Dünyanın en büyük teknoloji şirketleri yapay zekâya milyarlarca dolar yatırırken, bazı uzmanlar bu yükselişin sağlıklı olmadığını düşünüyor. Apollo Global Management Başekonomisti Torsten Slok’un yaptığı değerlendirme, finans çevrelerinde yankı uyandırdı. Slok’a göre, yapay zekâ odaklı piyasa büyümesi, 2000 yılındaki dot-com balonundan bile daha abartılı bir noktaya ulaştı. Bu görüş, özellikle teknoloji devlerinin borsa değerleriyle ilgili ciddi bir tartışmayı yeniden gündeme taşıdı.
Teknoloji Devlerinin Hisseleri Gerçek Değerinden Uzaklaşıyor
Slok’un dikkat çektiği en önemli noktalardan biri, S&P 500 endeksindeki en büyük 10 şirketin hisse değerlerinin geri kalan şirketlerden ciddi şekilde ayrışması. Nvidia, Microsoft, Apple, Amazon, Meta, Alphabet (Google) ve Tesla gibi şirketlerin borsa değerleri, mevcut kârlarıyla orantısız seviyelere çıktı. 12 aylık ileriye dönük fiyat-kazanç oranları, dot-com balonunun zirvesini dahi geride bırakmış durumda. Bu oran, bir şirketin hisse fiyatının elde ettiği kâra oranını gösteriyor. Oranın bu kadar yükselmesi, yatırımcıların gerçek dışı bir beklenti içinde olduğunu ortaya koyuyor.
1990’ların sonunda internetin yükselişiyle birlikte çok sayıda şirket yatırım aldı. Ancak bu şirketlerin çoğu gelir elde edemeden piyasadan silindi. 2000 yılında patlayan dot-com balonu, trilyonlarca dolarlık değerin buhar olmasına yol açtı. Bugünse aynı risk yapay zekâ yatırımları için geçerli. Teknoloji devleri yine yüksek beklentilerle yatırım alıyor ama gelir modelleri henüz net değil. Slok’un analizine göre, bu durum yatırımcılarda yanıltıcı bir iyimserlik oluşturuyor.
Yapay zekâ alanında son dönemde açıklanan yatırımlar bu endişeleri güçlendiriyor. Microsoft, yeni nesil yapay zekâ altyapısı için yaklaşık 80 milyar dolarlık kaynak ayırdı. Aynı şirket kısa süre önce 9.000 çalışanın işine son verdi. Meta, sadece veri merkezleri için 60 milyar dolar harcıyor. OpenAI ise doğrudan Google Chrome’a rakip olacak yeni bir yapay zekâ tarayıcı geliştiriyor. Amazon da “agentic AI” adını verdiği yeni bir yapay zekâ sistemini duyurdu. Ancak bu yatırımların orta vadede nasıl geri dönüş sağlayacağı hâlâ belirsiz.
Çin merkezli Baidu’nun CEO’su Robin Li, yapay zekâ şirketlerinin büyük kısmının bu yarışta tutunamayacağını düşünüyor. Li’ye göre, bu alanda kurulan her 100 şirketten yalnızca biri ayakta kalacak. Bu yorum, yatırımcıların daha temkinli hareket etmesi gerektiğini gösteriyor. Şirketlerin büyük vaatlerle yola çıkması, yatırımcıların risk algısını zayıflatıyor ve gelecekteki krizlere zemin hazırlıyor.
Uzmanlar, yaşanabilecek bir balon patlamasının ardından sektörün daha gerçekçi hedeflere yöneleceğini öngörüyor. Tıpkı dot-com krizinden sonra olduğu gibi, sağlam iş modellerine sahip şirketler yoluna devam edecek. Ancak bu süreçte birçok şirketin piyasadan silinmesi kaçınılmaz olabilir. Özellikle bireysel yatırımcıların yaşanabilecek bir çöküşten ciddi zararlar görebileceği ifade ediliyor.
