Cloud Computing

Bulut Sistem Üzerinden Exchange Kullanımı – Hosted Exchange 2010 – Cloud Hosting

Bu makalemizde gelişen bulut teknolojisi ile birlikte uygulamaların yavaş yavaş bulut sisteme kaydığı bir ortamda Exchange Mail hizmetinin bulut sistem üzerinden kullanılmasını ele alacağız. Çok değil bundan 10 yıl önce 56K modemlerle internete bağlanırken teknolojinin gelişimine ayak uydurmak çok zor bir hale geldi. İnsanlar artık teknolojiyi en iyi ve en yüksek düzeyde kullanacak şekilde bilinçlendiler. İnsanlar artık her yerden, her ortamdan mobilitiy en üst düzeyde kullanmak istiyorlar. Bu yüzden gerekli altyapının hazırlanması, gerekli iş gücünün istihdam edilmesi, gereli maliyetin gözden çıkarılması gerekiyor.

 

Birçok kullanıcı mail hesabını bilgisayarından kullanmayı, x bir noktada internetten erişip maillerini kontrol etmeyi ve telefonundan mail alıp vermeyi artık gününüzde olmazsa olarak görüyor. Bu ortamın kullanıcıya sağlanması için yaptığım araştırmada 60.000 TL gibi bir rakam ortaya çıktı. Bu biraz daha ufak maliyet ile halledilebilir ama oturmuş bir sistemde olması gereken rakam bu şekilde ortaya çıktı. Bu maliyetlerden kurtulmak ve bu hizmetlerden yararlanmak istiyorsak Bulut bu noktada bize yardım elini uzatır duruma geldi.

 

Günümüzde Google ve Microsoft firmaları bu hizmeti çok başarılı bir şekilde sunuyor. Google apps mimarisi genelde Gmail kullanımına benzemekte olup arka planda arşivleme ve Backup yapısı ile desteklenmiştir. Microsoft tarafında ise bu hizmette neredeyse iş yerimizde bir Exchange varmışçasına bulut ortamı bize yansıtılmıştır. Teknolojiyi yakından takip edenler ve bu alanın uzmanları bulutun kaçınılmaz olduğunu ve geleceğin bulut teknolojide olduğunu üzerine basarak anlatmaktadır.

 

Biz makalemizin bundan sonraki akışında lokalde bize yukarıdaki miktarda maliyet, istihdam, yönetim, soğutma gibi maliyetler çıkaran ve sistemin 5 yıl gibi bir sürede yenilenmesi gereken Exchange Server’ ın nasıl buluta taşınacağını ele alacağız.

 

İşlemlerimizi aşağıdaki sıralama ile anlatıp sistemin nasıl işlediğine adım adım değiniyor olacağım.

 

1-Gerekli Dns kayıtlarının Açılması

2-Yönetim Paneline login olma, Yönetim Panelini adım adım tanıma

3-Owa üzerinden mail sistemine erişim

4-Outlook üzerinden mail sistemine erişim

5-Pop3 olarak mail sistemine erişim

Şimdi bu kadar ön bilgi ve açıklamadan sonra adımlarımıza başlayalım.

 

1-Gerekli Dns kayıtlarının Açılması

 

 

MX

10

EXHUB01.XXXCLOUD.COM

MX

11

EXHUB02.XXXCLOUD.COM

MX

12

EXHUB03.XXXCLOUD.COM

MX

13

EXHUB04.XXXCLOUD.COM

MX

14

EXHUB05.XXXCLOUD.COM

MX

15

EXHUB06.XXXCLOUD.COM

A

Mail

111.111.111.111

A

Autodiscover

111.111.111.111

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Cloud hizmetinin kullanabilmek için hizmeti sunan Hosting firmasının bizden istediği kayıtları açmış ve hazır hale getirmiş olmamız gerekir. Gerekli olan kayıtları NS sunucularınız üzerinden aşağıdaki gibi tanımlamalısınız. Alan adınız ve Ns sunucularınız Hosting üzerindeyse hosting yönetim panelinden kendi lokalinizde ise kendi Local Dns serverınız üzerinden aşağıdaki gibi tanımlamalısınız. Ben alan adımın ve Ns sunucumun hizmetini hosting üzerinden aldığım için ayarlarımı Hosting panelinden yapıyorum. Aşağıdaki tablodaki gibi tanımlamaları benden istenen doğrultuda yapıyorum. Var olan kayıtlara dokunmadan aşağıdaki kayıtları oluşturmanız yeterlidir. Aşağıda reklam olmaması için gerçek sunucu isim ve iplerini paylaşmıyor olacağım.

