Çin, Yapay Zeka Teknolojileri İçin Yeni İhracat Kısıtlamaları Hazırlıyor
Pekin yönetimi, Çin yapay zeka ihracat kısıtlaması kapsamında kritik teknolojilerin ülke dışına çıkışını zorlaştıracak yeni düzenlemeler üzerinde çalışıyor. Hazırlanan taslakta gelişmiş yapay zeka modelleri, eğitim verileri, yarı iletken üretimi ve stratejik teknoloji şirketlerine yönelik önemli sınırlamalar yer alıyor. Düzenlemelerin yürürlüğe girmesi durumunda Çin’in teknoloji politikalarında yeni bir dönemin başlaması bekleniyor.
Yapay Zeka Modelleri Ve Çip Üretimi Daha Sıkı Denetlenecek
Financial Times’ın haberine göre Çin Ticaret Bakanlığı, yeni ihracat kuralları için Alibaba, ByteDance ve Zhipu başta olmak üzere ülkenin önde gelen teknoloji şirketleriyle görüşmeler gerçekleştirdi. Görüşmelerde, kritik yapay zeka teknolojilerinin yabancı şirketlere aktarılmasını sınırlandıracak düzenlemeler ele alındı.
Taslak düzenlemeler arasında eğitim verilerinin ülke dışına çıkarılmasının zorlaştırılması ile yabancı kullanıcıların model ağırlıkları dosyalarını indirebilmesine yeni sınırlamalar getirilmesi bulunuyor. Buna karşın yabancı müşterilerin bulut hizmetleri üzerinden yapay zeka modellerine uzaktan erişmeye devam edebileceği belirtiliyor. Açık ağırlıklı model geliştiren DeepSeek ve Moonshot gibi şirketlerin ise yeni kurallardan doğrudan etkilenebileceği değerlendiriliyor.
Bakanlığın gündemindeki bir başka başlık ise Çinli teknoloji şirketlerinin gelişmiş işlemcilerini yabancı üreticilerde ürettirmesi. Hazırlanan taslak kapsamında Alibaba, ByteDance ve Huawei gibi şirketlerin tasarladığı çiplerin TSMC çip üretimi altyapısında üretilmesine yönelik yeni kısıtlamalar getirilebileceği ifade ediliyor.
Dünyanın en gelişmiş yarı iletken üreticileri arasında yer alan TSMC, üretim teknolojisinde Çin merkezli SMIC’in önünde bulunuyor. Olası bir üretim yasağının yürürlüğe girmesi hâlinde Çinli şirketlerin siparişlerinin önemli bölümünün SMIC yarı iletken üretimi kapasitesine yönelmesi bekleniyor. Ancak uzmanlar, bu durumun Çinli teknoloji şirketlerinin daha ileri üretim süreçlerine erişimini sınırlandırabileceğine dikkat çekiyor.
Pekin yönetimi yalnızca üretim tarafında değil, şirket satın almalarında da daha sıkı denetim planlıyor. Özellikle agentic AI alanında faaliyet gösteren stratejik girişimlerin yabancı şirketler tarafından satın alınmasına yönelik ilave kurallar hazırlanıyor. Böylece kritik yapay zeka teknolojilerinin ülke sınırları içinde tutulması ve stratejik bilgi birikiminin korunması hedefleniyor.
Uzmanlar, hazırlanması planlanan düzenlemelerin yalnızca Çinli teknoloji şirketlerini değil küresel yarı iletken sektörünü de etkileyeceğini değerlendiriyor. Yapay zeka yatırımlarının hız kazandığı dönemde Çin’in ihracat kontrollerini genişletmesi, küresel çip tedarik zincirinde yeni dengeler oluşturabilir. Çin Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmaların tamamlanmasının ardından düzenlemelerin kapsamı ve yürürlüğe giriş takviminin netleşmesi bekleniyor.
