NASA, gelecekte gerçekleştirilecek Ay ve Mars görevlerine hazırlık amacıyla yeni bir insanlı simülasyon programı başlattı. Moon and Mars Exploration Analog (MMEA) adı verilen araştırma kapsamında seçilecek dört gönüllü, yaklaşık bir yıl boyunca uzay görevlerini taklit eden izole yaşam alanlarında yaşayacak. Programdan elde edilecek veriler, uzun süreli uzay yolculuklarının insanlar üzerindeki fiziksel ve psikolojik etkilerini anlamak için kullanılacak.
Simülasyon Uzay Yolculuğunu ve Mars Yaşamını Bir Araya Getirecek
NASA, deneylerin Houston’daki Johnson Uzay Merkezi’nde gerçekleştirileceğini açıkladı. MMEA programı, daha önceki çalışmaların aksine yalnızca Mars yüzeyindeki yaşamı değil, Dünya’dan Ay veya Mars’a yapılan uzun uzay yolculuğunu da tek senaryoda birleştiriyor. Mars simülasyonu, yaklaşık 14 aylık programın 12 aylık bölümünde aktif olarak uygulanacak.
Program üç aşamadan oluşuyor. İlk bölümde ekip üyeleri yaklaşık 60 metrekare büyüklüğündeki simülasyon uzay aracında yaşayarak uzun yolculuk sürecini deneyimleyecek. Daha sonra gönüllüler yaklaşık 84 metrekarelik yaşam alanına geçerek Mars üssü simülasyonu kapsamında günlük görevlerini yerine getirecek. Son aşamada ise Dünya’ya dönüş yolculuğu yeniden simüle edilecek.
NASA’nın hazırladığı yaşam alanı, gelecekteki insanlı görevlerde karşılaşılması beklenen koşulları mümkün olduğunca gerçekçi biçimde yansıtacak. İzole uzay yaşamı boyunca ekip üyeleri sebze yetiştirecek, sağlık kontrollerini düzenli olarak gerçekleştirecek, yaşam alanının bakımını üstlenecek ve özel olarak hazırlanan kum zemin üzerinde uzay yürüyüşü simülasyonları yapacak. Uzun süreli uzay görevleri, yalnızca teknik becerileri değil ekip içi iletişim, stres yönetimi ve psikolojik dayanıklılığı da test ediyor.
Araştırmacılar ayrıca katılımcıların biyolojik saatini de ayrıntılı biçimde takip edecek. Mars’ta bir gün, yani “sol”, Dünya gününden yaklaşık 40 dakika daha uzun sürdüğü için bu zaman farkının uyku düzeni, bilişsel performans ve genel sağlık üzerindeki etkileri ilk kez bu kadar kapsamlı biçimde incelenecek.
NASA’nın yayımladığı başvuru kriterlerine göre adayların ABD vatandaşı veya Green Card sahibi olması gerekiyor. NASA gönüllü başvurusu için tercih edilen yaş aralığı 30 ile 55 olarak açıklansa da uygun görülen diğer adaylar da değerlendirmeye alınabilecek. Katılımcıların İngilizceyi akıcı konuşabilmesi ve boylarının 1,88 metreyi aşmaması isteniyor.
Başvuracak adayların mühendislik, biyoloji, fizik, matematik veya diğer STEM alanlarında en az lisans derecesine sahip olması bekleniyor. İleri akademik eğitim almış kişiler ile askerî geçmişe sahip adaylar değerlendirme sürecinde avantaj sağlayabiliyor. Fiziksel ve psikolojik testlerden başarıyla geçmek, uyurgezerlik geçmişinin bulunmaması, uyku ilacı kullanılmaması ve özel beslenme gereksiniminin olmaması da başvuru koşulları arasında yer alıyor.
NASA bugüne kadar 28 farklı uzay yolculuğu simülasyonu ile iki ayrı Mars yüzeyi yaşam deneyi gerçekleştirdi. MMEA programı ise bu iki senaryoyu ilk kez tek araştırma altında birleştirecek. İnsanlı Mars görevi planlaması açısından elde edilecek bulguların, uzun süreli görevlerde ortaya çıkabilecek sağlık risklerinin daha doğru analiz edilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Kurum, simülasyondan elde edilecek verileri Artemis programı kapsamında planlanan Ay görevleri ile gelecekte gerçekleştirilecek insanlı Mars görevlerinde kullanmayı hedefliyor. Uzmanlara göre uzun süre kapalı yaşam alanlarında bulunmanın insan davranışları üzerindeki etkisini anlamak, uzay araçlarının teknik tasarımı kadar görev başarısını belirleyen temel unsurlar arasında yer alıyor.
