Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı bünyesinde geliştirilen EVREN yapay zeka platformu, Türkiye’deki yapay zeka çalışmalarına ortak hesaplama, model ve veri altyapısı sunmak üzere erişime açıldı. Platformun ana hesaplama kümesi 64 Nvidia H200 GPU, 8,8 TB VRAM, 1.536 CPU çekirdeği ve 24 TB DDR5 RAM kapasitesiyle çalışırken sistem 25,6 Tb/s InfiniBand bağlantısıyla destekleniyor. EVREN, savunma sanayisi şirketlerinin yanı sıra üniversiteler, girişimler, öğrenciler ve geliştiriciler için veri hazırlamadan model eğitimine kadar uzanan süreçlerde kullanılacak.
EVREN Yapay Zeka Geliştirme Süreçlerini Tek Altyapıda Topluyor
Türkiye’deki geliştiriciler EVREN üzerinden veri hazırlama, model eğitimi, çıkarım ve yapay zeka uygulamalarını aynı altyapı içerisinde yürütebiliyor. Platform, yüksek donanım maliyetleri nedeniyle büyük ölçekli yapay zeka çalışmaları gerçekleştirmekte zorlanan akademik ekipler ile girişimlere GPU kaynaklarına erişim sağlıyor.
Savunma sanayisi kuruluşları, üniversiteler ve teknoloji girişimleri platformun sunduğu hesaplama kaynaklarını farklı yapay zeka iş yüklerine göre kullanabiliyor. EVREN’in uçtan uca MLOps yaklaşımı, veri setinin hazırlanmasından eğitilen modelin test edilmesine ve kullanıma alınmasına kadar uzanan geliştirme zincirini tek ortamda bir araya getiriyor.
EVREN’in ana GPU kümesi, büyük dil modeli eğitimi ile yüksek hesaplama gerektiren yapay zeka iş yüklerine ayrılmış 64 Nvidia H200 GPU’dan oluşuyor. Sistem toplam 8,8 TB GPU belleği, 1.536 CPU çekirdeği ve 24 TB DDR5 RAM kapasitesine sahipken veri trafiği 25,6 Tb/s bant genişliğine ulaşan InfiniBand altyapısı üzerinden taşınıyor.
Platform göstergelerinde hesaplama kapasitesi 47,5 bin TFLOPS seviyesinde verilirken GPU kaynaklarının kullanım bedeli saatlik kredi sistemi üzerinden hesaplanıyor. Kullanıcılar model eğitimleri için GPU rezervasyonu oluşturduğunda başlangıç ile bitiş tarihlerini belirleyebiliyor ve sistem rezervasyon sürecinde gerekli kredi miktarını güncelliyor.
Rezervasyon altyapısı, hesaplama kaynağını önceden planlamak isteyen ekiplerin çalışmalarını belirli zaman aralıklarına göre düzenlemesine olanak sağlıyor. Kullanıcılar en erken 24 saat sonrasına, en geç üç ay ilerisine yönelik GPU rezervasyonu oluşturabiliyor.
Görüntü analizi yapan geliştiriciler EVREN içerisindeki ayrı GPU altyapısını gerçek zamanlı işleme senaryolarında kullanabiliyor. Sistem 8 Nvidia RTX A6000 GPU, 384 GB toplam VRAM ve 10.752 CUDA çekirdeğiyle çalışırken yapı 40’tan fazla eş zamanlı kullanıcıyı destekleyecek şekilde tasarlanıyor.
Bilgisayarlı görü altyapısı, web kamerasından alınan görüntüler üzerinde nesne tespiti, görüntü analizi ve video işleme görevlerine odaklanıyor. Geliştiriciler veri setlerini platforma yükledikten sonra sınırlayıcı kutu, poligon, anahtar nokta veya metin tabanlı yöntemlerle görüntüleri etiketleyebiliyor.
Model geliştirme tarafında SAM-2 ile YOLO tabanlı araçlar da kullanılabiliyor. Hazırlanan veri setleri daha sonra nesne tespiti, segmentasyon veya sınıflandırma amacıyla eğitilen modellerin geliştirilmesinde değerlendirilebiliyor.
Büyük dil modeli tarafında EVREN, farklı kullanım senaryolarına yönelik 14 açık ağırlıklı modeli tek bir çıkarım katmanı üzerinden sunuyor. Sohbet, kodlama, akıl yürütme ve görsel anlama gibi görevler için tasarlanan yapı, geliştiricilerin ayrı model altyapıları kurmadan platform kaynaklarından yararlanmasına olanak sağlıyor.
OpenAI uyumlu API desteği, mevcut yazılımların EVREN altyapısına bağlanmasını kolaylaştırıyor. Geliştiriciler API üzerinden model çağrıları yaparak metin üretimi gibi işlemleri kendi uygulamalarına entegre edebiliyor.
