AB, Sınır Güvenliği Sistemindeki Gecikmeler Nedeniyle IBM, Atos Ve Leonardo’ya Dava Açtı
Avrupa Birliği, Schengen bölgesindeki sınır geçişlerini dijital ortamda takip etmek için geliştirilen Giriş/Çıkış Sistemi’ndeki (EES) tekrarlanan gecikmeler nedeniyle IBM, Atos ve Leonardo’ya karşı hukuki süreç başlattı. Financial Times’ın kurum içi yazışmalara dayandırdığı habere göre davayı, AB’nin büyük ölçekli bilgi teknolojisi sistemlerinden sorumlu kurumu eu-LISA açtı. Uyuşmazlık sistemin bugün çalışmasıyla değil, geliştirme ve teslimat aşamasında yaşanan gecikmelerle ilgili bulunuyor.
AB, EES Projesindeki Gecikmeler İçin Üç Şirketi Mahkemeye Taşıdı
Avrupa Birliği, dış sınırlarında kullanılan dijital geçiş altyapısının geliştirilmesinde yaşanan takvim sorunları nedeniyle IBM, Fransız teknoloji şirketi Atos ve İtalyan savunma sanayi şirketi Leonardo hakkında dava açtı. Financial Times’ın ulaştığı kurum içi yazışmalara göre hukuki girişimi, AB’nin büyük ölçekli bilişim sistemlerinin operasyonel yönetiminden sorumlu kurumu eu-LISA gerçekleştirdi.
Söz konusu uyuşmazlık, Avrupa’nın yeni sınır kontrol altyapısı olan Giriş/Çıkış Sistemi’nin geliştirilmesi sırasında yaşanan tekrarlanan gecikmelerden kaynaklanıyor. Üç şirket, 2019 yılında eu-LISA tarafından verilen ana sözleşme kapsamında sistemin kurulması ve bakımından sorumlu bir konsorsiyum oluşturmuştu. Altı yıllık anlaşma, AB genelinde kullanılacak merkezi dijital sınır kayıt altyapısının hayata geçirilmesini kapsıyordu.
Reuters, Financial Times’ın haberini bağımsız olarak henüz doğrulayamadığını bildirdi. IBM, Atos, Leonardo ve eu-LISA ise Reuters’ın mesai saatleri dışında gönderdiği yorum taleplerine hemen yanıt vermedi.
Giriş/Çıkış Sistemi, Avrupa Birliği dışından gelen ve Schengen bölgesinin dış sınırlarını geçen AB vatandaşı olmayan kişilerin giriş ve çıkış bilgilerini elektronik ortamda kaydediyor. Sistem, Schengen bölgesindeki 29 ülkede uygulanıyor. Geleneksel pasaport damgalama yönteminin yerini alan dijital kayıt altyapısı, yolcuların sınır hareketlerini merkezi olarak takip etmeyi amaçlıyor.
EES’nin temel hedefleri arasında vize süresini aşan kişilerin tespit edilmesi, kimlik sahteciliğinin önlenmesi ve yasa dışı göçle mücadele bulunuyor. Sistem, sınır geçişlerinde yolcuların kayıtlarını dijital olarak tutarak yetkili makamların kalış sürelerini daha doğru takip etmesine yardımcı oluyor.
eu-LISA, Financial Times’a yaptığı açıklamada devam eden hukuki sürecin EES’nin mevcut işleyişini etkilemediğini belirtti. Kurum, anlaşmazlığın sistemin geliştirilmesi sırasında yaşanan teslimat gecikmeleriyle ilgili olduğunu, operasyonel hizmetin yürütülmesine ilişkin bir sorun bulunmadığını vurguladı.
Üç şirketin proje takvimi konusunda eu-LISA ile yaşadığı anlaşmazlık, 2021 yılına uzanıyor. Financial Times’ın gördüğü Ekim 2021 tarihli mektupta Atos Belgium ve IBM Belgium, kurumun uyguladığı para cezasının hem dayanağına hem de hesaplanma yöntemine itiraz etti. Şirketler, projedeki gecikmelerin kendi sorumluluklarından kaynaklanmadığını savundu.
İki şirket, COVID-19 salgını gibi dış etkenlerin teslimat takvimini olumsuz etkilediğini ileri sürdü. Bu nedenle uygulanan cezanın gerekçesine ve miktarına karşı çıktı. Uyuşmazlık, projenin planlanan tarihlerde tamamlanamamasından kimin sorumlu tutulacağı konusunda taraflar arasında görüş ayrılığı yarattı.
Şubat 2022’de ise IBM, Atos ve Leonardo yeni bir takvim üzerinde eu-LISA ile yeniden karşı karşıya geldi. Üç şirket, kurumun belirlediği yeni teslimat tarihlerine itiraz etti. Son gelişmeyle birlikte yıllardır devam eden sözleşme anlaşmazlığı hukuki boyuta taşınmış oldu.
Davanın açılması, Avrupa’nın dijital sınır kontrol sisteminin devre dışı kaldığı anlamına gelmiyor. eu-LISA, EES’nin operasyonel faaliyetlerinin hukuki uyuşmazlıktan etkilenmediğini özellikle belirtiyor. Dolayısıyla mevcut süreç, yolcuların sınır geçişlerinde kullanılan sistemin günlük işleyişinden ziyade projenin geliştirme dönemindeki sözleşme yükümlülüklerine odaklanıyor.
Davanın sonucu, AB’nin büyük ölçekli dijital altyapı projelerinde yüklenici şirketlerin sorumlulukları açısından da önem taşıyor. IBM, Atos ve Leonardo’nun gecikmelere ilişkin savunmaları ile eu-LISA’nın sözleşme kapsamında ileri sürdüğü talepler, hukuki sürecin temel başlıklarını oluşturacak. Taraflardan henüz davanın kapsamı veya olası mali sonuçları hakkında ayrıntılı bir açıklama gelmedi.
