Xi Jinping, Washington Zirvesine Geniş Çinli CEO Heyetiyle Gitmeye Hazırlanıyor

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, 24 Eylül’de Washington’da ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştireceği zirveye çok sayıda Çinli şirket yöneticisini götürmeye hazırlanıyor. Görüşmeler öncesinde Çin ABD ticaret ilişkileri, yatırım ve ticari iş birliklerinin yeniden canlandırılması açısından önemli bir gündem oluştururken heyetin hangi yöneticilerden oluşacağı henüz netleşmedi. Pekin yönetimi, iş dünyasının zirveye katılımını ABD ile ekonomik bağları güçlendirme mesajının bir parçası olarak değerlendiriyor.

Xi Jinping Zirveye İş Dünyasından Geniş Bir Temsil Grubu Götürmeyi Planlıyor

Çin yönetiminin hazırladığı iş dünyası heyetinin 24 Eylül’deki zirve kapsamında Washington’a gitmesi planlanıyor. Konuya ilişkin bilgi veren iki kaynak, heyetin önemli sayıda üst düzey şirket yöneticisini içereceğini belirtirken Reuters hangi isimlerin delegasyonda yer alacağını bağımsız olarak doğrulayamadı.

Beyaz Saray ise Çinli CEO’lardan oluşan bir heyeti takip etmediğini açıkladı. ABD yönetiminin açıklaması, söz konusu heyetin Washington’daki resmi temasların doğrudan bir parçası olup olmayacağı konusunda belirsizliği korudu.

Pekin’in yaklaşımı, son yıllarda ABD’de Çinli şirketlerin yatırımlarına yönelik artan incelemeler dikkate alındığında sembolik açıdan da önem taşıyor. Çin yönetimi, şirket yöneticilerini liderler zirvesine dahil ederek Washington’a ekonomik ilişkilerin sürdürülmesine yönelik daha güçlü bir mesaj vermeyi amaçlıyor.

ABD yönetimi son yıllarda Çin merkezli şirketlerin Amerikan pazarındaki faaliyetlerini daha sıkı güvenlik ve ticaret politikalarıyla denetliyor. Washington, Çin’den ithal edilen elektrikli araçlara yüzde 100 gümrük vergisi uygularken bazı yabancı üretim dron, yönlendirici ve robot ürünlerinin ithalatına da kısıtlamalar getirdi.

ABD ayrıca TikTok’un ülkedeki operasyonlarının elden çıkarılmasını zorunlu tutan bir süreç yürüttü. Washington, ulusal güvenlik açısından tehdit oluşturduğunu değerlendirdiği çok sayıda Çinli teknoloji şirketini Ticaret Bakanlığı’nın Entity Listesine veya Pentagon’un ilgili kara listesine dahil etti.

Bu tablo, Xi Jinping’in iş dünyasından geniş bir heyetle Washington’a gitme planını daha dikkat çekici hale getiriyor. Pekin, ticari ilişkilerin siyasi gerilimlerden tamamen kopmaması için özel sektör temsilcilerinin zirvedeki rolünü artırmayı hedefliyor.

Xi Jinping, 2015 yılında gerçekleştirdiği ABD ziyaretinde de geniş bir Çinli iş dünyası temsil grubunu beraberinde götürmüştü. Söz konusu heyette Alibaba kurucusu Jack Ma, Tencent kurucusu Pony Ma ile Çin bankaları ve kamu şirketlerinden yöneticiler yer almıştı.

2015 ziyaretinde Çin ile ABD arasında Boeing’den 300 uçak satın alınmasını kapsayan 38 milyar dolarlık bir anlaşma imzalanmıştı. Xi ayrıca Apple CEO’su Tim Cook, Meta CEO’su Mark Zuckerberg ve Amazon’un kurucusu Jeff Bezos gibi ABD teknoloji sektörünün önde gelen isimleriyle görüşmüştü.

ABD Başkanı Donald Trump da Çin ziyaretlerinde benzer bir yönteme başvurdu. Trump, 2017’deki ziyaretinin yanı sıra bu yıl mayıs ayında gerçekleştirdiği Çin temasında da Nvidia CEO’su Jensen Huang ve Elon Musk dahil olmak üzere çok sayıda Amerikan şirket yöneticisini delegasyonuna dahil etti.

Washington ile Pekin, mayıs ayında ticaret ve yatırım ilişkilerini yönetmek üzere çeşitli resmi mekanizmalar oluşturmuştu. Ancak konuya ilişkin bilgi veren üç kaynak, zirvede bu mekanizmalar üzerinden büyük ekonomik sonuçların açıklanması ihtimalinin düşük olduğunu belirtiyor.

ABD’de Çin yatırımlarına yönelik siyasi ve güvenlik baskısının devam etmesi, yeni ticari anlaşmaların kapsamını sınırlayan temel unsurlar arasında bulunuyor. Tarafların beklentileri de bu nedenle büyük bir ticaret anlaşmasından ziyade mevcut sorunların yönetilmesine odaklanıyor.

İki ülke ayrıca hangi ürünlerin hassas olmayan ürünler kapsamında değerlendirileceği konusunda anlaşmazlık yaşamayı sürdürüyor. Yaklaşık 10 ürün kategorisinin bu kapsamda değerlendirilmesi üzerinde görüşmeler devam ederken listenin zirveye kadar değişebileceği belirtiliyor.

ABD tarafının zirvedeki öncelikleri arasında ticari ürünlerin sınıflandırılmasına ilişkin anlaşmaya varılması ve Amerikan şirketleri için daha fazla nadir toprak elementi ihracat lisansının alınması bulunuyor. Washington ayrıca Pekin’in daha önce üzerinde anlaşmaya varılan ticaret ateşkesi kapsamındaki yükümlülüklerine uymasını talep ediyor.

Çin ise ABD’den yeni tarife indirimleri bekliyor. Çin Ticaret Bakanlığı, temmuz ayında iki ülkenin yaklaşık 30 milyar dolarlık ürünü kapsayacak karşılıklı tarife indirimlerini değerlendirdiğini açıklamıştı.

ABD Yüksek Mahkemesi şubat ayında, Çin ürünlerine Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası kapsamında getirilen tarifeleri iptal etmişti. Washington daha sonra küresel ölçekte yüzde 10 oranında temel ithalat tarifesi uygulamaya koydu.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, zirve sırasında tarım ürünleri ve tarife dışı engeller konusunda bazı duyurular yapılacağını açıklarken ayrıntı vermedi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Greer ve Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng’in de eylül ayının başında zirvede açıklanabilecek sonuçları görüşmek üzere bir araya gelmesi bekleniyor.