 

 

2-Yönetim Paneline login olma, Yönetim Panelini adım adım tanıma

 

 

Yukarıdaki kayıtlardan sonra hosting firması bizim için yönetim panelini hazır duruma getirecektir. Bizden alınan bilgiler doğrultusunda sisteme kaydımız yapılacak ve gerekli ortam eksiksiz olarak hazırlanıp panele erişim için kullanıcı adı şifre belirttiğimiz mail adresine gelecektir. Bu işlemlerden sonra konsolumuza login olalım.

 

 

image001

 

 

Konsola login olduktan sonra aşağıdaki gibi bir ekran bizi karşılamaktadır. Bu ekranda konsol üzerinden yapacağımız işlemler doğrultusunda menüler eklenmiş bulunmaktadır. Giriş ekranında konsolun dili değiştirilebilmekte, yeni kullanıcı eklenebilmekte, dışarıdan toplu kullanıcı import edilebilmekte ve kullanıcıların listesi görüntülenebilmekle birlikte kullanıcı araması yapılabilmektedir. Konsolun sağ üstünde bulunan Yardım sistem hakkında bir sorun olduğunda destek birimi ile görüşmeyi sağlamakta, Parola kısmı konsola erişim parolasını değiştirmekte, oturumu kapat ise güvenli bir şekilde oturumu kapatmaktadır. Konsolu adım adım anlatacağım için bu kısmı aradan çıkarmak istedim.

 

 

image002

 

 

Şimdi Müşteriler Menüsü altındaki “Müşteriler” linki ile devam edelim. Bu ekranımızda Müşteri bilgileri düzenlenebilir. Sistemde tanımlanmış olan kullanıcılar görüntülenebilir ve Provizyon işlemi yapılabilir. Provizyon yapılan işlemlerin aktif olmasını sağlar örneğin bir kullanıcı tanımladığınızda provizyon ettikten sonra bu kullanıcı aktif hale gelir.

 

 

image003

 

 

Şimdi Müşteri linkinin detaylarını görelim kullanıcılar sekmesini zaten ilerleyen aşamalarda detaylı olarak göreceğiz. Bu ekranımızda Firma bilgileri ve işlemler sırasında olayların raporlar edileceği mail adresi bilgisi tanımlanır. Sistem üzerinde yapılan tüm işlemlerde bu adrese mail düşer. Bu ekranda ek Seçenekler kısmında adres ve farklı bilgiler tanımlanarak kullanıcıların Password karakter sayısı gibi özellikler belirlenir.

 

 

image004

 

Bu ekranımızda kullandığımız domainlerin bir listesi yer alır örneğin accept domain olarak 5 domain kullansaydık burada 5 domain listelenecekti.

 

 

image005

 

 

Bu ekranımızda güvenlikle ilgili bilgiler yer almaktadır. Konsola bir sonraki erişimde hangi aksiyonların alınması gerektiği konusunda parola ile ilgili işlemler yapabiliriz.

 

 

image006

 

 

Müşteri başlığının altındaki “Müşteri Servislerini Yönet” linki ağırlıklı olarak hosting firması tarafından düzenlenen bir bölümdür. Bu kısımda kaç Gb alanla bu hizmeti kullandığımız hangi alan adlarına hizmet verileceği, hangi servislerin kullanılacağı, fatura bilgisi gibi bilgilere yer verilir.

 

 

image007

 

Müşteri başlığının altındaki “Müşteri Hiyerarşisi” linkinde kullanıcılarımızın hangi servisleri kullanıp kullanmadığı konusunda bilgi sahibi olabilir. Şu anda Rıza ve Ufuk kullanıcıları Hosted Exchage kullanıyor diğerleri ise hiçbir servis kullanmıyor.

 

 

image008

 

 

Bu ekranımızda kullanıcı grupları ve organizasyonun tümü üzerinde işlemler yapabilmek için Exchange üzerinde olduğu gibi izin verdiğimiz özelliklerde kullanıcı tipleri tanımlayabiliriz. Örneğin sadece kullanıcıların şifresini resetleyebilecek bir kullanıcı oluşturma.

 

 

image009

 

 

Kullanıcılar Menüsü “Yeni kullanıcılar” linkinden yeni kullanıcı oluşturabilmekteyiz. Öncelikle sizinle konsolun tüm bir resmini paylaşacağım. Aşağıdaki ekranda farklı işlemler yapabilmek için solda farklı menüler yer almaktadır. Orta ekranda ise kullanıcı tanımlamak için gerekli ekran yer almaktadır. Bu ekranın detaylarını aşağıda parça parça paylaşıp anlatıyor olacağım.

