SpaceX, Falcon Heavy roketiyle NASA’nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu’nu uzaya gönderdi. Hubble ile benzer görüntü keskinliği sunması beklenen teleskop, yaklaşık 100 kat daha geniş görüş alanıyla gökyüzünü çok daha kısa sürede tarayacak. Roman Uzay Teleskobu, Dünya’dan yaklaşık 1,5 milyon kilometre uzaklıktaki L2 noktasına ilerlerken ilk bilimsel verilerini 2027’nin başlarında göndermeye hazırlanıyor.
Roman Uzay Teleskobu Hubble’dan Çok Daha Geniş Bir Alanı İnceleyecek
Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu, NASA’nın kızılötesi astronomi alanındaki en önemli yeni gözlemevlerinden biri olarak görev yapacak. Teleskobun optik sistemi, Hubble Uzay Teleskobu ile benzer görüntü kalitesi sunarken Roman’ın görüş alanı Hubble’ın yaklaşık 100 katına ulaşacak.
NASA’nın yeni gözlemevi, geniş görüş alanı sayesinde büyük gökyüzü bölgelerini tek seferde görüntüleyebilecek. Roman’ın bu kapasitesi, Hubble’ın aynı ölçekteki gökyüzü haritalarını oluşturmasıyla karşılaştırıldığında tarama hızında yaklaşık 1.000 katlık avantaj sağlayacak.
Nancy Grace Roman’ın adı, NASA’nın ilk baş gökbilimcisi olarak görev yapan Nancy Grace Roman’dan geliyor. Roman, Hubble Uzay Teleskobu’nun geliştirilmesindeki öncü rolü nedeniyle NASA içinde “Hubble’ın annesi” olarak anılmıştı.
Roman Uzay Teleskobu, evrenin neden giderek daha hızlı genişlediği sorusuna yanıt arayacak. Gözlemevi, çok sayıda galaksi ile süpernovayı inceleyerek kozmik genişlemenin farklı dönemlerde nasıl değiştiğini ölçmeye çalışacak.
Bilim ekipleri, galaksilerin dağılımını ve galaksi kümelerinin yapısını inceleyerek doğrudan gözlemlenemeyen karanlık maddenin evrendeki dağılımını da haritalandıracak. Roman’ın geniş gökyüzü taraması, karanlık enerji ile karanlık maddenin evrenin büyük ölçekli yapısını nasıl etkilediğine ilişkin araştırmalara yeni veriler sağlayacak.
Teleskopun görevlerinden biri de Samanyolu’ndaki gezegen sistemlerinin istatistiksel yapısını ortaya çıkarmak olacak. Roman, özellikle çok sayıda yıldızın aynı anda izlenmesine dayanan gözlemler sayesinde Güneş Sistemi dışındaki gezegenlerin yaygınlığı konusunda geniş kapsamlı bir veri seti oluşturacak.
Falcon Heavy ile gerçekleştirilen fırlatmanın ardından Roman Uzay Teleskobu, Dünya’dan yaklaşık 1,5 milyon kilometre uzaklıktaki Güneş-Dünya L2 bölgesine doğru yol alıyor. L2 noktası, uzay gözlemevlerinin Güneş ile Dünya’dan gelen ışınım koşullarını daha istikrarlı biçimde yönetmesine yardımcı olan özel bir yörünge bölgesi olarak kullanılıyor.
Roman’ın L2 çevresindeki görev konumuna ulaşmasının ardından teleskopun sistemleri devreye alınacak, bilimsel gözlemler için gerekli hazırlıklar tamamlanacak. NASA’nın planlamasına göre ilk görüntülerin ve bilimsel verilerin 2027’nin başlarında gelmesi bekleniyor.
Roman Uzay Teleskobu’nun günlük yaklaşık 11 terabayt veri üretmesi planlanıyor. Görevin en az 10 yıl sürmesi hedeflenirken ortaya çıkacak veri hacmi, astronomların evrenin yapısını geniş ölçekli istatistiklerle incelemesine olanak sağlayacak.
Yeni gözlemevinin asıl farkı tek bir gök cismini Hubble’dan daha ayrıntılı görüntülemekten çok çok daha geniş bir kozmik alanı sistematik biçimde tarayabilmesinde ortaya çıkacak. Roman’ın uzun süreli gözlemleri tamamlandığında astronomlar, galaksi oluşumundan ötegezegenlere kadar uzanan farklı araştırma alanlarını aynı büyük veri havuzu üzerinden değerlendirebilecek.
