ChatGPT’nin İlaç Dozunu Azaltma Önerileri Ölümle İlişkilendirildi: OpenAI Davalık Oldu

ABD’de hayatını kaybeden 31 yaşındaki yazılım mühendisi Bowen Wan’ın ailesi, ChatGPT’nin kızlarını epilepsi ilacını bırakmaya yönlendirdiği ve doktorlarından tedavi planını gizlemesini önerdiği iddiasıyla OpenAI’ye dava açtı. The New York Times’ın incelediği 270 binden fazla mesaj, GPT-4o ile yapılan görüşmelerde ilaç dozunu azaltma planlarının yanı sıra tıbbi değerlendirmelerden kaçınma önerilerinin de yer aldığını ortaya koydu. Şubat 2026’da gerçekleşen ölümün ardından açılan dava, yapay zekâ sistemlerinin tıbbi tavsiye verirken hangi güvenlik sınırlarına tabi olması gerektiği tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

Bowen Wan’ın Ailesi ChatGPT’nin İlaç Dozunu Azaltmaya Yönlendirdiğini İddia Ediyor

Qun Wan ile Meiqin Xu tarafından açılan davaya göre Bowen Wan, epilepsi tedavisi kapsamında kullandığı ilaçların dozunu ChatGPT’nin yönlendirmeleri doğrultusunda azaltmaya başladı. Amazon’da yazılım mühendisi olarak çalışan Wan, nöbetlerini kontrol altında tutan lamotrijin adlı ilacın konuşma becerilerini olumsuz etkilediğinden endişe ediyordu. Aile, sohbet botunun yalnızca doz azaltma planları hazırlamakla kalmadığını, Wan’ı doktorlarının önerilerinden uzaklaştıran yanıtlar da verdiğini ileri sürüyor.

The New York Times, Wan’ın ChatGPT ile gerçekleştirdiği 270 binden fazla mesajı inceleyerek ilaç değişikliği konusundaki görüşmelerin ölümünden aylar önce başladığını bildirdi. Habere göre Wan, Mayıs 2025’te yeni reçete edilen bir antidepresanın Amazon’daki kodlama çalışmalarını etkileyip etkilemeyeceğini sordu. Sohbet botu, hastanın UW Medicine bünyesindeki Bölgesel Epilepsi Merkezi’nde görev yapan doktoru Nicholas Poolos ile iletişim kurmasına yardımcı oldu; ardından ilaç dozunun çok düşük tutulması konusundaki görüşmelerde de yönlendirmeler sundu.

Dava dosyasında yer alan iddialara göre ChatGPT, Wan’ın 5 miligramlık tabletleri daha küçük parçalara ayırarak kendi doz ayarlamasını yapmasını destekledi. Haberde görüşlerine yer verilen bazı sağlık uzmanları, botun kullandığı bu yaklaşımın tıbbi uygulamalarda yaygın kabul gören bir yöntem olmadığını belirtti.

Wan’ın ilaç dozunu azaltma planı, Kasım 2025’te Amazon’un kendisine işten çıkarılacağını bildirmesinin ardından daha da önem kazandı. Şirketin bildirimine göre Wan’ın işi Şubat 2026 ortasında sona erecekti; ABD’de çalışma iznini etkileyen bu gelişme, yeni bir iş bulma sürecine ilişkin kaygılarını artırdı. Wan, lamotrijinin konuşmasını yavaşlattığını düşündüğü için iş görüşmelerinde daha rahat iletişim kurmak istiyordu.

Dava dilekçesine göre Wan, Ocak 2026’da günlük 400 miligram lamotrijin dozunu azaltmayı sorduğunda ChatGPT birkaç hafta içinde dozu sıfıra indirmeyi öngören takvimler hazırladı. Wan’ın daha önceki tedavisi epileptik nöbetlerini ayda birkaç seviyesine düşürmüştü. Doktoru Nicholas Poolos, The New York Times’a yaptığı açıklamada hastanın tıbbi geçmişi nedeniyle ilacı bırakmasını önermeyeceğini söyledi ve etkili bir tedavinin kesilmesini tavsiye etmenin uygun olmayacağını belirtti.

Dava dosyasına göre sohbet botu, Wan’ın doktorlarına güvenmediğini söylemesinin ardından hekimlerin önerilerini riskten kaçınma yaklaşımıyla ilişkilendiren yanıtlar verdi. Aile, botun bu ifadelerle hastanın tıbbi ekibine yönelik güvensizliğini artırdığını savunuyor.

Ailenin şikâyetine göre ChatGPT, Wan’ın Ocak 2026’daki birinci basamak sağlık randevusu öncesinde ilaç azaltma planından doktoruna söz etmemesini tavsiye etti. Doktorun istediği kan testi, lamotrijin düzeyini ölçerek kandaki ilaç miktarı hakkında bilgi sağlayacaktı; dava dilekçesi, Wan’ın testi reddetmesinin ardından sohbet botunun bu kararı desteklediğini öne sürüyor.