 

 

image010

 

 

Burada gerekli kullanıcı bilgilerini tanımladıktan sonra istersek ek seçeneklerden kullanıcı ile ilgili detaylı tüm bilgileri girebiliriz.

 

 

image011

 

 

Bu ekranda kullanıcımıza gerekli olan parolayı belirleyebiliriz.

 

 

image012

 

 

Bu ekranda kullanıcının parola ayarları ile ilgili aksiyonları belirleyebiliriz. Gelişmiş seçeneklerden kullanıcıya istersek özel bir role tanımlayıp özel yetkiler verebiliriz. Exchange üzerindeki çeşitli düzeylerde admin hakları gibi.

 

 

image013

 

 

Bu ekranda kullanıcıya istersek farklı bir adres daha tanımlayarak buradan mail çekmesini sağlayabiliriz. Kullanıcı oluşturma aşamasında adımlarımız bu kadar daha sonra provizyon butonuna tıklatarak işlemlerimizin cloud üzerinde gerçekleşmesini sağlayalım.

 

 

image014

 

 

Kullanıcımız oluştu Kullanıcımız ile ilgili olarak ana ekrana düştük. Burada Servisler seçeneğinden kullanıcının bir dağıtım grubuna üye olmasını, mail atıp alamama konusunda kısıtlanmasını, kullanıcının bir yetki grubuna dâhil edilmesini, mailbox boyutunun limitinin ayarlanmasını, giriş yapabileceği owa adresinin tanımlanmasını, mail yönlendirmesinin yapılması gibi işlemleri yapabiliriz. Diğer seçeneklerde maili devre dışı bırakabilir, silebilir, Kullanıcı bilgilerini düzenleyebilir, kullanıcıya farklı bir kullanıcı hakkı ile gezmesine izin verebilir ve kopyalayabiliriz. Bu kısımda exchange üzerinde bir kullanıcının üzerinde yapılabilecek birçok işlem yapılabilmektedir.

 

 

image015

 

 

Kullanıcılar Menüsünden “Kullanıcılar” linkine tıkladığımızda kullanıcılarımızın bir listesi gelmektedir. Konsolun kenarında yer alan menüler hep sabit olduğu için arama yap, excel aktar, toplu kullanıcı alma v.s. bu nedenle bu özelliklere değinmiyorum. Ekranda listelenen kullanıcılar üzerine tıkladığınızda yukarıdaki ekran karşınıza gelmektedir. Bu ekrandan kullanıcı ile ilgili yapmak istediğiniz ayarlamaların hepsini yapabilirsiniz. Burada kullanıcıların kullandığı servis sayısı gibi özet bilgiler yer almaktadır. Örneğin servis kullananlar bir hosted üzerinde sharepoint, Lync gibi servisler kullanılıyor olsa bu sayı 2-3 olacaktı. Admin olan kullanıcının ikonu farklı olarak öne çıkmaktadır.

 

 

image016

 

 

Kullanıcılar Menüsü “Toplu Kullanıcı Alma” linkinde ise sisteme toplu olarak kullanıcılar eklenebilir. Bunun için Mevcut şablona bakılarak yeni bir şablon oluşturulup daha sonra Göz at butonu ile yolu gösterilerek sisteme dahil edilebilir. Günümüzde 4 haneli rakamlarda olan kullanıcıların bile cloud yapısına geçtiği düşünülür ise güzel bir özellik.

 

 

image017

 

 

Kullanıcılar Menüsü “E Posta Ayarlarını Yapılandır” linkinde ise resimde belirlenen aksiyonlara göre belirlenen adrese rapor gitmesi sağlanmaktadır.

 

 

image018

 

 

Kullanıcılar Menüsü “Konumlar ve Departmanlar” linkinde hesap oluştururken kullanıcıların gruplara ve departmanlara dahil edilebileceğini söylemiştik. Bu kısımda bu grup ve departmanların bilgileri yer almakta var olanlar editlenip düzenlenebilmektedir. Bu grup ve departmanların oluşturulmasını ilerleyen menülerde göreceğiz.

 

 

image019

 

 

Servisler Menüsü altında Exchange Sub Menüsü Altında “Dağıtım Grupları” linkinden Exchange üzerinde oluşturduğumuz gibi dağıtım grupları oluşturabiliriz. Şu anda benim hali hazırda olan grubum görünmekte. Yeni bir grup eklemek için solda menülerden Yeni Dağıtım Grubunu Tıklıyorum.

