Trump Yönetimi Çin Menşeli Veri Merkezi Ekipmanlarına Yönelik Yasağı İlerletiyor
Trump yönetimi, Amazon, Google ve Meta gibi büyük teknoloji şirketlerinin itirazlarına rağmen Çin üretimi veri merkezi ekipmanlarının ABD’ye ithalatını sınırlandırma planını sürdürüyor. Federal İletişim Komisyonunun (FCC) gündemindeki düzenleme, veri merkezlerinde fiber optik ağlar üzerinden veri iletimini sağlayan yeni nesil optik alıcı-vericileri kapsıyor. ABD’li teknoloji şirketleri, Çin’in olası misilleme adımları ile yerli üretimin yetersiz kapasitesini gerekçe göstererek uygulamanın yıllara yayılan bir geçiş süreci gerektireceğini savunuyor.
FCC Çin Üretimi Optik Alıcı-Vericileri Hedefliyor
ABD yönetiminin gündemindeki düzenleme, veri merkezlerinin yüksek hızlı ağ altyapısında kullanılan optik alıcı-vericilerin (optical transceivers) Çin’den ithalatını engellemeyi amaçlıyor. Fiber optik kablolar üzerinden ışık sinyalleriyle veri aktarımı sağlayan bu bileşenler, büyük ölçekli bulut hizmetleri ile yapay zekâ altyapılarının temel parçaları arasında bulunuyor. Veri merkezleri, sunucular ve ağ ekipmanları arasındaki yüksek hacimli iletişimi bu donanımlar üzerinden gerçekleştiriyor.
Reuters’ın ağustos ayında aktardığı bilgilere göre FCC, Çin menşeli yeni optik alıcı-verici modellerinin ABD’ye girişini yasaklamak üzere çalışma yürütüyordu. Washington yönetimindeki güvenlik yetkilileri, söz konusu donanımların Çin hükümeti tarafından veri hırsızlığı, kötü amaçlı yazılım yerleştirme veya hizmet kesintisi oluşturma amacıyla kullanılabileceğinden endişe ediyor. Bu riskler, ABD’nin kritik dijital altyapılarda yabancı teknoloji kullanımını azaltma politikasının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Düzenleme, daha önce açıklanandan daha geniş bir sektör muhalefetiyle karşılaştı. Microsoft’un yanı sıra Amazon, Google, Meta, CoreWeave ve Cisco yöneticileri, yılın başlarında Beyaz Saray yetkilileriyle gerçekleştirdikleri görüşmede ithalat kısıtlamasının operasyonel sonuçlarını gündeme getirdi. Konuya ilişkin bilgi sahibi iki kaynak, şirket temsilcilerinin ABD firmalarının yeni tedarik zincirine uyum sağlamasının 10 yıla kadar sürebileceğini söylediğini aktardı.
Şirketlerin itirazları, düzenlemenin uygulanıp uygulanmayacağına ilişkin belirsizlik oluşturdu. Ancak konuya yakın üç ayrı kaynak, yönetimin planı ilerletmeye devam ettiğini bildirdi. Görüşmelerin özel nitelik taşıması nedeniyle kaynakların isimleri açıklanmadı. FCC, Amazon, Google, Meta, CoreWeave ve Cisco konuya ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi. Microsoft ise açıklama yapmaktan kaçındı.
ABD’nin karşı karşıya olduğu temel sorunlardan biri, optik alıcı-verici üretiminde Çin’in küresel ölçekteki ağırlığı. Counterpoint Research verilerine göre Çinli üreticiler, dünya optik alıcı-verici pazarının yaklaşık üçte ikisini kontrol ediyor. Eoptolink ile Zhongji Innolight gibi şirketler, yüksek hacimli üretim kapasiteleri sayesinde küresel tedarik zincirinde önemli konumda bulunuyor. Zhongji Innolight’ın Pentagon tarafından Çin ordusuyla bağlantılı şirketler listesine alınması da Washington’daki güvenlik tartışmalarını güçlendiren unsurlar arasında yer alıyor.
