Yapay zekâ çağının getirdiği dönüşüm, geleneksel internet yayıncılığını derinden etkiliyor. Similarweb’in son verileri, son beş yıl içinde en popüler web sitelerine gelen trafiğin yüzde 11’den fazla azaldığını ortaya koydu. İnternet kullanıcı sayısı genel olarak artmaya devam etse de kullanıcı ilgisi yapay zekâ ile güçlendirilmiş yeni platformlara kayıyor. Eski ve köklü web siteleri bu rekabette geride kalıyor.
Köklü Web Sitelerinde Trafik Düşüşü Hızla Devam Ediyor
İnternetin en çok ziyaret edilen ilk bin web sitesinin toplam trafik verileri, genel kullanımın son beş yılda sabit bir seyir izlediğini ortaya koyuyor. Bu üst sıradaki siteler grubu, aylık yaklaşık 300 milyar ziyaret hacmini korudu. Hatta son bir yıllık periyotta bu grupta yüzde 1,8’lik mütevazı bir büyüme bile kaydedildi.
Fakat analiz, beş yıl önce henüz var olmayan siteler veri setinden çıkarıldığında durumun farklılaştığını gösteriyor. Yalnızca eski sitelerden oluşan bir gruba bakıldığında, trafik son bir yılda yüzde 1,6 oranında düşüş yaşadı. Bu bulgu, genel trafik istikrarının arka planında, yeni nesil web sitelerinin aleyhine işleyen bir kayma olduğuna işaret ediyor.
Eski web siteleri aniden silinmese de aktif bakım ve güncelleme almadıkları için dijital ortamda “çürüme” sürecine giriyor. Bu durum, arama motoru sonuç sayfalarını kullanışsız ve eskimiş içeriklerle doldurarak kullanıcı deneyimini olumsuz etkiliyor. Kullanıcılar, sıklıkla hata veren bağlantılar veya geçerliliğini yitirmiş bilgilerle karşılaşıyor.
Pew Araştırma Merkezi’nin verileri, 2013 ile 2023 yılları arasında bir dönem erişilebilir olan tüm web sayfalarının yaklaşık dörtte birine artık ulaşılamadığını gösteriyor. Ayrıca, haber sitelerindeki sayfaların yüzde 23’ü en az bir bozuk bağlantı içeriyor. Devlet kurumlarına ait web sitelerindeki sayfalar için bu oran yüzde 21 düzeyinde seyrediyor. Bu rakamlar, dijital bilginin sürdürülebilirliği konusundaki endişeleri güçlendiriyor.
Eski sitelerin yavaş yok oluşu, yalnızca bireysel kullanıcılar için değil, teknoloji dünyası için de büyük bir sorun teşkil ediyor. Büyük dil modellerini eğitmek için veri toplayan sistemler, giderek daha fazla hatalı ve güncel olmayan bilgiyle karşı karşıya kalıyor.
Birçok yayıncı, eski içerik arşivlerini korumak ve güncellemek yerine onları ihmal etmeyi tercih ediyor. Kaliteli yayıncılar uzun süredir, yapay zekâ şirketlerinin içeriklerini ücretsiz olarak kullanmasının sektörü ekonomik açıdan zora sokabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. Bu durum, yapay zekâ modellerinin gelecekte yalnızca eski ve doğruluğu şüpheli verilerle beslenmesi riskini doğuruyor. Mevcut veriler, yapay zekâ sohbet robotlarından önde gelen medya sitelerine yönlendirilen trafiğin, geleneksel arama motoru trafiğine kıyasla yüzde 96 daha az olduğunu gösteriyor.
Bu endişe verici tablo, OpenAI gibi öncü yapay zekâ şirketlerini harekete geçirdi. Şirketler, içeriklerini kullanmaları karşılığında yayıncılarla lisans anlaşmaları imzalamaya başladı. İnternet yayıncılığı sektörü, arama motoru döneminde olduğu gibi, içerik kullanımı başına ödeme alabilecekleri yeni ve sürdürülebilir bir iş modeli kurmak istiyor. Fakat şu an için bu tür çözümler yaygınlık kazanmış değil. İnternetin sağlıklı geleceği, kaliteli içeriğin üretilmeye devam etmesi ile bu içeriğin yapay zekâ tarafından adil bir şekilde değerlendirilmesi arasında kurulacak dengeye bağlı görünüyor.