 

 

image020

 

 

Burada gelen ekranda dağıtım grubuna isim veriyorum. İsim verdikten sonra oluşan dağıtım grubunun üzerine tıklayarak ayrıntılara giriyorum.

 

 

image021

 

 

Üyelerini Bul butonundan seçiyorum ekliyorum. Exchange’ de mantık olarak dağıtım grubunda bir mail adresi olması gerektiği için bir mail adresi ekliyorum. Save ile kaydediyorum. Burada gelişmiş ayarlar kısmında bu grup için send as izni, gruba mail yollayabilecek kişileri seçme, grubun adı ile mail yollayabilecek kişileri seçme gibi işlemler yapabiliyorum.

 

 

image022

 

 

Servisler Menüsü altında Exchange Sub Menüsü Altında “Kişiler ” linkinden kişi ekleme işlemleri yapabiliyoruz. Bu kısımda exchange üzerinde kullandığımız external kontak eklem işlemi ile birebir aynıdır. Yeni Kişi linkine tıklayarak kişiye ait çok detaylı bilgileri girerek external kontak listesi oluşturabilirsiniz.

 

 

image023

 

 

Servisler Menüsü altında Exchange Sub Menüsü Altında “Kaynak Posta Kutuları” kısmından Excahange üzerinde olduğu gibi toplantı odası takipleri için kaynak odalar tanımlayabiliriz.

 

 

image024

 

 

Servisler Menüsü altında Exchange Sub Menüsü Altında “Posta Fregmantleri” kısmından kuruluşumuza ait bir imza belirleyerek maillerimizde bu imzanın aktif olmasını sağlayabiliriz.

 

 

image025

 

Raporlar Menüsünden raporlamalarla ilgili hazırlanmış Template ler dahilinde raporlar alabiliriz.

 

 

image026

 

 

Yapılandırma Menüsünden Konsol ile ilgili ayarları yapılandırılmaktadır. Burada yeni kullanıcı grupları tanımlayıp konsol üzerinde bunlara roller verilebilir. Provizyonla ilgili e posta bildirimleri yapılabilir. Müşteri markaları ve portal servislerine erişim sağlanıp değişiklik yapılabilir.

 

 

image027

 

 

Konsolumuzda anlatılması gereken kısımlara açıklamalı bir şekilde değindik. Buraya kadar olan kısımlarda mail tanımlaması, grup tanımlaması, dağıtım grubu tanımlaması external kontak tanımlaması gibi exchange üzerinde yapılması gereken temel işlevleri yerine getirdik. Bunun dışında makalemizde kullanıcı tanımlarken Exchange üzerinde olduğu gibi çok detaylı bir şekilde tanımla yapabilme imkânımız olduğunu, kullanıcının mailinin farklı bir mailboxa yönlendirilebildiğini, mailboxa kota verilebildiğini anlatmıştık. Konsoldaki genel işlevler zaten kullanıcı tanımlamak ve yönlendirmek veya dağıtım grupları tanımlamak gibi temel işlemlerdir. Şimdi biz bu yaptığımız ayarlardan sonra kullanıcının lokalde Exchange varmış gibi sisteme nasıl hangi ortamlardan erişebiliyor inceleyelim.

 

3-Owa üzerinden mail sistemine erişim

 

 

Makalemizin başında tanımladığımız A kaydı mail serverımıza erişmek içindi. Explorer üzerinden mail.rizasahan.com yazarak owa sunucuma bağlanıyorum ve oturum açıyorum.

 

image028

 

 

Görüldüğü gibi hosted üzerinde tanımladığımız kullanıcının owa erişimi saniyeler içerisinde aktif olmaktadır.

 

image029

 

 

 

Yeni bir mail yollama işlemi gerçekleştirelim.

 

 

 

image030

 

 

 

Ekranımızda görüldüğü gibi tanımlamış olduğumuz gruplar, dağıtım gruplarımız ekranımızda yer almaktadır.

 

 

 

image031

 

 

 

Mailimizin konusunu ve içeriği doldurup gönderiyoruz.

 

image032

 

 

 

 

Mailimiz başarılı bir şekilde ve hızlı olarak ulaştı.

 

 

 

image033

 

 

 

4-Outlook üzerinden mail sistemine erişim

 

Outlook Programını açalım. Başlangıç ekranını İleri ile geçelim.