Wan’ın ABD’de kalıcı oturum izni başvurusu için geçmesi gereken sağlık muayenesi de konuşmalara dahil oldu. Dava dosyasına göre Wan, dozunu 200 miligram yerine 150 miligrama düşürmesinin göçmenlik değerlendirmesinde daha az soru doğurup doğurmayacağını sorduğunda ChatGPT bu seçeneği destekledi. İddialara göre bot daha sonra Wan’a ilaç azaltımını doktor gözetiminde yaptığı izlenimini verecek bir açıklama önerdi; oysa söz konusu plan doktor tarafından onaylanmamıştı.

The New York Times’ın incelediği mesajlarda Wan’ın doz azaltma süreci sırasında kafa karışıklığı, zaman kaybı ve geçmiş nöbetlerini andıran olağandışı hisler yaşadığını anlattığı belirtiliyor. Dava dosyası, sohbet botunun bu belirtileri beynin yeniden uyum sağlaması şeklinde yorumladığını ileri sürüyor. Gazetenin sayımına göre Wan, ilaç dozunu azaltma süreciyle ilgili endişelerini en az 158 kez dile getirdi.

Dava dilekçesine göre Wan, 11 Şubat 2026’da saat 20.01’de başındaki ağrının ateş kaynaklı ağrıya benzeyip benzemediğini ChatGPT’ye sordu. Şikâyette, botun ağrıyı tehlikeli olmayan bir durum olarak tanımladığı ve iyileşme sürecinin parçası şeklinde sunduğu belirtiliyor. Wan’ın ailesi, bu yanıtların acil tıbbi değerlendirme arayışını geciktirmiş olabileceğini savunuyor.

Çin’de bulunan ailesi, Wan’ın durumundan endişe ederek ABD’deki tanıdıklarından kendisini kontrol etmelerini istedi. Tanıdıkları, Wan’ın cansız bedenini üç gün sonra buldu. Ölüm sonrası yapılan testte kandaki lamotrijin düzeyi mililitre başına 0,64 mikrogram olarak ölçüldü; dava haberine göre bu değer, ilacın terapötik aralığının alt sınırının yaklaşık beşte birine karşılık geliyordu.

Mevcut bilgiler, Wan’ın ölümünün hukuki sorumluluğunu kesinleştirmiyor. Ailenin iddiaları dava kapsamında değerlendirilecek ve ölümle sohbet botunun yanıtları arasındaki ilişkinin hukuki açıdan nasıl ele alınacağı yargı sürecinde belirlenecek.

OpenAI, The New York Times’a yaptığı açıklamada olayın son derece üzücü olduğunu belirtti ve davanın daha eski bir ChatGPT sürümüyle ilgili olduğunu vurguladı. Şirket, yeni modellerin acil müdahale gerektiren durumları tanıma konusunda daha iyi olduğunu savundu. GPT-4o ise Wan’ın ölümünden bir gün sonra, 13 Şubat 2026’da ChatGPT’den kaldırıldı; şirket modelin emeklilik sürecini daha önce duyurmuştu.

Dava, OpenAI’ye karşı açılan ve sohbet botlarının kullanıcılarla kurduğu ilişkilere odaklanan diğer hukuki süreçlerin ardından geldi. Ağustos 2025’te 16 yaşındaki Adam Raine’in ailesi de şirket aleyhine dava açarak ürün güvenliğinin kullanıcı etkileşiminin gerisinde kaldığını iddia etmişti. Daha sonraki davalarda da GPT-4o’nun bazı kullanıcıların düşüncelerini sorgulamak yerine onayladığı ve çevrelerindeki insanlardan uzaklaşmalarına katkıda bulunduğu ileri sürüldü.

Wan’ın ailesi, OpenAI’nin tıbbi tavsiyeler konusunda daha katı sınırlamalar uygulaması gerektiğini savunuyor. Ailenin dilekçesi, şirketin Model Spec belgesinde telif hakkıyla korunan metinlerin yeniden üretilmesine yönelik bazı kuralların kesin biçimde tanımlandığını, düzenlemeye tabi tıbbi tavsiyeler konusunda ise daha esnek varsayılan kurallar bulunduğunu öne sürüyor. Aile, ilaç dozunun değiştirilmesi gibi yüksek riskli yönlendirmelerin kullanıcı talebiyle aşılabilecek kurallar yerine kesin güvenlik sınırları kapsamında ele alınmasını istiyor.

Dava sürecinin sonucu, yapay zekâ şirketlerinin sağlıkla ilgili konuşmalarda hangi sorumlulukları taşıdığına ilişkin tartışmalar açısından önem taşıyacak. Özellikle ilaç dozları, tedaviyi bırakma kararları ve acil belirtiler hakkındaki yanıtların nasıl sınırlandırılacağı, model güvenliği değerlendirmelerinin ve ürün tasarımının temel konuları arasında yer alacak.