Microsoft’un 2015 yılında büyük bir lansmanla sunduğu Windows 10, uzun vadede başarılı bir işletim sistemi olarak kabul edilse de içerisinde yer alan bazı özellikler kullanıcılar nezdinde beklenen ilgiyi göremedi. Bu özelliklerin birçoğu ya zamanla kullanımdan kaldırıldı ya da sessiz sedasız sistemin derinliklerine gömüldü. İşte Windows 10 ile tanıtılan, ancak geniş kitlelerce benimsenemeyen 10 özelliği…
1. Cortana
Cortana, Microsoft’un yapay zekâ destekli dijital asistanı olarak büyük bir iddiayla tanıtıldı. Windows 10 kullanıcılarının ajanda yönetimi, internet aramaları ve komutla uygulama açma gibi işlerini kolaylaştırması amaçlanıyordu. Ancak pratik kullanımda Cortana’nın ciddi sınırlamaları olduğu ortaya çıktı.
Öncelikle, yalnızca sınırlı sayıda dil desteğine sahipti ve Türkçe gibi birçok dil desteklenmiyordu. Ayrıca, Google Asistan ve Alexa gibi rakiplerine kıyasla daha az yetenekli ve daha az entegreydi. Kullanıcılar için gerçekten yararlı olmaktan çok sistem içinde yer kaplayan bir yazılım olarak görüldü. Microsoft, bu ilgisizliği fark ederek 2020’den itibaren Cortana’nın bazı özelliklerini devre dışı bırakmaya başladı ve 2023 itibarıyla Windows içinden tamamen kaldırdı.
2. Groove Müzik
Groove Müzik, Microsoft’un Spotify ve Apple Music’e rakip olarak geliştirdiği müzik akış platformuydu. Kullanıcılara kendi müzik kütüphanelerini oluşturma, parçaları buluta kaydetme ve cihazlar arasında senkronize dinleme imkânı sundu.
Ancak uygulamanın sınırlı içerik arşivi, düşük kullanıcı deneyimi ve yaygın müzik lisanslarına erişememesi büyük dezavantajlar yarattı. Özellikle ücretli abonelik sistemine rağmen rekabetçi bir içerik sunamaması, kullanıcıların alternatif platformlara yönelmesine neden oldu. 2017’de Groove Müzik abonelik hizmeti durduruldu ve kullanıcılar Spotify’a yönlendirildi. Uygulama yalnızca yerel müzik oynatıcısı olarak kaldı.
Sets Özelliği
Sets, Microsoft’un üretkenliği artırmak için geliştirdiği yenilikçi bir pencere yönetim sistemi olarak tanıtıldı. Amaç, kullanıcıların bir uygulamada çalışırken aynı pencere içinde farklı sekmeler açarak başka uygulamaları da kullanabilmesiydi. Örneğin, bir Word belgesi açıkken yanında bir sekmede tarayıcı, diğerinde e-posta uygulaması yer alabilecekti.
Bu özellik teknik olarak oldukça etkileyiciydi. Ancak Windows Insider testlerinde istikrarsız çalışması, performans sorunları ve kullanıcı alışkanlıklarının değişime direnmesi nedeniyle kararlı sürümlerde yer almadı. Microsoft hiçbir zaman bu özelliği tam anlamıyla yayınlamadı. 2019’da proje iptal edildi.
4. Windows Timeline
Timeline, Windows 10’un dikkat çeken yeniliklerinden biriydi. Kullanıcılara geçmiş işlemlerine kolayca geri dönme, farklı cihazlarda kaldığı yerden devam etme gibi imkânlar sunmayı hedefliyordu. Fakat bu özelliğin işlevselliği büyük ölçüde Microsoft Edge, Office ve belirli Microsoft uygulamaları ile sınırlıydı. Üçüncü taraf yazılımlarla entegre çalışmaması ve özellikle mobil cihazlarda senkronizasyonun tutarsız olması kullanıcıların ilgisini azaltan başlıca etkenlerdi. Zamanla mobil destek tamamen kaldırıldı ve Timeline yalnızca yerel geçmiş takibi yapan sade bir görünümde bırakıldı.
5. Başlat Menüsündeki Canlı Kutucuklar
Windows 8 ile hayatımıza giren canlı kutucuklar, Windows 10’da daha sadeleştirilmiş bir formda başlat menüsüne entegre edildi. Hava durumu, haberler, e-posta gibi uygulamalardan gelen bilgiler bu kutucuklar sayesinde canlı olarak başlat menüsünde gösteriliyordu. Ancak görsel karmaşa yaratması, kullanıcıların menüyü kişiselleştirmek istememesi ve üçüncü taraf uygulamaların kutucuklara uyum sağlamaması nedeniyle bu özellik yaygın şekilde devre dışı bırakıldı. Microsoft da bu düşük ilgiyi dikkate alarak Windows 11’de canlı kutucukları tamamen kaldırdı ve daha sade bir başlat menüsü tasarımına geçti.
