Amerika Birleşik Devletleri’nde kan kaybına bağlı ölümleri azaltmak için çalışan bilim insanları, acil müdahale sahalarında kullanılabilecek sentetik kan geliştirdi. Maryland Üniversitesi’nde yürütülen bu çalışma, kan ihtiyacının yoğun olduğu savaş alanları ve kaza yerlerinde hayati bir yenilik sunuyor. Geliştirilen yapay kan, sıvı değil, toz hâlinde taşınıyor ve ihtiyaç duyulduğunda yalnızca suyla karıştırılarak kullanılabiliyor.
Sentetik Kan Toz Hâlinde Taşınabiliyor
Projenin başında yer alan Dr. Allan Doctor, acil müdahalelerdeki en büyük sorunlardan birinin kan temini olduğunu belirtiyor. Geliştirdikleri ürün, donmuş ya da sıvı hâlde değil, hafif ve uzun ömürlü bir toz olarak muhafaza ediliyor. Araştırma ekibi, kanın oksijen taşıyıcı bileşeni olan hemoglobini, son kullanma tarihi geçmiş kanlardan elde ediyor. Bu hemoglobin, zararlı etkilerden korunması için yağla kaplanıyor ve yapay bir kan hücresi formuna getiriliyor.
Laboratuvarda yapılan deneylerde, ağır kan kaybı yaşatılan tavşanlara bu sentetik kan enjekte ediliyor. Deneyin ardından tavşanların yaşam belirtilerinde hızlı bir iyileşme gözlemleniyor. Tavşanların göz ve kulak gibi bölgelerinde görülen sağlıklı pembe renk, oksijenin vücuda başarıyla taşındığını gösteriyor. Dr. Doctor, sentetik kanın etkisinin çok kısa sürede ortaya çıktığını söylüyor.
Geliştirilen yapay kan, sadece sivil hastalara yönelik değil. ABD Savunma Bakanlığı, bu alandaki çalışmalara 58 milyon dolardan fazla yatırım yaptı. Elde edilen yapay kanın adı “ErythroMer” olarak belirlendi. Amerikan ordusu, savaş alanlarında yaşanan ölümlerin en büyük nedeninin kan kaybı olduğunu belirterek bu tür bir çözümün büyük önem taşıdığını vurguluyor.
Yüzlerce tavşan üzerinde yapılan testlerin güvenli sonuçlar vermesi bilim insanlarını cesaretlendirse de insanlar üzerinde henüz geniş çaplı bir klinik deneme yapılmadı. Dr. Doctor, ABD Gıda ve İlaç Dairesi’ne (FDA) sunulacak sonuçların ardından testlerin insanlara da uygulanabileceğini ifade ediyor. Ancak uzmanlar, yapay kan teknolojisinin geçmişte birçok kez başarısızlığa uğradığını hatırlatıyor. Bu nedenle olumlu sonuçlar alınsa da bilim camiası tedbirli davranıyor.
