Japonya, Apple’a iPhone Tarayıcılarında Rakip Motorlara İzin Verme Zorunluluğu Getirdi
Japonya, Apple’ın iOS platformundaki tarayıcı kısıtlamalarına karşı önemli bir adım attı. 2025 sonuna kadar Apple’ın, iPhone’larda üçüncü taraf tarayıcı motorlarına izin vermesi resmen zorunlu hâle geldi. Bu karar, Japonya’nın geçtiğimiz aylarda yürürlüğe giren Akıllı Telefon Yasası’nın bir uzantısı olan Mobil Yazılım Rekabet Yasası (MSCA) kapsamında alındı.
Apple’ın WebKit Zorunluluğuna Yasal Engel Getirildi
Apple, yıllardır iOS işletim sisteminde tüm tarayıcıların kendi geliştirdiği WebKit motorunu kullanmasını şart koşuyordu. Google Chrome, Mozilla Firefox ve Microsoft Edge gibi tarayıcılar iPhone ve iPad cihazlarında Apple’ın izin verdiği motor dışında hiçbir altyapıyı kullanamıyordu. Japonya’da yürürlüğe giren yeni düzenleme, bu zorunluluğu ortadan kaldırıyor.
Yasaya göre Apple, yalnızca açık bir engelleme değil aynı zamanda üçüncü taraf motorların kullanımını fiilen imkânsızlaştıracak dolaylı sınırlamalardan da kaçınmak zorunda. Teknik engeller, mali yükümlülükler ya da kullanıcıları alternatif tarayıcılardan uzaklaştıran yönlendirmeler yasak kapsamına giriyor.
Yeni düzenlemeyle birlikte, Safari dışındaki tarayıcı motorlarına da iOS’un sistem düzeyindeki tüm gerekli programlama arayüzlerine (API) tam erişim sağlanacak. Apple alternatif API’ler sunsa bile, bunların Safari’de kullanılanlardan daha düşük performanslı ya da sınırlayıcı olmaması şart koşuluyor. Bu madde, Avrupa Birliği’nin Dijital Piyasalar Yasası’yla benzerlik taşıyor ancak Japonya tarafı daha somut performans kriterleriyle fark yaratıyor.
Japonya’nın MSCA yasası, cihaz kurulum aşamasında ya da kullanıcı ilk kez bir tarayıcı uygulaması açtığında, tarayıcı tercih ekranının doğrudan karşısına çıkmasını şart koşuyor. Kullanıcılara seçenek sunulmadan Safari’ye yönlendirme yapılması ya da seçim ekranının göz ardı edilebileceği bir zamanlamayla sunulması, yasalara aykırı kabul edilecek.
Avrupa Birliği de benzer bir düzenleme getirmişti ancak zamanlama konusunda üreticilere esneklik tanımıştı. Japonya’nın bu konuda daha net kurallar belirlemesi, kullanıcıların gerçekten özgür seçim yapabilmesi için kritik görülüyor.
Open Web Advocacy adlı dijital haklar kuruluşu, Japonya’nın bu adımını “küresel tarayıcı rekabeti adına büyük bir dönüm noktası” olarak nitelendirdi. Avrupa Birliği ve Birleşik Krallık da benzer kurallar üzerinde çalışıyor. Eğer düzenleyici kurumlar kararlılıkla süreci yönetirse, Apple’ın iOS üzerindeki web tarayıcı hâkimiyeti önümüzdeki yıl ciddi şekilde zayıflayabilir.
Apple’ın, bu yeni yasal zorunluluklara yalnızca yüzeysel çözümlerle yaklaşması hâlinde, daha sert yaptırımların gündeme gelmesi kaçınılmaz görünüyor. Özellikle kullanıcı tercihlerine yön vermeye çalışan gizli stratejiler, Japonya’da artık yasal olarak suç sayılabilecek.
