Çin’deki Mahkeme Nexperia’nın Dört Bağlı Şirketindeki Paylarını Dondurdu

Çinli Wingtech Technology, Hollandalı çip üreticisi Nexperia B.V.’nin Çin’deki dört bağlı şirketindeki paylarının Dongguan’daki bir mahkeme tarafından dondurulduğunu açıkladı. Karar, Nexperia üzerindeki Çin-Hollanda merkezli kontrol anlaşmazlığının yeni bir hukuki aşamaya taşındığı sırada alındı. Wingtech’in açıklaması, Nexperia’nın Çin operasyonları üzerindeki mülkiyet hakları ile şirket yönetimine ilişkin uyuşmazlığın yeniden sertleştiğine işaret ediyor.

Dongguan Mahkemesi Nexperia Payları İçin Koruma Kararı Verdi

Dongguan’daki mahkeme, Nexperia B.V.’nin dört Çinli bağlı kuruluşunda sahip olduğu paylara yönelik bir varlık koruma tedbiri uyguladı. Çin hukukundaki varlık koruma kararları, taraflardan birinin dava sürecinde ilgili varlıkları devretmesini veya elden çıkarmasını önlemeyi amaçlayan geçici yargısal tedbirler arasında yer alıyor.

Wingtech, kararı Şanghay Borsası’na yaptığı bildirim kapsamında duyurdu. Şirketin açıklaması, Nexperia’nın Çin’deki iştirakleri üzerindeki pay sahipliğinin hukuki süreç tamamlanana kadar doğrudan işlem görmesinin sınırlandığını ortaya koyuyor.

Nexperia ile Wingtech arasındaki anlaşmazlık, yalnızca şirket hisselerinin kontrolüyle sınırlı kalmıyor. Uyuşmazlık, Avrupa’daki yönetim yapısı, Çin’deki üretim faaliyetleri, tedarik zinciri kararları ile stratejik varlıkların hangi tarafın kontrolünde bulunacağı gibi başlıkları da kapsıyor.

Wingtech’in Nexperia üzerindeki kontrolü, Hollanda’daki yargısal müdahalelerin ardından 2025 yılından itibaren ciddi biçimde sınırlandı. Hollanda Ticaret Odası bünyesindeki Enterprise Chamber, Ekim 2025’te Wingtech kurucusu Zhang Xuezheng’i yönetici görevinden uzaklaştırırken Nexperia hisselerindeki oy haklarının büyük bölümünü bağımsız bir yöneticinin denetimine bırakmıştı.

Hollanda hükümeti de Nexperia’nın Avrupa’daki faaliyetlerine ilişkin ekonomik güvenlik gerekçeleriyle müdahale etmişti. Nexperia, Hollanda merkezli küresel bir yarı iletken üreticisi olarak otomotiv, endüstri, mobil cihazlar ile tüketici elektroniğinde kullanılan temel çipleri üretiyor ve yılda 110 milyardan fazla ürün sevkiyatı gerçekleştiriyor.

Çin tarafındaki son adım, daha önce Hollanda’da alınan kararların ardından oluşan hukuki karşılaşmanın kapsamını genişletiyor. Çinli şirketin Nexperia yönetimine karşı açtığı davada 8 milyar yuan civarında tazminat talep ettiği de daha önce açıklanmıştı.

Nexperia’nın üretim yapısı, şirket üzerindeki anlaşmazlığı küresel çip tedariki açısından önemli hâle getiriyor. Hollanda’daki faaliyetler ağırlıklı olarak wafer üretimi ile bağlantılıyken Çin’deki tesisler çiplerin montajı, paketlenmesi ve müşterilere gönderilmesi açısından kritik bir konumda bulunuyor.

Nexperia’nın Çin operasyonları ile Avrupa yönetimi arasındaki gerilim, 2025 sonbaharında üretim zincirinde kesintilere yol açmıştı. Şirket, Çin’deki tesislere wafer sevkiyatını durdurduğunu açıklarken Çin tarafındaki yönetim bu değerlendirmeye itiraz etmişti.

Otomotiv sektörü, Nexperia’nın ürettiği temel yarı iletkenler açısından özellikle hassas bir müşteri grubu oluşturuyor. Güç yönetimi, sinyal işleme, bağlantı ile elektriksel kontrol gibi görevlerde kullanılan standart çiplerin tedarikinde yaşanan aksaklıklar, gelişmiş yapay zekâ işlemcilerindeki eksikliklerden farklı olarak çok sayıda seri üretim hattını etkileyebiliyor.

Wingtech’in Çin’de başlattığı hukuki süreç, Çin’in Yabancı Yaptırımlara Karşı Yasası açısından da önem taşıyor. Şirket, Hollanda tarafından alınan bazı tedbirlerin Çinli bir kuruluşun haklarını sınırlayan yabancı kısıtlamalar niteliğinde olduğunu savunuyor.

Çin’in Yabancı Yaptırımlara Karşı Yasası, yabancı devletlerin ayrımcı kısıtlayıcı tedbirlerinin uygulanmasına veya uygulanmasına yardım edilmesine karşı hukuki yollar öngörüyor. Wingtech’in davası, söz konusu yasal çerçevenin Çin dışında alınan şirket kontrolü kararlarına karşı nasıl kullanılabileceğine ilişkin dikkat çeken örneklerden biri olarak değerlendiriliyor.

ABD’nin de Wingtech’i Aralık 2024’te Entity List kapsamına alması anlaşmazlığın jeopolitik boyutunu güçlendirdi. ABD Ticaret Bakanlığı’nın ihracat kontrolleri, Wingtech’in ABD menşeli belirli teknolojilere erişimini lisans şartlarına bağlarken Nexperia’nın Wingtech ile mülkiyet ilişkisi de uluslararası tedarik zinciri açısından daha hassas hâle geldi.

Nexperia’nın Çin’deki dört bağlı kuruluşundaki hisselerin dondurulması, şirketin mülkiyet yapısına ilişkin yeni bir hukuki kısıtlama oluşturuyor. Kararın geçici niteliği nedeniyle söz konusu hisselerin nihai olarak kimin kontrolünde kalacağına ilişkin sonuç ise daha sonraki yargı süreçlerine bağlı olacak.

Wingtech ile Nexperia arasındaki uyuşmazlığın Avrupa ile Çin mahkemelerinde paralel biçimde ilerlemesi, şirketin küresel yönetim yapısını daha karmaşık hâle getiriyor. Hollanda tarafındaki soruşturma şirket yönetimini incelerken Çin’deki süreç, Wingtech’in mülkiyet hakları ile Nexperia’nın Çin iştirakleri üzerindeki kontrolünü merkeze alıyor.

Küresel çip sektörü açısından sonraki süreç, mahkemelerin vereceği kararların yanında tarafların üretim zincirini ne ölçüde istikrarlı tutabileceğine bağlı olacak. Nexperia’nın otomotiv ile elektronik sektörlerine sağladığı yüksek hacimli temel çipler nedeniyle şirket üzerindeki kontrol mücadelesi, yalnızca bir ortaklık anlaşmazlığı olarak kalmayıp Avrupa-Çin teknoloji ilişkilerinin geleceği açısından da yakından izlenmeye devam edecek.