Exchange Server Subscription Edition (SE), klasik Exchange Server sürümlerinden farklı olarak abonelik temelli bir lisans modeline sahiptir. Bu nedenle birçok yöneticinin aklında benzer sorular bulunuyor:
- CU1 ile neden yeni ürün anahtarı geliyor?
- Bu anahtar her güncellemede değişecek mi?
- Software Assurance (SA) veya abonelik biterse ne olacak?
- Exchange Server bunu nasıl kontrol edecek?
Mevcut Microsoft açıklamaları doğrultusunda bu soruların cevaplarını birlikte inceleyelim.
RTM sürümünde Exchange Server 2019 ürün anahtarları kullanılabiliyor
Exchange Server SE’nin RTM (Release to Manufacturing) sürümü, lisanslama açısından Exchange Server 2019 ile uyumlu çalışmaktadır. Bu nedenle RTM sürümünde Exchange Server 2019 Standard veya Enterprise ürün anahtarları kullanılmaya devam edebilmektedir.
Ancak bu geçici bir durumdur.
Microsoft, Exchange Server SE’ye özel ürün anahtarlarının CU1 ile birlikte dağıtılacağını duyurmuştur.
Yeni ürün anahtarları nereden alınacak?
Exchange Server SE ürün anahtarları artık eski Volume License Service Center (VLSC) üzerinden dağıtılmayacaktır.
Bunun yerine ürün anahtarları ve yazılım hakları Microsoft 365 Admin Center üzerinden sunulacaktır.
Bu nedenle kurumların, CU1 öncesinde Microsoft 365 Admin Center üzerinde;
- Exchange Server lisans haklarını,
- Software Assurance (SA) veya eşdeğer lisans haklarını,
- Exchange Server SE erişimlerini
kontrol etmeleri önerilmektedir.
Her CU ile yeni ürün anahtarı mı gelecek?
Microsoft’un mevcut açıklamalarında böyle bir bilgi bulunmamaktadır.
Açıklanan tek konu, RTM sürümünde kullanılan Exchange Server 2019 ürün anahtarlarından, CU1 ile Exchange Server SE’ye özel ürün anahtarlarına geçileceğidir.
Bu nedenle mevcut bilgiler ışığında beklenen senaryo şöyledir:
- RTM → Exchange Server 2019 ürün anahtarı
- CU1 → Exchange Server SE ürün anahtarı
- CU2, CU3 ve sonraki sürümler → Aynı Exchange Server SE ürün anahtarının kullanılmaya devam etmesi
Bu yaklaşım, önceki Exchange Server sürümlerindeki lisanslama modeliyle de uyumludur. Geçmişte hiçbir Cumulative Update (CU) sürümü için yeni bir ürün anahtarı gerekmemiştir.
Peki Exchange Server SE neden Subscription Edition olarak adlandırılıyor?
Burada karıştırılan iki farklı kavram bulunmaktadır.
1. Product Key
Sunucunun etkinleştirilmesini sağlayan teknik anahtardır.
2. Lisans hakkı (Software Assurance / Subscription)
Yeni güncellemeleri indirme, yeni ürün anahtarlarına erişme ve Microsoft desteğinden yararlanma hakkını ifade eder.
Başka bir ifadeyle, ürün anahtarı ile lisans hakkı aynı kavram değildir.
Software Assurance sona ererse ne olur?
Microsoft’un bugüne kadarki lisanslama modeli dikkate alındığında aşağıdaki senaryo en olası yaklaşımdır:
- Mevcut çalışan Exchange Server SE çalışmaya devam eder.
- Sunucu kendisini devre dışı bırakmaz.
- Ürün anahtarı geçersiz hale gelmez.
- Ancak yeni CU sürümlerini indirme hakkı sona erebilir.
- Yeni ürün anahtarlarına erişim mümkün olmayabilir.
- Microsoft destek hizmetlerinden yararlanılamayabilir.
Bu durum, Windows Server ve SQL Server ürünlerinde kullanılan Software Assurance mantığına benzer bir yapı oluşturmaktadır.
Exchange Server aboneliğin aktif olup olmadığını nasıl anlayacak?
Bu konu hakkında Microsoft tarafından şu ana kadar herhangi bir teknik mekanizma açıklanmamıştır.
Özellikle aşağıdaki gibi bir doğrulama sisteminin kullanılacağına dair resmi bir bilgi bulunmamaktadır:
- Belirli aralıklarla Microsoft sunucularına bağlanma
- Microsoft 365 hesabı üzerinden çevrimiçi lisans doğrulama
- Tenant ile sürekli abonelik kontrolü
Bu durumun önemli bir nedeni de Exchange Server’ın hâlâ internete çıkmayan birçok kurumda kullanılmaya devam etmesidir. Savunma sanayi, kamu kurumları, finans kuruluşları ve izole ağlarda çalışan Exchange sunucularının sürekli çevrimiçi lisans doğrulaması yapması pratik bir yaklaşım değildir.
En olası lisanslama modeli
Mevcut bilgiler değerlendirildiğinde beklenen çalışma şekli aşağıdaki gibidir:
- Kurumun aktif Software Assurance veya eşdeğer lisans hakkı bulunur.
- Microsoft 365 Admin Center üzerinden Exchange Server SE ürün anahtarı görüntülenebilir.
- CU1 kurulumu gerçekleştirilir.
- Aynı ürün anahtarı Exchange Server SE sürümlerinde kullanılmaya devam eder.
- Software Assurance sona ererse mevcut kurulum çalışmaya devam eder; ancak yeni CU sürümleri, yeni ürün anahtarları ve destek hizmetleri için lisans hakkının yeniden aktif olması gerekir.
Microsoft’un şu ana kadar paylaştığı bilgiler doğrultusunda, Exchange Server SE lisanslama modelinde en önemli değişiklik CU1 ile birlikte Exchange Server SE’ye özel ürün anahtarlarına geçilecek olmasıdır.
Bunun dışında Microsoft, her CU sürümünde yeni bir ürün anahtarı yayınlanacağını veya Exchange Server’ın belirli aralıklarla çevrimiçi lisans doğrulaması yapacağını açıklamamıştır.
Dolayısıyla mevcut değerlendirmeye göre, CU1 ile alınacak Exchange Server SE ürün anahtarının uzun süre kullanılmaya devam etmesi; aktif Software Assurance veya eşdeğer abonelik haklarının ise yeni güncellemelere, yeni ürün anahtarlarına ve Microsoft desteğine erişim için gerekli olması beklenmektedir.
Eline Sağlık.