Yapay Zekâ Altyapısı Harcamaları 2027’de 2,4 Trilyon Dolara Ulaşacak
Gartner, küresel yapay zekâ altyapısı harcamalarının 2027 yılında 2,4 trilyon dolara yükselerek 2026’ya kıyasla yüzde 53 artacağını öngörüyor. Barselona’da düzenlenen IT Symposium/Xpo etkinliğinde paylaşılan tahminlere göre toplam yapay zekâ harcamaları da yüzde 47,5 büyümeyle 4 trilyon dolara ulaşacak. Böylece veri merkezleri, yapay zekâ sunucuları ve işlem gücüne yönelik yatırımlar, sektörün toplam harcamalarının yaklaşık yüzde 60’ını oluşturacak.
Yapay Zekâ Altyapısı Yatırımları Sektörün Büyümesini Sürükleyecek
Gartner’ın tahminleri, yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesi ve çalıştırılması için gereken hesaplama kapasitesine yönelik talebin hızla arttığını gösteriyor. Şirketler, yalnızca büyük modelleri eğitmek için değil, kullanıcı taleplerini karşılayan çıkarım (inference) işlemlerini ölçeklendirmek için de daha fazla işlem gücüne ihtiyaç duyuyor. Bu gelişme, küresel yapay zekâ altyapısı yatırımlarının genel sektör büyümesinden daha hızlı ilerlemesine zemin hazırlıyor.
Gartner Araştırma Direktörü John-David Lovelock, kullanıcı ihtiyaçlarının beklenenden hızlı biçimde büyümesinin çıkarım iş yüklerini artırdığını, daha fazla hesaplama gerektiren model eğitiminin de altyapı harcamalarını yukarı taşıdığını belirtti. Lovelock’a göre büyük ölçekli teknoloji şirketleri ile yeni nesil bulut altyapısı sağlayıcılarının yatırımları, büyümenin temel kaynakları arasında yer alıyor.
Yapay zekâ için optimize edilmiş sunucular, altyapı harcamalarının en büyük bölümünü oluşturuyor. Gartner, bu sunuculara yönelik küresel harcamaların 2026’daki 527,6 milyar dolardan 2027’de 957,2 milyar dolara çıkacağını tahmin ediyor. Söz konusu artış, tek bir yılda yaklaşık 430 milyar dolarlık ek harcama anlamına geliyor.
Sunucu maliyetlerindeki yükselişte donanım talebinin yanı sıra bellek fiyatlarındaki artış da etkili oluyor. Gartner’ın “memflation” olarak adlandırdığı bu eğilim, yapay zekâ sunucularında kullanılan bellek bileşenlerinin pahalanmasıyla toplam sistem maliyetlerini artırıyor. Üreticiler sınırlı çip tedariki için rekabet ederken donanım üreticileri de ihtiyaç duydukları bileşenleri güvence altına almakta zorlanıyor.
Yapay zekâ veri merkezlerinin genişlemesi, özellikle yüksek bant genişlikli bellek ve DRAM gibi bileşenlere yönelik talebi artırıyor. Büyük modellerin eğitimi ve çalıştırılması, yüksek kapasiteli bellek sistemleri gerektirdiğinden sunucu üreticileri aynı tedarik zinciri üzerinde daha yoğun rekabet ediyor. Bu durum, çip üreticileri ile özgün tasarım üreticilerinin (ODM) tedarik planlarını doğrudan etkiliyor.
J.P. Morgan araştırmasına göre DRAM fiyatlarının 2024 başından 2026 sonuna kadar yüzde 400’den fazla yükselmesi bekleniyor. Bellek maliyetlerindeki bu artış, yapay zekâ odaklı sunucuların fiyatlarını yukarı çekerken veri merkezi yatırımlarının toplam bütçesini de büyütüyor. Gartner’ın altyapı harcamalarına ilişkin tahmininde sunucu fiyatlarındaki bu yükseliş önemli etkenlerden biri olarak öne çıkıyor.
Kanada’nın gayrisafi yurt içi hasılasına denk bir büyüklüğe ulaşması beklenen 2,4 trilyon dolarlık altyapı harcaması, yapay zekâ ekonomisinin donanım bağımlılığını ortaya koyuyor. Gartner’ın öngörüsünde altyapı yatırımlarının yüzde 53 büyümesi, toplam yapay zekâ harcamaları için hesaplanan yüzde 47,5’lik artışın da üzerinde bulunuyor. Bu fark, sektörün büyümesinde işlem gücü ve veri merkezi kapasitesinin giderek daha belirleyici hale geldiğini gösteriyor.
Gartner’ın tahminleri, altyapı yatırımlarının yanında yapay zekâ yazılımları ve hizmetlerine yönelik harcamalarda da güçlü artış bekliyor. Yapay zekâ ajanları ile asistanlarına yapılan harcamaların 2027’de yüzde 123 yükselmesi öngörülüyor. Üretken yapay zekâ modellerine yönelik harcamalarda yüzde 82, yapay zekâ destekli siber güvenlik çözümlerinde ise yüzde 69 artış tahmin ediliyor.
Alan odaklı ve özelleştirilmiş yapay zekâ modelleri de hızlı büyüyen kategoriler arasında yer alıyor. Gartner, bu modellere yönelik harcamaların 2027’de yüzde 99 artacağını hesaplıyor. Buna rağmen temel üretken yapay zekâ modelleri, model harcamalarının en büyük bölümünü oluşturmaya devam edecek. Lovelock, temel modellerin 2027’de toplam model harcamalarının yüzde 81’ini temsil edeceğini belirtiyor.
Bu dağılım, şirketlerin farklı iş süreçlerine uyarlanmış modeller geliştirmesine rağmen genel amaçlı temel modellere yönelik yatırımların önemini koruduğunu gösteriyor. Yapay zekâ ajanlarının kullanım alanlarının genişlemesi de çıkarım kapasitesine yönelik talebi artırarak veri merkezi ve sunucu yatırımlarını destekliyor.
Barselona’daki Gartner IT Symposium/Xpo etkinliğinde yapay zekânın istihdam üzerindeki etkileri de gündeme geldi. Analistler, yapay zekânın toplamda yeni iş alanları oluşturma açısından olumlu bir etki yaratabileceğini öngörüyor. Ancak kuruluşların teknolojiyi kontrolsüz biçimde devreye alması, beklenen verimlilik kazanımlarının önüne geçebilecek riskler arasında gösteriliyor.
Etkinlikte konuşan analistler, yapay zekâ uygulamalarının kurumsal hedeflerle uyumlu bir strateji çerçevesinde yaygınlaştırılması gerektiğini vurguladı. Şirketlerin yalnızca yeni sistemlere yatırım yapması yeterli görülmezken altyapı kapasitesi, güvenlik, çalışanların yetkinlikleri ve kullanım senaryolarının birlikte planlanması önem kazanıyor.
Gartner’ın 2027 tahminleri, yapay zekâ pazarındaki büyümenin giderek daha yüksek maliyetli bir altyapı yarışına dönüştüğünü ortaya koyuyor. Bellek tedarikindeki sıkışıklık, sunucu fiyatlarındaki yükseliş ve çıkarım kapasitesine yönelik talep, teknoloji şirketlerinin yatırım kararlarını şekillendirecek. Önümüzdeki dönemde şirketlerin rekabet gücü, yalnızca gelişmiş modeller geliştirmelerine değil, bu modelleri sürdürülebilir maliyetlerle çalıştırabilecek altyapıyı kurmalarına da bağlı olacak.









