2025 yılında teknoloji sektöründe yaşanan toplu işten çıkarmalar, birçok şirketin açıklamalarında yapay zekâ yatırımlarıyla ilişkilendiriliyor. Ancak sektördeki daralmanın nedenleri daha derin ve karmaşık bir yapıya sahip. Uzmanlara göre, çalışan kayıpları yalnızca teknolojiyle açıklanamaz.
İşten Çıkarma Açıklamalarında Yapay Zekâ Vurgusu Öne Çıkıyor
Son altı ayda yapılan birçok toplu işten çıkarma duyurusunda, yöneticiler yapay zekâya geçiş sürecini gerekçe olarak gösterdi. Workday CEO’su Carl Eschenbach, işten çıkarmaları duyurduğu mesajında şirketin yeniden şekillenen iş yapısı ile geleceğe hazırlanması gerektiğini ifade etti. Autodesk CEO’su Andrew Anagnost da 1350 kişinin işten çıkarılmasını, yapay zekâya yatırım sürecini hızlandırmak için kaynakların yeniden yönlendirilmesiyle açıkladı.
CrowdStrike CEO’su George Kurtz ise 5’lik iş gücü azaltımını, yapay zekâ yatırımlarının şirket verimliliğini artıracağı söylemiyle gerekçelendirdi. Aynı ifadeler, Hindistan merkezli Tata Consultancy Services ve Japonya’daki Indeed’in ana şirketi gibi farklı ülkelerdeki teknoloji devlerinin açıklamalarında da yer aldı.
Microsoft gibi dev şirketler, kârlılıklarını artırmalarına rağmen yıl içerisinde on binlerce kişiyi işten çıkardı. CEO Satya Nadella, işten çıkarmaların kendisini etkilediğini söylese de bu süreci şirketin misyonunu yeniden tanımlamak için bir fırsat olarak değerlendirdi.
Şirketler yatırımcıların beklentilerini karşılamak için veri merkezleri, özel çipler ve altyapı sistemlerine milyarlarca dolarlık harcama yapıyor. Google kısa süre önce bu yılki sermaye harcamalarını 85 milyar dolara yükselttiğini açıkladı. Benzer bir bütçe artışı Microsoft’tan da bekleniyor.
İşten çıkarmaların arkasındaki nedenleri analiz eden Zacks Investment Research stratejisti Bryan Hayes, bazı pozisyonların yapay zekâ ile değiştirileceğini ancak aynı zamanda yeni iş kollarının da ortaya çıkacağını vurguladı. Hayes, özellikle yapay zekâ araçlarını etkili kullanabilen çalışanların daha fazla talep göreceğini belirtti.
Meta gibi şirketler, rakip firmalardaki üst düzey uzmanlara yüksek maaş teklif ederek yapay zekâ ekiplerini güçlendirmeye çalışıyor. Yine de Indeed tarafından yayınlanan veriler, yapay zekâ alanındaki iş ilanlarının 2022 zirvesine kıyasla gerilediğini ortaya koyuyor.
Giriş Seviyesi İşler Daha Fazla Etkileniyor
Indeed’in raporuna göre, San Francisco Körfez Bölgesi, Boston ve Seattle gibi teknoloji merkezlerinde işe alım oranlarında önemli düşüş yaşandı. En büyük kaybı ise pazarlama, insan kaynakları ve idari destek gibi giriş seviyesi pozisyonlar gördü. Bu alanlardaki görevlerin büyük bir kısmı, belge düzenleme ya da görsel içerik üretimi gibi süreçlerde yapay zekâ araçlarıyla benzerlik gösteriyor.
Ekonomist Brendon Bernard’a göre, teknoloji sektöründe işe alımın duraklaması pandemiden sonra başladı ancak deneyim beklentisindeki değişim daha yakın döneme ait. En az beş yıllık tecrübeye sahip adaylar, iş piyasasında daha iyi konumda yer alıyor.
Microsoft tarafından hazırlanan çalışma raporu, mevcut yapay zekâ sistemlerinin en çok hangi meslekleri tehdit ettiğini sıraladı. Dil çevirmenleri, tarihçiler, satış temsilcileri, yazarlar ve müşteri temsilcileri en savunmasız meslek grupları arasında yer aldı. Öte yandan sağlık çalışanları, boya ustaları, tehlikeli madde temizleyiciler ve mezar hazırlayıcıları gibi alanlar daha korunaklı olarak tanımlandı.
