Microsoft, Windows 11’de 31 Yıllık Yapışkan Tuşlar Sorununu Sonunda Çözüyor

Microsoft, Windows kullanıcılarının yıllardır karşılaştığı yapışkan tuşlar uyarısını kalıcı olarak kapatmayı sağlayan yeni bir seçenek hazırlıyor. Windows 11’in 26H2 önizleme sürümlerinde test edilen yenilik, Shift tuşuna art arda beş kez basıldığında ekrana gelen bildirim penceresine bir onay kutusu ekliyor. İlginç olan ise bu uyarının 1995 yılında, Windows 95 döneminde yaşanan bir pinball oyunu sorunu nedeniyle geliştirilmiş olması.

Windows 11’de Yapışkan Tuşlar Uyarısı Kalıcı Olarak Kapatılabilecek

Windows kullanıcıları, Shift tuşuna art arda beş kez bastığında yapışkan tuşlar özelliğini etkinleştirmek isteyip istemediğini soran bir pencereyle karşılaşıyor. Erişilebilirlik amacıyla geliştirilen bu özellik, klavye kısayollarını aynı anda birden fazla tuşa basmak yerine tuşlara sırayla basarak kullanmaya yardımcı oluyor. Ancak oyun oynarken veya hızlı yazı yazarken yanlışlıkla açılan bildirim, özelliğe ihtiyaç duymayan kullanıcılar için uzun süredir rahatsızlık oluşturuyor.

Microsoft, yeni güncellemeyle bu sorunu doğrudan bildirim penceresinden çözmeyi planlıyor. Yeni tasarıma eklenen “Bu kısayolla Yapışkan Tuşları Bir Daha Açma” seçeneği, kullanıcıların ilgili klavye kısayolunu kalıcı olarak devre dışı bırakmasını sağlayacak. Kullanıcılar kutucuğu işaretleyip pencereyi kapattıktan sonra Shift tuşuna tekrar tekrar bassalar bile aynı uyarıyla karşılaşmayacak.

Windows Latest tarafından test edilen özellik, Windows 11’in 26340.9882 numaralı Deneysel derlemesinde ve 26320.9876 numaralı Beta sürümünde ortaya çıktı. Her iki sürüm de 6 Kasım’da yayınlandı ve Windows 11 26H2 temelinde geliştirildi. Microsoft, yeniliği kontrollü dağıtım kapsamında sunduğu için önizleme sürümünü kullanan herkes henüz yeni seçeneği göremeyebilir.

Microsoft, yapışkan tuşlarla birlikte filtre tuşları özelliğinin bildirim penceresini de güncelliyor. Sağ Shift tuşunun sekiz saniye boyunca basılı tutulmasıyla açılan filtre tuşları uyarısı, yeni sürümde benzer bir kalıcı kapatma seçeneği kazanıyor. Böylece kullanıcılar iki erişilebilirlik özelliğinin yanlışlıkla etkinleştirilmesine neden olan klavye kısayollarını ayrı ayrı kontrol edebilecek.

Yapışkan tuşlar, özellikle klavyeyi tek parmağıyla veya ağız çubuğuyla kullanan kişilerin Ctrl, Shift ve Alt gibi yardımcı tuşlardan yararlanmasını kolaylaştırıyor. Örneğin kullanıcı, Ctrl tuşunu basılı tutmak yerine önce Ctrl, ardından C tuşuna basarak kopyalama işlemini gerçekleştirebiliyor. Filtre tuşları ise kısa süreli veya tekrarlanan tuş basışlarını görmezden gelerek istemsiz klavye hareketlerinin etkisini azaltıyor.

Microsoft, yeni düzenlemeyle bu erişilebilirlik özelliklerini Windows’tan kaldırmıyor. Kullanıcılar yapışkan tuşlar ve filtre tuşları seçeneklerini Ayarlar > Erişilebilirlik > Klavye bölümünden istedikleri zaman etkinleştirebiliyor. Şirket yalnızca özellikleri yanlışlıkla açan klavye kısayollarının oluşturduğu rahatsızlığı azaltıyor.