Model yönlendirme sistemi, gelen isteği uygun modele aktarırken API altyapısı anlık yanıt üretimini destekliyor. Kurumsal kullanım tarafında erişim kontrolü ile güvenlik mekanizmalarının bulunması, platformun yalnızca deneysel çalışmalar yerine kurumsal yapay zeka projelerinde de kullanılmasını hedefliyor.
API kullanımını yaygınlaştırmak amacıyla 1 Kasım 2026 tarihine kadar yapılan çağrılar kullanıcıların kredi bakiyesinden düşülmüyor. Geliştiriciler söz konusu dönem boyunca mevcut uygulamalarını EVREN API’sine bağlayarak sistemi ek GPU kredisi harcamadan test edebiliyor.
EVREN’in kredi modeli, kullanıcıların platforma sağladığı veri ve model katkılarını hesaplama kaynaklarına erişimle ilişkilendiriyor. Kullanıcılar veri seti yüklediğinde, veri etiketlediğinde veya geliştirdiği modelleri paylaştığında belirli miktarlarda GPU kredisi kazanabiliyor.
Platformdaki kredi karşılıkları katkı miktarına göre değişiyor; 100 veri birimi 2 kredi, 500 veri birimi 5 kredi, 1.000 veri birimi 15 kredi, 5.000 veri birimi 25 kredi ve 10.000 veri birimi 40 kredi sağlayabiliyor. Bazı katkı türleri için ek bonus krediler de sunulurken kazanılan kaynaklar model eğitimi ile büyük dil modeli çıkarımında kullanılabiliyor.
Katkı temelli yapı, hesaplama kapasitesinin yalnızca satın alınan bir hizmet olarak kullanılmasından farklı bir çalışma modeli oluşturuyor. Kullanıcıların oluşturduğu veri setleri, etiketler ve modeller platformun ortak kaynak havuzunu büyütürken yeni kullanıcıların da aynı altyapıdan yararlanmasına katkı sağlıyor.
Türkiye’deki yüksek performanslı GPU altyapısında çalışan EVREN, yapay zeka uygulamalarında kullanılan verilerin ülke dışındaki genel amaçlı bulut altyapılarına taşınmasına duyulan ihtiyacı azaltmayı hedefliyor. Yaklaşım özellikle savunma, akademi, kamu ve kurumsal araştırmalarda hassas veriyle çalışan ekipler açısından altyapının konumunu önemli hale getiriyor.
Veri egemenliği, yapay zeka modellerinin geliştirilmesinde yalnızca hesaplama gücünü değil verinin nerede tutulduğu, işlendiği ve hangi erişim politikalarına tabi olduğu konularını da kapsıyor. EVREN’in Türkiye merkezli altyapısı, yerel hesaplama kapasitesini model ve veri yönetimiyle birlikte ele alarak bu alandaki bağımlılıkların azaltılmasına yönelik bir yapı oluşturuyor.
Platformun e-Devlet kimlik doğrulaması üzerinden erişim sağlaması, kullanıcı yönetiminin merkezi bir kimlik doğrulama mekanizmasıyla yürütülmesini sağlıyor. Kullanıcılar evren.ssyz.org.tr adresi üzerinden sisteme giriş yaparak sunulan yapay zeka geliştirme kaynaklarına erişebiliyor.
Platform kayıtlarında 11,2 bin kullanıcı, 1,1 bin veri seti, 631 model, 14,4 milyon veri öğesi ve 82,7 milyon etiket bilgisi yer alıyor. Söz konusu veriler, EVREN’in yalnızca hesaplama kaynağı sunan bir sistem olmaktan çıkarak veri, model ve kullanıcı katkılarının bir araya geldiği daha geniş bir yapay zeka ekosistemine dönüştüğünü gösteriyor.
Akademisyenler araştırma projelerinde, öğrenciler eğitim ve tez çalışmalarında, girişimler prototip geliştirme süreçlerinde, savunma sanayisi şirketleri ise kurumsal yapay zeka projelerinde platformun kaynaklarından yararlanabiliyor. Farklı kullanıcı gruplarının aynı altyapıda buluşması, Türkiye’de model geliştirme süreçlerinin yalnızca büyük teknoloji şirketlerinin erişebildiği donanımlara bağlı kalmadan yürütülmesine katkı sağlayabilir.
Gelecek aşamada yerli büyük dil, görüntü ve ses modellerinin EVREN altyapısına eklenmesi planlanıyor. Dağıtık GPU yönetiminin geliştirilmesiyle hesaplama kaynaklarının farklı iş yükleri arasında daha geniş ölçekte kullanılabilmesi hedeflenirken platformun Türkiye’deki yapay zeka araştırmaları, ürün geliştirme çalışmaları ve akademik projeler için ortak bir teknik katmana dönüşmesi bekleniyor.
