfeld, kriz yaşayan şirket yönetimlerinin bazen dışarıdan tanınmış bir ismi göreve getirmeyi tercih ettiğini belirterek eski Google CEO’su Eric Schmidt’i olası seçeneklerden biri olarak gündeme getirdi.
Profesörün verdiği örnekler arasında eski HP CEO’su Mark Hurd de bulunuyor. Hurd, 2005-2010 döneminde HP’nin teknoloji sektöründeki büyümesine liderlik etmiş, kişisel ilişkisini gizleyen hatalı harcama raporları nedeniyle görevinden ayrılmak zorunda kalmıştı. Oracle, Hurd’ü yaklaşık bir ay sonra işe almıştı. Nvidia’nın kurucusu ve şirketin en güçlü yöneticisi olan Huang için benzer bir geçiş senaryosu ise aynı koşullarda değerlendirilemiyor.
Huang hakkındaki soruşturmanın etkisi, Nvidia’nın yalnızca bir çip üreticisi olmamasından kaynaklanıyor. Şirket, yapay zekâ altyapısının en önemli donanım sağlayıcılarından biri olmasının yanında sektördeki çok sayıda girişime ve altyapı şirketine yatırım yapıyor. Nvidia’nın OpenAI, Anthropic, xAI, CoreWeave ve Nebius gibi şirketlerle finansal bağlantıları bulunuyor.
Şirket ayrıca ağustos ayında Apollo, BlackRock, Blackstone, Brookfield, Goldman Sachs ve KKR ile zaman içinde 500 milyar doların üzerinde kaynak harekete geçirmeyi hedefleyen ön anlaşmalar imzaladı. Huang, Nvidia’nın bu finansman yapısının dörtte birine kadar destek sağlayabileceğini söylemişti. Söz konusu girişim, yapay zekâ altyapısına yönelik yatırımlarda finansal riskin farklı kuruluşlara dağıtılması amacıyla yorumlandı.
Nvidia’nın bu kadar geniş bir yatırım ve iş ortaklığı ağına sahip olması, yönetim krizinin etkilerini şirket sınırlarının dışına taşıyor. Yönetim kurulu, soruşturma kapsamında hangi teknolojilerin Çin’e ulaşmış olabileceğini, olası aktarım kanallarını ve Megaspeed ile kurulan ticari ilişkinin ayrıntılarını incelemek zorunda. Şirketin Güneydoğu Asya’daki en büyük alıcılarından biri olarak anılan Singapur merkezli Megaspeed’in yaklaşık 2 milyar dolarlık Nvidia çipi satın aldığı daha önce New York Times tarafından bildirilmişti. Haberde, şirketin çipleri Çin’e yeniden ihraç ederek veya Çinli müşterilere uzaktan kiralayarak ABD ihracat kısıtlamalarının aşılmasına yardımcı olup olmadığı sorgulanmıştı. Nvidia ise söz konusu iddiaların önceki yıl kapsamlı biçimde incelendiğini ve doğrulanmadığını açıklamıştı.
Nvidia, bağımsız inceleme devam ederken Huang’ın şirketi yönetmeyi sürdüreceğini açıkladı. Ancak CEO’nun önündeki takvim, soruşturmanın yanı sıra şirketin finansal sonuçları ve ABD Kongresi’ndeki temasları nedeniyle yoğun olacak. Üç Temsilciler Meclisi komitesi başkanı, Huang’dan 18 Kasım’da kapalı oturumda bilgi vermesini istedi. Nvidia’nın yeni finansal sonuçlarını açıklayacağı tarih ise 17 Kasım olarak belirlendi.
Sonnenfeld, Huang CEO unvanını korusa bile günlük yönetim sorumluluklarının bir bölümünü başka yöneticilere devretmek zorunda kalabileceğini düşünüyor. Huang’ın Nvidia’da özel oy hakkı sağlayan çift sınıflı hisse yapısına sahip olmaması da yönetim kurulu açısından önemli bir unsur olarak öne çıkıyor. Bu tür hisse yapıları kurucuların şirket üzerindeki kontrolünü güçlendirirken Nvidia’da Huang’ın görevden alınmasını zorlaştıracak benzer bir mekanizma bulunmuyor.
Yaşanan gelişmeler, teknoloji şirketlerinin ticari sırlarını ve kritik altyapılarını koruma yöntemlerini de yeniden gündeme getirdi. Sonnenfeld, teknoloji sektörünün güvenlik uygulamalarının savunma sanayisindeki sıkı denetimlerin gerisinde kaldığını savundu. Geçen ay bir OpenAI mühendisinin üst düzey yöneticilerin toplantı odasına kayıt cihazı yerleştirmekle suçlanması da şirket içi güvenlik tartışmalarına örnek gösterildi. OpenAI, olayda model ağırlıklarına, kaynak kodlarına veya müşteri verilerine erişildiğine dair bulgu bulunmadığını açıklamıştı.
Nvidia yönetim kurulunun soruşturma sonunda Huang hakkında nasıl bir karar vereceği henüz bilinmiyor. Ancak şirketin çalışanları, müşterileri, yatırım ortakları ve Nvidia hisselerini emeklilik fonlarında bulunduran yatırımcılar açısından temel soru, yapay zekâ sektörünün en önemli şirketlerinden birinin liderliğine duyulan güvenin nasıl şekilleneceği olacak.