Microsoft Eski Windows Pencerelerini Modernleştirmeye Hazırlanıyor

Yeni onay kutusu işlevsel bir sorunu çözse de yapışkan tuşlar penceresinin görsel tasarımı henüz değişmiyor. Uyarı, Windows’un eski Win32 altyapısını kullanmaya devam ediyor ve Windows 11’in modern arayüzüyle tam olarak örtüşmüyor. Microsoft’un Windows ve Cihazlar Tasarım ve Araştırma bölümünden sorumlu yöneticisi Marcus Ash ise eski iletişim pencerelerinin modernleştirilmesi üzerinde çalışıldığını doğruladı.

Ash, eski Win32 pencerelerinin WinUI altyapısına taşınması yönündeki bir kullanıcı talebine yanıt vererek bu konunun ekibin çalışma gündeminde bulunduğunu belirtti. Microsoft, daha önce de eski sistem araçlarının ve iletişim pencerelerinin yenilenmesi için geliştirme araçları hazırladığını açıklamıştı. Tasarım Direktörü March Rogers da ekibin modernleştirilecek eski pencereler üzerinde çalıştığını doğrulamıştı.

Microsoft’un WinUI dönüşümü kapsamında Kayıt Defteri Düzenleyicisi gibi eski Windows bileşenleri için de yeni tasarım örnekleri ortaya çıktı. Ancak yapışkan tuşlar penceresinin ne zaman modern bir görünüme kavuşacağı henüz açıklanmadı. Şimdilik kullanıcıların elde edeceği temel yenilik, istemedikleri bildirim penceresini kalıcı olarak kapatabilmek olacak.

Yapışkan tuşlar uyarısının geçmişi, Windows 95’in geliştirme dönemine kadar uzanıyor. Microsoft’a 1994 yılında Windows erişilebilirlik program yöneticisi olarak katılan Charles Oppermann, ilk bildirim pencerelerini 1995’in başlarında kendisinin geliştirdiğini açıkladı. Oppermann’ın anlattığına göre Windows 95’in geliştirilmesinden sorumlu Brad Silverberg’in çocukları, Space Cadet Pinball oynarken Shift tuşuna art arda basarak yapışkan tuşlar özelliğini sürekli etkinleştiriyordu.

Bu sorun, Microsoft’un oyuncuların yanlışlıkla erişilebilirlik özelliklerini açmasını önleyecek bir uyarı geliştirmesine yol açtı. Oppermann, ekip içinde o dönemde de kalıcı kapatma seçeneğinin değerlendirildiğini ancak erişilebilirlik araçlarının daha fazla kullanıcı tarafından tanınması amacıyla bu fikrin uygulanmadığını belirtti. Böylece bugün Windows 11’e eklenen seçenek, aslında 31 yıl önce gündeme gelen bir tasarım fikrini hayata geçiriyor.

Windows 95 döneminde erişilebilirlik özelliklerinin geliştirilmesi yalnızca oyun deneyimiyle ilgili değildi. Massachusetts ve Missouri eyaletleri, Microsoft’a işletim sisteminin erişilebilirlik standartları konusunda baskı yapmıştı. Windows 95 Resource Kit içinde de onay penceresi, özelliğin yanlışlıkla etkinleştirilmesini önleyen bir tedbir olarak tanımlanmıştı. Kullanıcılar klavye kısayolunu kalıcı olarak kapatabiliyordu ancak bunun için ayarlar menüsüne ulaşmaları gerekiyordu.

Microsoft’un yeni düzenlemesi, bu seçeneği kullanıcıların doğrudan karşılaştığı uyarı penceresine taşıyor. Şirket böylece Windows 95 döneminden kalan bir tasarım sorununu, Windows 11’de daha pratik bir çözüme kavuşturmayı hedefliyor.