Yöneticiler İşten Çıkarma ve Terfilerde Kararı Yapay Zekâya Bırakıyor
Resume Builder tarafından yapılan yeni bir araştırma, yöneticilerin çalışanları terfi ettirme, maaş artışı sağlama veya işten çıkarma gibi kritik kararları yapay zekâ sistemlerine bıraktığını ortaya koydu. Uzmanlara göre bu durum, şirketleri ciddi hukuki risklerle karşı karşıya bırakabilir.
Yöneticiler İnsan Kaynakları Süreçlerinde Yapay Zekâya Güveniyor
Araştırmaya göre, ABD’de görev yapan yönetici düzeyindeki çalışanların yüzde 65’i iş yerinde yapay zekâ araçlarını kullanıyor. Bu yöneticilerin yüzde 94’ü ise doğrudan bağlı çalışanlarla ilgili kararlarında bu araçlardan faydalandığını belirtiyor. Katılımcıların yarısından fazlası, bir çalışanın terfi edip etmeyeceğine, maaş zammı alıp almayacağına veya işten çıkarılıp çıkarılmayacağına bu sistemlerin katkısıyla karar verdiğini ifade etti.
Yöneticiler arasında en sık kullanılan araçlar arasında ChatGPT, Microsoft’un Copilot’u ve Google’ın Gemini’si yer aldı. Katılımcıların önemli bir bölümü bu araçların tarafsız ve adil olduğunu düşündüğünü söyledi. Hatta yöneticilerin yüzde 20’si, herhangi bir insan müdahalesi olmadan yalnızca yapay zekâ kararlarına güvenerek işlem yaptığını belirtti.
Yapay zekâya güven bu denli artmışken, sistemin nasıl çalıştığını bilen yönetici sayısının azlığı dikkat çekti. Araştırmaya katılan yöneticilerin yalnızca üçte biri, bu araçların sınırlamaları ve doğru kullanımına dair resmî bir eğitim aldığını söyledi.
Resume Builder’ın baş kariyer danışmanı Stacie Haller, yöneticilerin üzerinde yapay zekâ kullanımı konusunda baskı olduğunu belirtti. Haller, çalışanların kariyerine dair kararların bu şekilde alınmasının büyük sorunlara yol açabileceği uyarısında bulundu. Yanlış kararlarla karşılaşan çalışanların dava açabileceğini ve bu tür sorunların geçmişte de yaşandığını hatırlattı.
Londra İşletme Okulu öğretim üyelerinden Prof. Lynda Gratton, yapay zekânın çalışan geri bildirimlerini analiz etmede faydalı olabileceğini söyledi. Ancak kullanılan verinin kalitesi ve sistemde mevcut olan önyargıların aynen devam etme riski taşıdığını vurguladı.
Yapay zekâ, bazı durumlarda ikna edici ama hatalı cevaplar üretebiliyor. Bu da sistemin yanlış yönlendirme ihtimalini artırıyor. Özellikle performans değerlendirmesi gibi hassas konularda bu araçların kontrolsüz kullanımı ciddi sonuçlar doğurabilir.
Yapay zekâ destekli kararların yaygınlaşması, şirketleri hukuken savunmasız bırakabilir. Yapay zekânın işten çıkarma gibi kararları alırken hangi verilere dayanarak nasıl değerlendirme yaptığı çoğu zaman belirsiz kalıyor. Bu durum, ayrımcılık iddialarını artırabilir ve işverenleri dava riskiyle karşı karşıya getirebilir.
