Haberler

Yapay Zekâ Kullanımında Kıdemli Çalışanlarla Yeni Başlayanlar Arasındaki Fark Büyüyor

Şirketlerde yapay zekâ kullanımı, kıdemli yöneticilerin verimliliğini artırırken deneyimi az çalışanlarla aradaki yetkinlik farkını da derinleştiriyor. PA Consulting tarafından yürütülen araştırmaya göre üst düzey yöneticilerin yüzde 70’i yapay zekâ sayesinde daha önce gerçekleştiremedikleri işleri yapabildiğini belirtirken, giriş seviyesindeki çalışanlarda aynı kazanımları bildirenlerin oranı yüzde 38’de kalıyor. Araştırma, kurumların yapay zekâ yatırımlarından daha dengeli sonuç alabilmesi için çalışanların teknoloji becerilerini geliştirmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Kıdemli Yöneticiler Yapay Zekâdan Daha Fazla Verim Alıyor

PA Consulting araştırması, şirketlerde yapay zekâ kullanımının çalışanların deneyim düzeyine göre farklı sonuçlar ürettiğini gösteriyor. Üst düzey yöneticilerin yüzde 70’i teknoloji sayesinde daha önce yapamadıkları işleri gerçekleştirebildiğini ifade ediyor. Katılımcıların yüzde 68’i ise yapay zekânın tekrarlayan görevleri azaltarak daha yüksek değer taşıyan işlere odaklanmalarına yardımcı olduğunu söylüyor.

Araştırmaya katılan kıdemli yöneticiler, yapay zekâ araçlarını günde ortalama 6,9 kez kullanıyor. Bu grubun yüzde 72’si, teknoloji desteğiyle daha kaliteli işler ortaya koyduğunu belirtiyor. Verimlilik artışı ve zaman tasarrufu, üst düzey çalışanların yapay zekâdan elde ettiği başlıca kazanımlar arasında yer alıyor.

PA Consulting’in insan ve teknoloji uzmanı Dean Collins, araştırma sonuçlarının yapay zekânın bireylerin mevcut bilgi birikimini ve uzmanlığını daha etkili kullanmasına yardımcı olduğunu gösterdiğini belirtiyor. Collins’e göre uzun yıllara dayanan deneyim, çalışanların yapay zekâ tarafından üretilen çıktıları sorgulamasını, değerlendirmesini ve kendi bilgi birikimiyle karşılaştırmasını sağlıyor. Deneyimli çalışanlar, hangi sonucun kaliteli olduğunu daha iyi ayırt edebildiği için teknolojiden daha yüksek verim alabiliyor.

Collins, yapay zekâ kullanımında kıdem arttıkça hem kullanım sıklığının hem de çalışanların kendi becerilerine duyduğu güvenin yükseldiğini ifade ediyor. Sektörel deneyimi sınırlı çalışanlar ise üretilen yanıtların doğruluğunu değerlendirme ve eksik noktaları belirleme konusunda aynı yetkinliğe sahip olmayabiliyor.

Araştırmanın ortaya koyduğu temel sorun, PA Consulting’in “capability paradox” olarak tanımladığı yetkinlik paradoksunda şekilleniyor. Giriş seviyesindeki veya daha az deneyimli çalışanların yalnızca yüzde 38’i yapay zekâ sayesinde işlerini daha etkili tamamlayabildiğini bildiriyor. Aynı grupta daha kaliteli iş ürettiğini belirtenlerin oranı ise yüzde 43 seviyesinde kalıyor. Kıdemli yöneticilerle yeni başlayanlar arasındaki fark, şirketlerin teknoloji yatırımlarından elde ettiği verimin çalışanlar arasında eşit dağılmadığını gösteriyor.

Çalışanların yapay zekâya duyduğu güven de bu farkın önemli nedenlerinden biri olarak öne çıkıyor. Araştırmaya katılanların yalnızca yüzde 12’si yapay zekânın değerlendirmelerine kendi kararlarından daha fazla güvendiğini belirtiyor. Katılımcıların yüzde 26’sı ise yapay zekâ tarafından şekillendirilen bir çalışmayı onaylama konusunda rahatsızlık duyduğunu ifade ediyor.