6. Paint 3D
Paint 3D, klasik Paint uygulamasının modern ve üç boyutlu versiyonu olarak sunuldu. Microsoft’un 3D üretimi ve karma gerçeklik (mixed reality) vizyonu çerçevesinde geliştirilen bu uygulama, kullanıcıların 3D nesneler oluşturmasına ve düzenlemesine olanak tanıyordu. Ancak kullanıcı kitlesi Paint 3D’yi karmaşık, kullanışsız ve sınırlı içerik üreten bir araç olarak gördü. Profesyoneller zaten başka yazılımlar kullanırken, amatör kullanıcılar için de yeterince pratik değildi. Özellikle eğitim dışında gerçek kullanım alanı bulamayan uygulama, 2023 yılında Windows’tan kaldırıldı.
7. Windows 10 S Modu
Windows 10 S, daha hızlı ve güvenli bir sistem deneyimi sunma amacıyla geliştirildi. Ancak bu modda sadece Microsoft Store’dan uygulama yüklenmesine izin verilmesi, Chrome gibi popüler tarayıcıların bile kullanılamaması büyük tepki çekti. Ayrıca üçüncü taraf yazılım desteğinin olmaması, özellikle teknik kullanıcılar için kabul edilemez bir kısıtlamaydı. Eğitim kurumlarına yönelik düşünülse de bu sınırlamalar, kullanım alanını daralttı. Sonuç olarak S modu, yalnızca belirli modellerde ön yüklü gelen ama çoğu kullanıcının devre dışı bıraktığı bir özellik hâline geldi.
8. Eski Edge Tarayıcısı
Windows 10 ile birlikte tanıtılan ilk Edge tarayıcısı, Internet Explorer’ın yerini alacak modern bir alternatif olarak tasarlanmıştı. Ancak Microsoft’un kendi tarayıcı motoru olan EdgeHTML, birçok web sitesiyle uyumlu çalışmakta zorlandı. Günlük kullanımda yavaş tepki süreleri, eksik eklenti desteği ve Chrome ile kıyaslandığında sınırlı özelleştirme seçenekleri nedeniyle kullanıcılar tarafından tercih edilmedi. Microsoft, 2020 yılında köklü bir kararla Edge’i Chromium tabanına geçirdi ve eski Edge sürümünü sistemden tamamen kaldırdı.
9. Continuum
Microsoft’un mobil platformdaki son yeniliklerinden biri olan Continuum, destekleyen telefonların büyük ekranlara bağlandığında masaüstü benzeri bir deneyim sunmasını sağlıyordu. Bu sistem, telefondan sunum yapmak veya belge düzenlemek gibi işlevleri kolaylaştıracaktı. Ancak sadece belirli Lumia modelleriyle sınırlı olması, Windows Phone’un genel başarısızlığı ve geliştirici desteğinin olmaması bu vizyonun gerçekleşmesini engelledi. Microsoft, kısa süre sonra mobil pazardan tamamen çekildi ve Continuum da tarihe karıştı.
10. Evrensel Windows Platformu (UWP)
Microsoft, uygulama ekosistemini birleştirmek adına Evrensel Windows Platformu’nu tanıttı. UWP, geliştiricilerin bir kez uygulama yazarak PC, tablet, Xbox ve hatta HoloLens gibi cihazlarda çalışmasını sağlayacaktı. Fakat UWP geliştirme süreci hem karmaşık hem de kısıtlayıcıydı. Uygulamaların sadece Microsoft Store’dan dağıtılması gibi zorunluluklar, bağımsız geliştiricileri uzaklaştırdı. Üstelik bu sistem mobil uygulama pazarında da ilgi görmedi. WhatsApp dahil birçok büyük yazılım firması, UWP’den vazgeçerek alternatif çözümlere yöneldi.
Windows 10’un birçok yenilikçi özelliği, kullanıcıların beklentilerini karşılayamadı ve zamanla kullanım dışı kaldı. Microsoft’un denemeleri, bazen teknolojik eksiklikler bazen de kullanıcı alışkanlıklarının değişmemesi nedeniyle başarısız oldu. Ancak bu deneyimler, gelecekteki işletim sistemleri için önemli dersler sundu.
