Yayıncılar Yeni Lisanslama Protokolü ile Yapay Zekâ Şirketlerinden Ücret Talep Ediyor
Reddit, Yahoo, Medium, Ziff Davis ve Quora gibi büyük platformlar, içeriklerinin yapay zekâ şirketleri tarafından kullanılmasına yönelik yeni bir adım attı. Really Simple Licensing (RSL) adı verilen açık lisanslama protokolü, yayıncıların içeriklerinin nasıl kullanılacağını belirlemesine olanak tanıyor. Bu sistemle birlikte yapay zekâ şirketlerinin veri toplarken belirlenen lisans şartlarını dikkate alması bekleniyor.
RSL Protokolü Yayıncıların Kontrolünü Artırıyor
RSL, RSS standardı üzerine geliştirilmiş açık ve merkeziyetsiz bir yapı sunuyor. Protokol, web sayfaları, kitaplar, videolar ve veri setleri gibi dijital içeriklerin lisanslı şekilde kullanılmasını sağlıyor. Yayıncılar, sitelerinin robots.txt dosyalarına RSL şartlarını ekleyerek içeriklerinin hangi koşullarda kullanılabileceğini belirtme imkânı elde ediyor. Bu sayede içerik sahipleri, telif haklarını daha kolay koruyabiliyor.
Protokolün teknik olarak hazır olmasına rağmen şu ana kadar hiçbir yapay zekâ şirketi RSL şartlarını kabul etmedi. RSL Collective kurucuları Eckart Walther ve Doug Leeds, yakın zamanda büyük teknoloji şirketleriyle anlaşmalar yapılacağına inanıyor. Leeds, bu protokolün yapay zekâ firmalarının ihtiyaç duyduğu şeffaf lisanslama yapısını sunduğunu vurguluyor.
RSL protokolü, içerik sahiplerine farklı lisans seçenekleri getiriyor. Ücretsiz kullanım, atıf karşılığı kullanım, abonelik, tarama başına ödeme ve çıkarım başına ödeme gibi farklı modeller destekleniyor. Yapay zekâ şirketlerinin içerikleri kullanabilmesi için ya özel bir lisans alması ya da Creative Commons şartlarına uyması gerekiyor.
Yapay zekâ endüstrisi, izinsiz veri kullanımı nedeniyle son dönemde birçok dava ile karşı karşıya kaldı. Geçtiğimiz ay Anthropic, yazarların kitaplarını izinsiz kullandığı gerekçesiyle açılan toplu davayı 1.5 milyar dolar ödeyerek çözdü. ABD’de benzer davalar hâlâ sürerken Warner Bros. da Midjourney’e, telifli karakterlerin izinsiz görsellerini üretmesi nedeniyle dava açtı.
Google’ın arama sonuçlarında öne çıkan AI Overview özelliği de tartışma yaratıyor. Yayıncılar, bu özellik nedeniyle trafik kaybettiklerini dile getiriyor. Birçok içerik üreticisi Google’dan, yapay zekâ özetlerinin kullanıcı trafiğini nasıl etkilediğine dair şeffaf veri paylaşmasını talep ediyor.