 

 

image034

 

 

Bu ekranı Evet seçeneğini seçerek İleri ile geçelim.

 

 

image035

 

 

Bu ekranda kullanıcının mail adresini girerek parolasını girelim. Dns üzerindeki Autodiscover kaydı sayesinde hesabımız internet üzerinden otomatik olarak denetlenecektir. Exchange lokalde olsaydı makinamızın login name baz alınarak lokalde auto discover yardımı ile mail otomatik eklenecekti. İleri butonu ile ilerleyelim.

 

 

image036

 

 

Bu ekranda gelen autodiscover bağlantısına izin verelim.

 

 

image037

 

 

Karşımıza gelen hesap doğrulama ekranında kullanıcımızın cloud’ ta tanımlanan hesabına ait parolayı girerek tamam butonuna basalım.

 

 

image038

 

 

Ayarlarımız kontrol edildi ve başarı ile bağlantı sağlandı. Son ile hesap ekleme işlemlerimizi bitirelim.

 

 

image039

 

 

Outlook açıldı ve maillerimiz şu an karşımızda.

 

 

image040

 

 

Yeni bir mail atalım görüldüğü gibi maillerimiz ve adres listemiz ost olarak Download edildi. Bu şekilde kullanıcılarımız hızlı bir şekilde Outlook erişimi sağlayacak.

 

 

image041

 

 

Mailimizin konusu ve içeriğini yazıp gönderelim.

 

 

image042

 

 

Mailimizin bir kopyasını da kendimize atmıştık. Sorunsuzca mailimiz geldi.

 

 

image043

 

 

5-Pop3 olarak mail sistemine erişim

 

Pop3 mailimizi eklemek için Outlook programımızı açalım.

 

image044

 

 

Pop mail eklemek için gerekli seçeneği seçelim.

 

 

image045

 

 

Gerekli alanları dolduralım ve Diğer Ayarlar butonuna tıklayalım.

 

 

image046

 

 

Sunucum Kimlik Doğrulaması Gerektiriyor seçeneğini seçelim.

 

 

image047

 

 

Modemimizde veya firewallda 25 portu açıksa burada değişikliğe gerek yok ama kapalı ise 587 portunu SMTP portu olarak değiştirip tamam butonuna tıklatalım.

 

 

image048

 

 

Hesap Ayarlarını Sına butonu ile hesap ayarlarımızı sınayalım.

 

 

image049

 

 

Mail hesabı ekleme işlemimiz bitti. Son ile işlemlerimizi bitirelim.

 

 

image050

 

 

Şu ana maillerimiz hesabımız üzerinden yani hosted exchange sunucumuz üzerinden pop3 mail protokolü ile makinamıza düşmeye başladı.

 

 

image051

 

 

Şimdi test için dış bir mail adresine deneme maili atalım.

 

 

image052

 

 

Şu anda farklı bir mail adresine mail atmıştım web mail üzerinden baktığımızda mailimizin başarı ile geldiğini görüyoruz.

 

 

image053

 

 

Şimdi gelen maili yanıtlayarak bize gelip gelmeyeceğini test edelim.

 

 

image054

 

 

Şu anda mailimizin başarı ile geldiğini görüyoruz.

 

 

image055

 

 

Buraya kadar olan kısımda sizlere exchange hosted yapısını anlatmaya çalıştım. Sistemin şu anda saymadığımız birçok özelliği bulunmaktadır. Sistem akıllı telefonlar üzerinden senkronize bir şekilde çalışarak owa ve Outlook gibi bize maillerimizi telefonumuzdan yönetme, erişim imkânı da sağlamaktadır. Takvim paylaşımı, antispam ve anti virüs koruması sağlamaktadır. Bu sistemde lokalde exchange server üzerinde bulunan işlemlerin büyük bir kısmını hosted exchange yönetim panelinden yapma imkânına sahibiz.

 

Geleceğin sanal ve bulut sistemlerde olduğu günümüzde veri güvenliği sözleşmelerde teyit edilen bu sisteme geçerek işlerinizi kolaylaştırabilirsiniz. Umarım yararlı olmuştur. Bir başka makalede görüşmek dileğiyle.

Rıza ŞAHAN

www.rizasahan.com

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu

Reklam Engelleyici Algılandı

ÇözümPark Bilişim Portalı gönüllü bir organizasyon olup tek gelir kaynağı reklamlardır. Bu nedenle siteyi gezerken lütfen reklam engelleme eklentinizi kapatın veya Çözümpark web sitesi için izin tanımı yapın. Anlayışınız için teşekkürler.