Harvard Profesörü Avi Loeb Yapay Zekâ Kullanımının Bilişsel Gerilemeye Yol Açtığını Savundu
Harvard Üniversitesi’nde görev yapan astronom Avi Loeb, yapay zekâ araçlarının yoğun kullanımının insanlarda bilişsel zayıflamaya neden olabileceğini öne sürdü. Loeb, kişisel blogunda kaleme aldığı yazıda, çevresindeki bazı kişilerin yapay zekâ platformlarına aşırı bağımlılık nedeniyle zihinsel performans kaybı yaşadığını iddia etti.
Avi Loeb Yapay Zekâ Kullanımını Fiziksel Tembellikle Kıyasladı
Avi Loeb, ChatGPT, Claude ve Gemini gibi platformların aşırı kullanımının düşünme kaslarını zayıflattığını savundu. Loeb, bu durumu yürümek yerine sürekli toplu taşıma kullanmaya benzetti. Loeb, akademik ortamlarda öğrencilerin bilişsel kapasitesini ölçmenin giderek zorlaştığını ifade etti. Loeb, öğrencilerin gerçek düşünme becerilerini test edebilmek için dijital bağlantıdan tamamen yalıtılmış ortamlar gerektiğini ileri sürdü. Loeb, bu yaklaşımın yapay zekâ destekli dış yardımı ortadan kaldırabileceğini belirtti.
Bazı araştırmacılar, Loeb’in endişelerini destekleyen bulgular yayımladı. İsviçreli araştırmacı Michael Gerlich tarafından 2025 yılında yayımlanan bir çalışma, yapay zekâ araçlarının sık kullanımının eleştirel düşünme becerilerinde gerilemeye yol açabileceğini ortaya koydu. Gerlich, bu durumu “bilişsel maliyet” olarak tanımladı.
Pew Research Center tarafından yayımlanan bir araştırma, okul çağındaki gençlerin önemli bir bölümünün ödevlerini yapay zekâ araçlarıyla tamamladığını gösterdi. Araştırma, yoğun kullanımın özellikle belirli sosyoekonomik gruplarda daha yaygın olduğunu ortaya koydu.
Avi Loeb, yapay zekâ sistemlerini insan zihninin estetik ve yaratıcı kapasitesiyle eşdeğer görmenin yanlış olduğunu savundu. Loeb, yapay zekânın insan düşüncesinin yerini alamayacağını vurguladı. Loeb, insan zihninin özgün keşif potansiyeline dikkat çekti. Loeb, kendi araştırma alanı olan astrofizikte gerçek keşiflerin insan merakıyla başladığını ifade etti. Loeb, insanlığın yıldızlar arası zekâ arayışında heyecan verici gelişmeler yaşayabileceğini düşündüğünü belirtti.
Yapay zekâ araçlarının eğitimden iş dünyasına kadar geniş bir alanda hızla yayılması, bilişsel bağımlılık tartışmasını daha görünür hâle getiriyor. Uzmanlar, teknolojinin sunduğu kolaylık ile insan düşünme kapasitesi arasındaki dengenin dikkatle kurulması gerektiğini değerlendiriyor.
