Çin, 2030’dan Önce Ay’a İnsan İndirmek İçin Dört Yıllık Planını Açıkladı

Çin, 2030’dan önce astronotlarını Ay yüzeyine indirmek amacıyla insansız testlerden yörüngede kenetlenme provasına uzanan dört yıllık yol haritasını duyurdu. Program kapsamında Long March 10 roket ailesi, Mengzhou uzay aracı ile Lanyue Ay iniş aracı farklı aşamalarda test edilecek. Planın son aşamasında üç astronotun Ay’a gönderilmesi, iki kişinin yüzeye inerek üç Dünya günü boyunca araştırma yapması hedefleniyor.

Çin’in Ay Görevi İçin Hazırlıkları 2027’de Başlayacak

Çin’in insanlı Ay keşif programının baş tasarımcısı Wang Xiang, Pekin’de düzenlenen 7. İnsanlı Uzay Sempozyumu’nda ülkenin Ay’a insan gönderme hazırlıklarını ayrıntılarıyla paylaştı. Global Times’ın aktardığı bilgilere göre program, 2027’den itibaren birbirini takip eden test görevleriyle ilerleyecek.

İlk aşamada Long March 10 roket ailesinin tek gövdeli, yan güçlendiricileri bulunmayan Long March 10A modeli kullanılacak. Çin, 2027’nin başlarında bu roketle Mengzhou uzay aracını Tiangong uzay istasyonuna göndermeyi planlıyor. Kargo taşımacılığı amacıyla gerçekleştirilecek uçuşlar, roketin performansını ve güvenilirliğini değerlendirmek için veri sağlayacak.

Programın 2028 aşamasında ise daha büyük ve üç aşamalı Long March 10 roketi devreye girecek. Bu görevde Lanyue Ay iniş aracıyla insansız bir test gerçekleştirilecek. Çinli mühendisler, iniş aracının Ay yüzeyine kontrollü biçimde inmesini, ardından yeniden havalanmasını deneyecek. Söz konusu test, gelecekte astronotların kullanacağı iniş sisteminin temel çalışma kabiliyetlerini doğrulamayı amaçlıyor.

Çin’in takvimindeki en önemli teknik aşamalardan biri 2029 yılına planlanan tam ölçekli prova görevi olacak. Bu görevde Mengzhou uzay aracı ile Lanyue iniş aracı, iki ayrı Long March 10 roketiyle uzaya gönderilecek. Araçların Ay yörüngesinde buluşarak kenetlenmesi hedefleniyor.

Çin’in tercih ettiği yöntem, NASA’nın Apollo programında uyguladığı mimariden farklılık gösteriyor. Apollo görevlerinde astronotları taşıyan komuta ve servis modülü ile Ay modülü tek bir Saturn V roketiyle uzaya çıkarılmıştı. Çin ise iki aracı ayrı fırlatmalarla Ay yörüngesine ulaştırmayı ve burada bir araya getirmeyi planlıyor.

Yörüngedeki kenetlenme provasının başarıyla tamamlanması, insanlı iniş öncesinde araçların birlikte çalışmasını doğrulayacak. Mengzhou astronotları Ay yörüngesine taşırken Lanyue, yüzeye iniş ve yeniden kalkış görevlerini üstlenecek. İki sistem arasındaki bağlantının güvenilir biçimde kurulması, planlanan insanlı görevin temel teknik gereksinimleri arasında yer alıyor.

Çin’in insanlı Ay görevi için üç kişilik bir ekip öngörülüyor. Astronotlardan ikisi Lanyue iniş aracıyla Ay yüzeyine ulaşırken üçüncü mürettebat üyesi Ay yörüngesindeki uzay aracında kalacak.

Yüzeye inen iki astronotun görev süresince üç Dünya günü boyunca Ay’da çalışması planlanıyor. Ekip, her gün araç dışı faaliyetler gerçekleştirecek. Bu faaliyetler, astronotların Ay ortamındaki operasyonel deneyimini artırmanın yanı sıra gelecekteki keşif görevleri için de veri sağlayacak.

Açıklanan yol haritası, Çin’in daha önce duyurduğu 2030 öncesi insanlı Ay inişi hedefini somut test aşamalarına ayırıyor. Böylece roketlerin, uzay araçlarının ve iniş sistemlerinin hangi sırayla doğrulanacağına ilişkin daha ayrıntılı bir takvim ortaya çıkıyor.

Çin’in hazırlıkları sürerken ABD de NASA’nın Artemis programı kapsamında astronotları yeniden Ay yüzeyine ulaştırmayı hedefliyor. NASA’nın planında Artemis 4 göreviyle 2028’in başlarında insanlı Ay inişi gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Ancak ABD’nin takvimi, ticari ortaklarının geliştirdiği iniş araçlarının hazır olmasına bağlı bulunuyor.

SpaceX ile Blue Origin tarafından geliştirilen Ay iniş sistemlerinin planlanan tarihlere yetişip yetişmeyeceği, Artemis programının ilerleyişinde belirleyici olacak. Bu nedenle NASA’nın açıkladığı hedef tarih, teknik hazırlıkların tamamlanmasına bağlı olarak değişebilir.

Çin tarafında ise Wenchang Uzay Merkezi’nde yaklaşan test uçuşları için hazırlıkların sürdüğünü gösteren görüntüler paylaşıldı. SpaceNews’in haberine göre görüntülerde, bir kargo gemisinden indirilen ve prova görevlerinde kullanılacağı belirtilen donanımları taşıyan büyük konteynerler yer aldı.

İki ülkenin programları farklı roket ve görev mimarileri üzerinden ilerliyor. Çin, 2027’den itibaren aşamalı testlerle 2030 öncesi hedefini desteklemeyi planlarken NASA, Artemis görevleriyle Ay’a insanlı dönüş takvimini sürdürüyor. Her iki programın sonuçları, insanlı Ay keşiflerinin gelecek yıllardaki seyrini belirleyecek.