Oregon’da Amazon Veri Merkezleri İçin Sağlık Riski İddiaları Gündeme Geldi
Oregon’un Morrow County bölgesinde yaşayan birçok kişi son yıllarda artan sağlık sorunlarıyla karşı karşıya kaldı. Yerel halkın paylaştığı bilgilere göre nadir görülen kanser vakaları, kas hastalıkları, böbrek kayıpları ve düşükler bölgede yaygın hâle geldi. İncelemeler su kaynaklarındaki kimyasal yoğunluğun yıllar içinde arttığını gösterdi. Bölgedeki tartışmalar Amazon’un veri merkezlerinin su kullanım politikalarıyla ilgili iddiaları da öne çıkardı.
Nitrata Maruz Kalan Yeraltı Suyu Sağlık Endişesini Artırdı
Lower Umatilla Basin yeraltı suyu bölgedeki yaklaşık 45 bin kişinin tek içme suyu kaynağını oluşturdu. Yapılan testlerde bazı kuyularda nitrat seviyeleri 73 ppm’e kadar çıktı. Bu oran federal sınırın yedi katına ulaştı. İncelenen 70 kuyudan 68’inde federal limit aşıldı.
Sığır yetiştiricisi ve eski Morrow County komiseri Jim Doherty bölgede artan sağlık şikâyetlerini gözlemledi. İlk incelemelerde evlerin çoğunda düşük yaşandığını belirtti. Bazı kişiler böbreklerini kaybetti. Hiç sigara kullanmayan bir kişinin gırtlak kanseri nedeniyle ses kutusu alındı.
Doherty bölgede faaliyet gösteren büyük çiftliklerin ve gıda işleme tesislerinin yıllardır yüksek miktarda nitrat saldığını savundu. Yine de uzmanlar Amazon’un veri merkezlerinin bölgeye gelişiyle sorunun hız kazandığını aktardı.
Bölgede 2011’de kurulan 10 bin metrekarelik Amazon veri merkezi yeraltı suyundan her yıl onlarca milyon galon su çekti. Çiftliklerin gübre kaynaklı atıklarını taşıyan nitrata doymuş suyun toprakta hızla aşağıya sızdığı ifade edildi. toprağın gözenekli yapısı nedeniyle kirli su hızla akifer tabakasına indi.
Veri merkezleri soğutma için aynı kirli suyu kullanınca sistemdeki nitrat seviyesi yoğunlaştı. Buharlaşma sırasında su azaldı ancak nitrat çözeltide kaldı. Kullanılan su tekrar atık su hattına verildi. Testlerde 56 ppm seviyelerine ulaşıldı. Bu oran Oregon’un güvenli kabul ettiği sınırın çok üstünde yer aldı.
Bilim insanları düşük nitrat seviyelerinin bile sağlık üzerinde ağır sonuçlara yol açabileceğini belirtti. Yenidoğanlarda ciddi gelişim sorunları ortaya çıkabildi. Bazı kanser türlerinin nitratla bağlantısı olduğu ifade edildi.
Amazon sözcüsü Lisa Levandowski şirketin süreçleriyle ilgili eleştirileri reddetti. Açıklamada veri merkezlerinin toplulukla aynı kaynaktan su çektiği belirtildi. Sözcü şirketin nitrat kullanmadığını ifade etti. Ayrıca veri merkezlerinin su kullanım oranının genel sistem içindeki payının düşük kaldığını savundu.
Oregon Rural Action yöneticisi Kristin Ostrom bölgedeki durumun Flint örneğine benzediğini söyledi. Tepkiler yoksulluk oranının yüksek olduğu bölgelerde etkilerin daha ağır hissedildiği görüşünü öne çıkardı. Yerel sakin Kathy Mendoza kirliliğin çocuklarda ve yetişkinlerde ciddi sonuçlara yol açtığını dile getirdi.
