Windows İşletim Sistemleri Hangi Verilerinizi Topluyor? İşte Detaylar
Windows 10’un ana akım destek süresi sona yaklaşırken, milyonlarca kullanıcı önemli bir kararın eşiğinde bulunuyor. Kullanıcılar, mevcut işletim sisteminde kalma, Windows 11’e geçiş yapma ya da tamamen Microsoft dışı bir sisteme yönelme arasında bir tercih yapmak zorunda. Bu noktada, gözden kaçırılmaması gereken bir konu daha öne çıkıyor: Windows’un topladığı kullanıcı verileri.
Windows 10 ve 11 Aynı Telemetri Politikalarını Uyguluyor
Windows 10’un 1903 sürümünden itibaren ve Windows 11’de, Microsoft’un veri toplama politikaları birebir aynı. Yani hangi sürümü kullanırsanız kullanın, işletim sisteminin sizden toplayacağı bilgiler değişmiyor. Bu veriler, Microsoft tarafından “Gerekli” ve “İsteğe Bağlı” olmak üzere ikiye ayrılıyor.
Gerekli Veriler Zorunlu Olarak Toplanıyor
Microsoft, “Gerekli” olarak tanımladığı verilerin toplanmasını işletim sisteminin güvenliği, güncelliği ve bulut tabanlı hizmetlerle bağlantı kurabilmesi için şart olarak sunuyor. Bu kapsama giren bilgiler arasında cihazın yapılandırması, donanım ayrıntıları ve yazılımın çalışmasına dair temel bilgiler yer alıyor.
Bazı hizmetlerde veri toplama yalnızca kullanıcı hizmeti aktif ettiğinde başlıyor. Bu kapsamda toplanan veriler “Gerekli Hizmet Verisi” olarak tanımlanıyor. Örneğin, “Cihazımı Bul” özelliği aktif edildiğinde konum bilgisi otomatik olarak Microsoft’a iletiliyor.
Bulut Bağlantılı Hizmetlerde Hangi Veriler Paylaşılıyor?
Windows’un bulut tabanlı “bağlı deneyim” listesi oldukça geniş. Bu liste şu özellikleri içeriyor:
- Etkinlik Geçmişi
- Bulut Panosu
- Özel Sözlük
- Zaman ve Tarih Hizmeti
- Teslimat Optimizasyonu
- Cihaz Şifreleme
- Emoji Paneli
- Gözle Kontrol
- Aile Güvenliği
- Cihazımı Bul
- Başlangıç Yardımı
- Konum Hizmetleri
- Microsoft Defender SmartScreen
- Telefon Bağlantısı
- Akıllı Uygulama Denetimi
- Sorun Giderme Hizmeti
- Sesle Yazma
- Windows Yedekleme
- Windows Insider Programı
- Windows Güvenliği
- Windows Arama
- Windows Spotlight
- Widget’lar
Bu özelliklerden herhangi birini kullanan kullanıcıların cihazlarına ait kimlik doğrulama bilgileri, lisanslama ayrıntıları, yapılandırma ve ağ verileri gibi ek bilgiler de toplanıyor. Microsoft, bu verilerin hizmetin çalışması açısından “kritik” olduğunu savunuyor. Kurumsal kullanıcılar bu veri akışını sınırlama imkânına sahipken, bireysel kullanıcılar için bu düzeyde bir kontrol bulunmuyor.
Tanı Verileri: En Azından Toplanması Zorunlu Olanlar
💡Microsoft’un topladığı “Gerekli Tanı Verileri” üç ana kategoriye ayrılıyor:
- Cihaz Bağlantısı ve Yapılandırma Bilgileri: Donanım üreticisi, işlemci türü, bellek miktarı, ağ bağlantıları ve çevre birimlerine dair bilgiler.
- Ürün ve Hizmet Performansı: İşletim sistemi hataları, çökme raporları ve sistem kararlılığına dair genel performans bilgileri.
- Yazılım Kurulumu ve Envanteri: Windows sürümü, yüklü güncellemeler, uygulama listesi ve sürücüler gibi yazılım ayrıntıları.
İsteğe Bağlı Verilerle Deneyim Kişiselleştiriliyor
Microsoft, kullanıcıların gönüllü olarak paylaşabileceği bazı verileri de topluyor. Bu veriler, daha iyi hizmet sunumu ve sorunların çözümü için kullanıldığını belirtiyor. Ancak bu verilerin gönderilmesi zorunlu değil.
💡İsteğe bağlı tanı verileri şu alt kategorilerde toplanıyor:
- Tarama Geçmişi: Microsoft tarayıcılarında yapılan aramalar, gezinme geçmişi ve yapılandırma değişiklikleri
- Cihaz Bağlantısı ve Yapılandırma: Gerekli verilerden daha ayrıntılı bilgiler
- Yazma ve Ses Verileri: Kullanıcı yazım örnekleri, sesli komutlar ve bu girdilerin metne dönüştürülmesi
- Performans Verileri: Daha detaylı sistem performans ölçümleri
- Kullanım Verileri: Uygulama açılışları ve Windows içindeki özelliklerin kullanımı
- Yazılım Kurulumu ve Envanteri: Gerekli tanı verilerinden daha ayrıntılı kurulum bilgileri
Windows Kullanıcılarına Sunulan Seçenekler Neler?
Bireysel kullanıcılar, kurumsal müşteriler kadar detaylı kontrol imkânına sahip olmasa da bazı ayarları kendileri düzenleyebilir. Windows 10 ve 11 kullanıcıları, Ayarlar > Gizlilik > Tanı ve Geri Bildirim bölümüne giderek hangi düzeyde veri paylaşmak istediklerine karar verebilir. Burada yalnızca iki seçenek bulunur: Gerekli ve İsteğe Bağlı. Gizliliğe önem veren kullanıcılar için yalnızca “Gerekli” verilerin paylaşılması daha uygun olabilir.
Ayrıca, bu sayfa üzerinden yazma ve kişiselleştirme (reklam, içerik önerileri) ayarları da kontrol edilebilir. Bu seçenekler manuel olarak açılıp kapatılabilir.
Tanı Verilerini Görüntüleme Aracı Ne İşe Yarar?
Microsoft, kullanıcıların hangi verileri paylaştığını görmesini sağlamak amacıyla Tanı Verisi Görüntüleyici adlı bir araç sunuyor. Aynı gizlilik sayfasında “Tanı Verilerini Gör” başlığını etkinleştirerek kullanılabilen bu özellik, yaklaşık 1 GB’lık bir alan kaplar. Ancak gönderilen verilerin detaylarını incelemek isteyen kullanıcılar için oldukça faydalı bir araçtır.
Microsoft’un veri toplama konusunda kapsamlı belgeler sunması olumlu bir adım. Ancak bu belgeleri okumak ve anlamak her kullanıcı için kolay değil. Her şey kullanıcıların gizliliğe verdiği öneme ve Microsoft’a olan güvenine bağlı olarak değişiyor. Ortalama bir kullanıcı bu verilerin gönderilip gönderilmediğini önemsemeyebilir. Fakat bilinçli kullanıcılar için sunulan ayarlar ve araçlar, gizliliğin daha bilinçli yönetilmesine imkân tanıyor.