Çinli üreticilerin müşterileri arasında ABD’nin en büyük bulut ve veri merkezi işletmecileri de bulunuyor. Amazon, Google ve Meta gibi şirketler, yapay zekâ modellerinin eğitimi ile bulut hizmetlerinin işletilmesi için geniş ölçekli veri merkezi ağları kullanıyor. Bu altyapıların optik bağlantı bileşenlerinde Çin kaynaklı tedarike bağımlı olması, olası bir ithalat yasağının yalnızca donanım üreticilerini değil, ABD’nin teknoloji sektörünü de etkilemesine yol açabilir.
ABD merkezli Coherent ve Lumentum, Çinli üreticilerle rekabet edebilecek optik teknolojiler geliştiriyor. Ancak Foundation for American Innovation tarafından hazırlanan rapora göre iki şirketin mevcut üretim ölçeği, Çinli tedarikçilerin kapasitesini kısa sürede karşılamaya yetmiyor. Bu durum, ithalatın hızla sınırlandırılması halinde ABD’deki veri merkezi yatırımlarının tedarik sorunlarıyla karşılaşabileceği yönündeki endişeleri artırıyor.
ABD’li teknoloji şirketlerinin Beyaz Saray görüşmesinde gündeme getirdiği risklerden biri de Çin’in olası misilleme adımları oldu. Kaynaklardan biri, Çin yönetiminin optik alıcı-verici üretiminde kritik öneme sahip indiyum fosfitin ihracatını kısıtlayabileceği ihtimalinin değerlendirildiğini aktardı. Söz konusu mineral, ABD’li şirketlerin kendi optik iletişim bileşenlerini üretmesi açısından önemli bir girdi niteliği taşıyor.
Çin, ikinci başkanlık döneminde Trump yönetiminin daha temkinli bir yaklaşım sergilediği ticaret ve teknoloji başlıklarından biri olmayı sürdürüyor. Washington, nadir toprak elementleri üzerindeki Çin ihracat kontrolleriyle de karşı karşıya bulunuyor. Söz konusu mineraller, elektronik, enerji ve ileri teknoloji üretiminde geniş bir kullanım alanına sahip. Optik bileşenlere yönelik olası kısıtlamalar, iki ülke arasındaki teknoloji tedarik zinciri gerilimini yeni bir alana taşıyabilir.
FCC ise Trump yönetiminin Çin teknolojilerine yönelik daha geniş kapsamlı yaklaşımında öne çıkan kurumlardan biri oldu. Komisyon, son bir yılda Çin üretimi yeni model drone, robot, güç dönüştürücü ve yönlendirici ekipmanların ABD pazarına girişini engelleyen adımlar attı. Beyaz Saray’dan bir yetkili, son FCC kararlarının ABD’de üretime milyarlarca dolarlık yatırım yapılmasına ve binlerce yeni istihdam oluşturulmasına katkı sağladığını belirtti. Yetkili, optik alıcı-verici planının ilerleyişi veya şirketlerin lobi faaliyetleri hakkında ise yorum yapmadı.
Washington’daki güvenlik tartışmaları, Nvidia CEO’su Jensen Huang hakkında ortaya atılan Çin bağlantılı casusluk iddialarının ardından yeniden gündeme geldi. Söz konusu iddialar, ABD’de Çin’e yönelik teknoloji kısıtlamalarının genişletilmesini savunan çevrelerin çağrılarını güçlendirdi. Haberde aktarılan gelişmeler, Nvidia’nın yapay zekâ çiplerinin Çin’e kaçak yollarla gönderildiği vakaların da yeniden tartışılmasına yol açtı.
ABD Ticaret Bakanlığının söz konusu kaçakçılık vakalarına müdahale etmediğine ilişkin eleştiriler, yönetimin teknoloji ihracatı ve kritik altyapı güvenliği konularındaki politikalarına yönelik baskıyı artırdı. Optik alıcı-vericilere ilişkin plan da bu daha geniş güvenlik gündeminin bir parçası olarak ilerliyor. Ancak ABD’li şirketlerin üretim kapasitesi, tedarik zinciri bağımlılığı ve Çin’in olası karşı adımları, düzenlemenin uygulanma takvimini ve sektör üzerindeki etkilerini belirleyecek temel başlıklar arasında yer alıyor.