Collins, özellikle kariyerinin başındaki çalışanların yapay zekâ çıktılarını sorgulayabilecek bilgi ve beceriyle desteklenmesi gerektiğini vurguluyor. Çalışanlar, yeterli uzmanlığa sahip olmadığında sistemin ürettiği yanıtların kalitesini değerlendirmekte zorlanabiliyor. Bu nedenle şirketlerin yapay zekâ araçlarını tüm personele sunması tek başına yeterli olmuyor; çalışanların teknolojiyi doğru kullanma, sonuçları denetleme ve gerektiğinde sorgulama becerilerini de geliştirmesi gerekiyor.

PA Consulting araştırması, kurumların yetkinlik farkını azaltmak için dört aşamalı bir stratejiye işaret ediyor. Çalışmanın özellikle vurguladığı başlıklardan biri, daha az deneyimli çalışanlara yönelik beceri geliştirme programları oluşturulması. Bu programlar, çalışanların yalnızca araçları kullanmasını değil, yapay zekâ çıktılarının doğruluğunu değerlendirmesini ve teknolojiyi iş süreçlerine bilinçli biçimde entegre etmesini hedefliyor.

Şirketlerin çalışanlara deneme ve öğrenme alanı sunması da yapay zekâ kullanımında güvenin gelişmesine katkı sağlayabiliyor. Çalışanlar, kontrollü ortamlarda farklı kullanım senaryolarını deneyerek sistemlerin güçlü ve zayıf yönlerini daha iyi anlayabiliyor. Böylece yapay zekâ tarafından üretilen sonuçları doğrudan kabul etmek yerine eleştirel değerlendirme alışkanlığı kazanabiliyor.

Araştırmanın ortaya koyduğu sorun, yalnızca bugünkü üretkenlik farkıyla sınırlı kalmıyor. Günümüzde giriş ve orta seviyede çalışan personelin ilerleyen yıllarda yönetici pozisyonlarına yükselmesi bekleniyor. Bu çalışanlar kariyerlerinin ilk dönemlerinde yapay zekâyı doğru kullanmayı öğrenemezse gelecekte karar alma, değerlendirme ve liderlik süreçlerinde ihtiyaç duyacakları deneyimi kazanmakta zorlanabilir.

Collins, yapay zekânın çalışanların hata yaparak öğrenme fırsatlarını azaltıp azaltmadığının da değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Ona göre bugünün düşük ve orta kademeli yöneticileri, yaklaşık 5 ila 10 yıl içinde üst düzey liderlik görevlerine geçebilir. Çalışanların kariyerlerinin erken dönemlerinde eleştirel düşünme ve karar verme becerilerini geliştirmesi, gelecekteki yöneticilik performansını doğrudan etkileyebilir.

Şirketlerin yapay zekâya uyum sağlama çabaları son üç yılda çalışan becerilerini geliştirme konusunu kurumsal gündemin üst sıralarına taşıdı. PA Consulting’in araştırması, teknolojiden verim almanın yalnızca teknik kullanım bilgisine bağlı olmadığını; deneyim, eleştirel düşünme ve değerlendirme becerilerinin de sonuçları belirlediğini ortaya koyuyor.

Multiverse tarafından geçen yıl yürütülen başka bir araştırma da işletmelerin çalışanlarda sosyal becerilere daha fazla önem verdiğini gösterdi. Söz konusu araştırma, şirketlerin yapay zekâ kullanımını teknik yeterlilik eğitimleriyle sınırlamadığını, daha geniş kapsamlı beceri geliştirme programlarına yöneldiğini ortaya koydu.

Kyndryl tarafından hazırlanan üçüncü yıllık Readiness Report ise birçok şirketin yapay zekâya hazırlık sürecinde çalışan eğitimlerine yeterli yatırım yapmadığına işaret etti. Rapora göre beceri geliştirme çalışmalarındaki eksiklik, kurumların yapay zekâ teknolojilerini benimseme hızını olumsuz etkiliyor.

PA Consulting’in değerlendirmesi, yapay zekânın uzmanlığı herkesin erişimine açma vaadinin insan bilgisinin değerini azaltmak yerine artırabileceğine işaret ediyor. Şirketler, çalışanların deneyim kazanmasını ve teknolojiyi sorgulayarak kullanmasını desteklemediği sürece yapay zekâ yatırımlarından kurum genelinde aynı verimi alamayabilir. Bu nedenle kurumsal yapay zekâ stratejilerinin teknik altyapının yanında insan uzmanlığını geliştiren eğitim ve öğrenme süreçlerini de kapsaması gerekiyor.

İlgili Makaleler

Bir yanıt yazın

Başa dön tuşu