Robot Süpürgenin Kamerasıyla Eşinin İhanetini Kanıtladı, Tazminatı Kazandıktan Sonra Hapse Girdi

Tayvan’da bir erkek, eşinin sadakatsizliğini robot süpürgenin kamerasıyla belgeleyerek açtığı davada yaklaşık 16 bin dolar tazminat kazandı ancak aynı kayıt nedeniyle beş ay hapis cezasına çarptırıldı. Olayda robot süpürge 2023 yılında mobil uygulama üzerinden uzaktan çalıştırılırken evin içindeki görüntüleri canlı olarak aktardı. Mahkeme, evlilik yükümlülüklerinin eşlerden birine diğerinin mahremiyetini gizlice ihlal etme hakkı vermediğine hükmetti.

Mahkeme İlişkinin Evlilik Bağını İhlal Ettiğine Karar Verdi

Tayvan’ın Taoyuan kentindeki Guishan bölgesinde bulunan tatil evinde Eylül 2023’te ortaya çıkan kullanılmış bir diş fırçası, erkeğin eşinin başka biriyle görüştüğünden şüphelenmesine yol açtı. Adam daha sonra binanın otoparkına ait güvenlik kamerası kayıtlarını incelerken daha önce eşini araçla eve getiren tanımadığı bir erkeği belirledi. Çiftin 2021 yılında evlendiği, tatil evini ise ağırlıklı olarak tatillerde kullandığı mahkeme kararına yansıdı.

Üç ay sonra evde bulunan robot süpürge, olayın seyrini değiştiren teknoloji haline geldi. Adam cihazı mobil uygulaması üzerinden uzaktan çalıştırırken başlangıçta robotun ses özelliğini kullanarak eşiyle iletişim kurmayı amaçladı. Cihazın üzerinde bulunan kamera canlı görüntü aktarırken adam evde eşinin daha önce otopark kayıtlarında gördüğü erkekle birlikte olduğunu fark etti.

Robot süpürgenin sağladığı canlı görüntü, erkeğin daha sonra kayıt altına aldığı görüntülerin kaynağını oluşturdu. Görüntülerde kadın kıyafetlerini değiştirirken diğer erkekle yakınlaştı ve ev içerisinde çıplak halde görüldü. Adam kayıtları eşinin başka biriyle ilişki yaşadığını kanıtlamak amacıyla hukuki süreçte kullanmak üzere sakladı.

Taoyuan’daki hukuk mahkemesi, görüntüleri eşinin diğer erkekle ilişkisinin niteliğini değerlendiren deliller arasında ele aldı. Adam, eşine karşı açtığı davada ayrıca diğer erkeği de taraf göstererek yaklaşık 68 bin dolar tazminat talep etti. Mahkeme, iki kişi arasındaki ilişkinin sıradan arkadaşlık sınırlarını aştığı sonucuna ulaşarak toplam 500 bin Tayvan doları tutarında tazminata hükmetti.

Tayvan hukukundaki eşler arasındaki sadakat yükümlülüğü, davacının uğradığını ileri sürdüğü zararın medeni hukuk kapsamında değerlendirilmesine dayanak oluşturdu. