Yapay Zekâ Sohbet Botları Alışverişte Dolandırıcı Siteleri Önerebiliyor
ChatGPT, Gemini ve Perplexity gibi yapay zekâ sohbet botları, çevrim içi alışveriş yapmak isteyen kullanıcılara sahte mağazaları ve güvenilir olmayan satış sitelerini önerebiliyor. Podqi tarafından gerçekleştirilen ve The Verge tarafından aktarılan araştırmada, üç popüler sohbet botunun marka taklidi yapan, kapanmış şirketlerin adını kullanan veya sahte ürün satan internet sitelerini alışveriş önerileri arasında gösterdiği belirlendi. İncelenen yanıtların yüzde 57’sinde riskli siteler alışveriş için önerilirken yalnızca yüzde 9’unda kullanıcılara bu adreslerden uzak durmaları tavsiye edildi.
ChatGPT, Gemini ve Perplexity Sahte Alışveriş Sitelerini Öneriyor
Podqi araştırması, yapay zekâ sohbet botlarının marka ve ürün arayan kullanıcılara sunduğu bağlantıların güvenilirliğini ölçmeyi amaçladı. Araştırmacılar, küçük işletmelerden Lululemon ve Birkenstock gibi tanınmış markalara kadar yaklaşık 151 şirketi kapsayan sorular hazırladı. Testlerde sohbet botlarına markaların en iyi satış siteleri, uluslararası teslimat seçenekleri ve bölgesel internet adresleri hakkında sorular yöneltildi.
Sonuçlar, üç platformun da kullanıcıları sahte veya şüpheli mağazalara yönlendirebildiğini gösterdi. Perplexity, yanıtlarının yüzde 15’inde riskli internet sitelerine yer vererek en yüksek orana ulaştı. ChatGPT’de bu oran yüzde 8, Gemini’de ise yüzde 4 olarak ölçüldü. Gemini diğer iki platforma kıyasla daha düşük bir risk oranına sahip olsa da araştırmacılar bu sonucun kullanıcı güvenliği açısından hâlâ sorun oluşturduğunu belirtti.
Araştırmada riskli bağlantıların yalnızca listelenmesi değil, kullanıcıya nasıl sunulduğu da incelendi. ChatGPT, şüpheli siteleri içeren yanıtlarının yüzde 24’ünde kullanıcıları söz konusu adresler konusunda uyardı. Ancak üç sohbet botunun genel sonuçları birlikte değerlendirildiğinde riskli sitelerin yer aldığı yanıtların yüzde 57’si bu adresleri alışveriş yapılabilecek yerler olarak önerdi. Yanıtların yüzde 34’ünde ise herhangi bir uyarı bulunmadı. Kullanıcıları açıkça uzak durmaya yönlendiren yanıtların oranı yalnızca yüzde 9’da kaldı.
Podqi’nin bulguları, tanınırlığı daha düşük markaların sahte alışveriş siteleriyle karıştırılma olasılığının daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Büyük markalar hakkında daha fazla güvenilir kaynak ve resmî bağlantı bulunması, sohbet botlarının doğru adresleri belirlemesini kolaylaştırabiliyor. Küçük şirketlerde ise sınırlı çevrim içi bilgi, sahte mağazaların gerçek satış noktaları gibi sunulmasına zemin hazırlayabiliyor.
Araştırmacılar, soruların biçiminin de sonuçları etkilediğini belirledi. Özellikle bir markanın farklı ülkelerde kullandığı bölgesel internet adreslerini soran kullanıcılar, daha sık riskli bağlantılarla karşılaştı. Bu durum, yapay zekâ sistemlerinin resmî mağaza adreslerini belirlerken bölgesel alan adlarını ve marka ilişkilerini doğru değerlendirmekte zorlanabildiğini gösteriyor.
Podqi Üst Yöneticisi Trevor West, The Verge’e yaptığı açıklamada kullanıcıların sohbet botlarından aldıkları bağlantıları kişisel veya finansal bilgilerini paylaşmadan önce doğrulaması gerektiğini söyledi. West’e göre bir yapay zekâ sisteminin belirli bir internet sitesini önermesi, o adresin gerçekten markaya ait olduğunu kanıtlamıyor.
Sahte mağazaların sohbet botları tarafından önerilmesi, kullanıcıları yalnızca yanlış ürünlere yönlendirmekle sınırlı kalmıyor. Dolandırıcı internet siteleri, gerçek markaların tasarımlarını ve isimlerini taklit ederek ziyaretçilerden ödeme bilgileri, adresler ve diğer kişisel verileri toplamaya çalışabiliyor. Kullanıcıların sohbet botlarının önerilerine güvenerek bu sayfalara kart bilgilerini girmesi, doğrudan finansal kayıp riski oluşturuyor.
Ask Silver adlı dolandırıcılık kontrol hizmetinin daha önce gerçekleştirdiği bir araştırma da benzer bir sorunu ortaya koydu. Şirket, ChatGPT’nin faaliyetlerini sonlandırmış tanınmış markaların internet sitelerini taklit eden adresleri önerebildiğini belirtti. Bu klon sitelerin temel amacının kullanıcıların bankacılık bilgilerini ele geçirmek olduğu aktarıldı.
Geleneksel arama motorları da sahte internet sitelerinin arama sonuçlarında üst sıralara çıkması için gerçekleştirilen manipülasyonlardan etkilenebiliyor. Ancak yapay zekâ sohbet botlarının çalışma biçimi farklı bir güven sorunu oluşturuyor. Arama motorları kullanıcıya çeşitli bağlantılar sunarken sohbet botları çoğu zaman tek ve kesin bir yanıt veriyormuş izlenimi oluşturuyor. Ayrıca yanıtın hangi kaynaklardan ve hangi değerlendirme sürecinden geçtiği her zaman açık biçimde görülemiyor.
Yapay zekâ sistemlerinin güvenilir olmayan bilgileri doğru kabul edebilmesi, yalnızca alışveriş önerileriyle sınırlı bir sorun değil. BBC tarafından gerçekleştirilen bir deneyde bir gazeteci, ChatGPT’yi kendisinin ünlü bir sosisli sandviç yeme şampiyonu olduğuna inandırmayı başardı. Gazeteci, gerçekte var olmayan bu unvanı sistemin başka kullanıcılara da aktarmasını sağlayarak sohbet botlarının yanlış bilgileri nasıl tekrarlayabildiğini gösterdi.
Bu tür örnekler, yapay zekâ sistemlerinin çevrim içi kaynaklardan edindiği bilgileri her zaman güvenilirlik açısından yeterince ayıramadığını ortaya koyuyor. Sahte haberler, kopyalanmış internet siteleri ve manipüle edilmiş içerikler, modellerin yanıtlarını etkileyebiliyor. Özellikle ticari işlemlerde kullanılan bağlantıların doğrulanmadan sunulması, kullanıcıların dolandırıcılık girişimlerine maruz kalma riskini artırıyor.
Podqi araştırması, yapay zekâ destekli alışveriş araçlarının güvenilirliğinin yalnızca doğru ürün veya fiyat bilgisi vermekle ölçülemeyeceğini gösteriyor. Kullanıcıların resmî mağaza adreslerini kontrol etmesi, ödeme yapmadan önce alan adını doğrulaması ve şüpheli bağlantılara kişisel bilgi girmemesi önem taşıyor. Sohbet botlarının sunduğu alışveriş önerileri, bağımsız kaynaklarla doğrulanmadığı sürece güvenilir bir satış adresi olarak kabul edilmemeli.









