Çin hükümeti, kamu kurumlarında Microsoft Windows kullanımını sonlandırmaya yönelik geçiş planını hızlandırarak yerli Linux dağıtımlarına yönelmeye hazırlanıyor. Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı’nın devlet bağlantılı kurumlara Windows kullanımını bırakma talimatı verdiği aktarılırken kararın temelinde veri güvenliği ile dijital egemenlik kaygılarının bulunduğu belirtiliyor. Kylin OS ile Unity OS, Windows 10’dan geçişte öne çıkan yerli işletim sistemi seçenekleri olarak gösteriliyor.
Çin Windows Bağımlılığını Azaltma Planını Öne Çekiyor
Çin’deki kamu kurumlarında Windows kullanımının sona erdirilmesi, Pekin’in yabancı teknoloji bağımlılığını azaltma politikasının yeni aşamasını oluşturuyor. Devlet Güvenlik Bakanlığı tarafından verilen talimatın Windows kullanımının derhal bırakılmasını öngördüğü aktarılırken söz konusu kurumların Çin’de geliştirilen Linux tabanlı işletim sistemlerine geçmesi bekleniyor.
Çin’in Windows’tan çıkış planı aslında yeni bir politika olarak ortaya çıkmıyor. Pekin yönetimi 2022’den itibaren kamu kurumları ile devlete ait işletmelerde yabancı bilgisayar ve işletim sistemi kullanımını azaltmaya yönelik bir geçiş planı yürütürken daha önce açıklanan takvim iki yıllık bir süre öngörmüştü.
Çinli kurumların Windows 10’dan uzaklaşma kararında Microsoft’un işletim sistemi için sunduğu destek takvimi de rol oynuyor. Windows 10 için Genişletilmiş Güvenlik Güncelleştirmeleri döneminin 2028’de sona ermesi beklenirken Microsoft, kamu kurumları açısından doğal yükseltme seçeneği olarak Windows 11’i sunuyor.
Pekin yönetimi ise Windows 11’e geçmek yerine kendi işletim sistemi ekosistemini büyütmeyi tercih ediyor. Daha önce Windows 10’un Çin hükümet kurumlarına özel sürümünü kullanan kamu yapılarının yeni geçiş planında yerli yazılımlara yönelmesi, işletim sistemi tercihinin yalnızca teknik destek süreciyle sınırlı olmadığını gösteriyor.
Çin kamu kurumlarının geçişinde Kylin OS ile Unity OS öne çıkıyor. Kylin Software tarafından geliştirilen Kylin OS, geçmişte FreeBSD ile bağlantılı bir geliştirme sürecinden geçtikten sonra Linux tabanlı bağımsız bir işletim sistemi olarak konumlandırıldı.
Tongxin Software Technology tarafından geliştirilen Unity OS ise Debian tabanlı Deepin ekosisteminden yararlanıyor. Her iki işletim sistemi de Çin hükümetinin uzun süredir desteklediği yerli yazılım projeleri arasında bulunurken kamu kurumlarının Windows bağımlılığını azaltma hedefiyle geliştiriliyor.
Çin Devlet Güvenlik Bakanlığı’nın talimatında veri güvenliği endişelerinin öne çıktığı aktarılıyor. Pekin yönetimi, yabancı şirketlerin geliştirdiği işletim sistemlerinin kamu bilgisayarlarında kullanılmasını dijital egemenlik açısından stratejik bir bağımlılık olarak değerlendirirken yerli yazılım kullanımını devlet altyapısındaki kontrolü artıran bir araç olarak görüyor.
Çin’in daha önce kamu kurumları için hazırlanan Windows 10 China Government Edition sürümünde telemetri, güncelleme mekanizmaları, OneDrive kullanımı ile veri şifreleme gibi alanlarda daha fazla yönetim seçeneği bulunuyordu. Söz konusu yaklaşım, Pekin’in işletim sistemi seviyesinde veri kontrolünü uzun süredir gündemde tuttuğunu gösteriyor.
Çin’deki kamu kurumlarında kullanılan bilgisayarların sayısı, Windows’tan Linux tabanlı sistemlere geçişin ölçeğini olağanüstü seviyeye taşıyabilir. Yüz milyonlarca bilgisayarın devlet kurumlarında kullanıldığına ilişkin tahminler dikkate alındığında kademeli bir geçiş bile Linux ekosisteminin dünya genelindeki en büyük kurumsal uygulamalarından birini oluşturabilir.
Avrupa’da Fransa, Almanya’nın bazı eyaletleri ile diğer Avrupa Birliği ülkelerinde de veri egemenliği, maliyet kontrolü ve açık kaynak kullanımı gerekçeleriyle benzer politikalar uygulanıyor. Çin’in planı ise kamu bilgisayarlarının ölçeği nedeniyle Avrupa’daki örneklerden ayrılırken Kylin OS ve Unity OS gibi yerel çözümlerin yaygınlaşması, küresel işletim sistemi pazarındaki rekabeti de etkileyebilir.
Çin’in Windows’tan Linux’a geçiş takvimini Şubat 2027’den daha erken bir döneme çektiğine ilişkin bilgiler, kamu altyapısındaki dönüşümün hızlandığına işaret ediyor. Pekin yönetiminin önündeki temel süreç, yalnızca işletim sistemlerinin değiştirilmesi değil, Windows tabanlı uygulamaların uyumluluğu, personel eğitimi, donanım desteği ile merkezi yönetim araçlarının yeni Linux altyapısına taşınması olacak.
