Avrupa Birliği’nde yürürlüğe giren Dijital Pazarlar Yasası kapsamında Google’a yönelik yeni talepler gündeme geldi. Free Software Foundation Europe (FSFE), Android cihazlara yüklenen yapay zekâ bileşenlerinin kullanıcı tarafından tamamen kaldırılabilmesi ve geliştiricilerin Google’a kayıt olmadan sistem özelliklerine erişebilmesi için Avrupa Komisyonu’na resmi önerilerini sundu. Talep kabul edilirse Google’ın Android ekosistemindeki bazı uygulamalarını değiştirmesi gerekebilir.
FSFE Yapay Zekâ Bileşenlerinin Yeniden Kurulmasına İtiraz Etti
Free Software Foundation Europe, Avrupa Komisyonu’nun Android birlikte çalışabilirlik danışma süreci kapsamında hazırladığı görüş dosyasında Google’ın bazı yapay zekâ modellerini kullanıcıya açık onay vermeden cihazlara yüklediğini öne sürdü. Kuruluş, kullanıcıların bu bileşenleri kaldırmasının ardından yazılımın yeniden yüklenebildiğini belirterek bunun Dijital Pazarlar Yasası’nın ruhuyla çeliştiğini savundu. FSFE’ye göre Dijital Pazarlar Yasası, “eşik bekçisi” olarak tanımlanan büyük platformların cihazlarda ön yüklü gelen yazılımların kaldırılmasına izin vermesini zorunlu kılıyor. Kuruluş, yapay zekâ bileşenlerinin yeniden etkinleştirilmesi veya sessiz şekilde yeniden yüklenmesinin kullanıcı tercihlerini geçersiz hâle getirdiğini ifade ediyor.
FSFE’nin Avrupa Komisyonu’na sunduğu ikinci öneri, Android Open Source Project kapsamında sunulan birlikte çalışabilirlik özelliklerine erişimin Google hesabına, sözleşmeye veya geliştirici doğrulamasına bağlı olmaması gerektiğini içeriyor. Kuruluş, alternatif uygulama mağazalarında yazılım yayımlayan geliştiricilerin de aynı teknik haklardan yararlanabilmesini istiyor. FSFE Hukuk Programı Yöneticisi Lucas Lasota, birlikte çalışabilirlik kurallarının geliştirici doğrulama süreçlerinden tamamen ayrılması gerektiğini belirtti. Kuruluş, mevcut taslak düzenlemenin değişmemesi durumunda Google’ın geliştiricileri kimlik doğrulamasına zorlayabileceğini, bunun ise Dijital Pazarlar Yasası’nın temel hedefleriyle örtüşmediğini savunuyor.
Google’ın Eylül 2026’da devreye almayı planladığı Android Developer Certification programı da tartışmaların merkezinde yer alıyor. Programa göre Android uygulaması geliştiren kişilerin sertifikalı Android cihazlarda yazılımlarını çalıştırabilmesi için Google’a kayıt yaptırması gerekecek. FSFE, bu sistemin geliştiricilerin kimlik bilgilerini Google’a vermesini, belirli sözleşmeleri kabul etmesini ve hesap ücretleri ödemesini gerektirdiğini belirtiyor. Kuruluş, özellikle açık kaynak yazılım geliştiricileri ile Google ekosistemi dışında faaliyet gösteren bağımsız geliştiricilerin bu uygulamadan olumsuz etkilenebileceğini ifade ediyor.
Avrupa Birliği’nin Dijital Pazarlar Yasası, büyük teknoloji şirketlerinin kullanıcı tercihlerini kısıtlayan uygulamalarını sınırlandırmayı amaçlıyor. Android birlikte çalışabilirliği konusunda alınacak kararlar yalnızca Google’ı değil, alternatif uygulama mağazalarını, açık kaynak topluluklarını ve bağımsız geliştiricileri de doğrudan etkileyebilir. Avrupa Komisyonu’nun danışma sürecinin ardından hazırlayacağı nihai düzenlemeler, Android ekosisteminde kullanıcıların ön yüklü yazılımlar üzerindeki kontrolünü artırabilir. Aynı zamanda geliştiricilerin Google Play dışındaki platformlarda daha bağımsız hareket edebilmesinin de önü açılabilir.
