Kaliforniya, Acil Müdahale Ekiplerini Engelleyen Robotaksilere Para Cezası Getiriyor
Kaliforniya, otonom taksilerin polis, itfaiye ve diğer acil müdahale ekiplerinin çalışmalarını engellemesini önlemek amacıyla yeni bir yasa çıkardı. Vali Gavin Newsom’un imzaladığı Senate Bill 1246, robotaksi şirketlerine yerel teknik destek sağlama ve araç arızalarına sahada müdahale etme yükümlülüğü getiriyor. Temmuz 2028’de yürürlüğe girecek düzenleme, acil müdahale ekiplerini 30 dakikadan uzun süre engelleyen araçların işletmecilerine para cezası uygulanmasını da öngörüyor.
Kaliforniya, Robotaksi Şirketlerinin Sorumluluklarını Artırıyor
Kaliforniya’da kabul edilen yeni yasa, Tesla, Waymo ve Zoox gibi otonom araç geliştiricilerinin yükümlülüklerini genişletiyor. Senate Bill 1246, araçların arızalanması, trafiği aksatması veya acil müdahale ekiplerinin çalışmalarını zorlaştırması halinde şirketlerin yerel destek sunmasını zorunlu kılıyor.
Yasa, robotaksilerin polis ve itfaiye ekiplerinin geçişini 30 dakikadan uzun süre engellemesi durumunda yaptırım uygulanmasını öngörüyor. Şirketler ayrıca sistem genelinde yaşanan kesintiler sırasında araçların konumunu ve çalışma durumunu ilgili şehir yönetimleriyle paylaşmak zorunda kalacak.
Düzenleme, otonom araçların karıştığı trafik sorunları ve acil müdahale olaylarının ardından hazırlandı. Kaliforniya’da yaşanan bazı vakalarda robotaksiler yolda arızalanırken bazı araçlar olay yerlerindeki güvenlik çalışmalarını ve trafik akışını olumsuz etkiledi.
ABD’nin en büyük robotaksi işletmecisi Waymo, ülke genelindeki ticari filosunda yaklaşık 4.000 otonom araç bulunduruyor. Şirketin San Francisco Körfez Bölgesi’ndeki filosu yaklaşık 1.200 araçtan oluşuyor.
TechCrunch’ın bu yıl yayımladığı araştırma, Waymo araçlarının sorun yaşadığı bazı olaylarda ilk müdahale ekiplerinin araçları manuel olarak hareket ettirmek zorunda kaldığını ortaya koydu. Söz konusu vakalar, robotaksilerin acil durumlarda nasıl yönetileceğine ilişkin yasal denetim taleplerini artırdı.
ABD’deki federal ve eyalet düzeyindeki yetkililer, otonom araçların acil müdahale ekipleriyle etkileşimini daha açık kurallara bağlamak için çağrıda bulundu. National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA) da otonom araç geliştiricilerine gönderdiği mektupta soruna yönelik çözüm geliştirilmesini istedi.
Yasa tasarısını hazırlayan Eyalet Senatörü Dave Cortese, Kaliforniya’nın otonom araç teknolojilerini desteklediğini ancak kamu güvenliğinin inovasyonun gerisinde kalamayacağını belirtti. Cortese, kaza yapan, arızalanan veya acil müdahale çalışmalarını engelleyen araçlar için açık bir hesap verebilirlik çerçevesi gerektiğini ifade etti.
Senate Bill 1246, uzaktan sürücü kavramını da daha kesin koşullara bağlıyor. Otonom araç şirketleri, araçları uzaktan doğrudan kullanan sürücüleri yalnızca ABD’de istihdam edebilecek ve bu kişilerin ABD sürücü belgesine sahip olması gerekecek.
Yasal düzenleme, uzaktan operasyon kavramıyla doğrudan uzaktan sürüş arasında ayrım yapıyor. Uzaktan sürücü, aracın kontrolünü fiziksel olarak devralan insanı ifade ederken uzaktan destek personeli otonom sürüş sistemine yönlendirme veya yazılım komutu sağlayabiliyor.
Tesla, robotaksilerinin kontrolünü gerektiğinde doğrudan devralabilen uzaktan operatörler kullandığını kamuoyuna açıklayan şirket olarak öne çıkıyor. Waymo ise uzaktan destek sistemlerinde insan çalışanların araca doğrudan sürüş kontrolünü almadan rehberlik edebildiğini belirtiyor.
Waymo’nun Filipinler’i de kapsayan uluslararası uzaktan destek ağı bulunuyor. Şirket ayrıca Arizona ve Michigan’da operasyon merkezleri işletiyor. Zoox ise uzaktan operasyon ekiplerinin ABD’de bulunduğunu bildiriyor.
Yeni yasa, otonom araç işletmecilerinin kaza ve yol engeli gibi olaylarda görev alabilecek yerel teknik personel bulundurmasını da gerektiriyor. Yerel olay teknisyenleri, arızalı araçlara müdahale edilmesine ve trafik üzerindeki engellerin giderilmesine yardımcı olacak.
Kaliforniya Motorlu Taşıtlar Dairesi (DMV), düzenlemenin uygulama ayrıntılarını ve belirli müdahale sürelerini belirleyecek. Şirketler, araçların konum ve durum bilgilerini sistem genelindeki kesintiler sırasında yerel yönetimlere iletmekle de sorumlu olacak.
Waymo ve Zoox, yeni düzenlemeye uyacaklarını açıkladı. Waymo, yasa tasarısında yapılan değişikliklerin otonom araç hizmetlerinin Kaliforniya’da sürdürülebilir biçimde işletilmesini desteklediğini belirterek yol güvenliğini artırma çalışmalarını sürdüreceğini bildirdi.
Düzenleme Temmuz 2028’de yürürlüğe girecek. Kaliforniya’nın belirleyeceği uygulama kuralları, robotaksi şirketlerinin arıza ve acil durumlara ne kadar sürede müdahale etmesi gerektiğini de netleştirecek.
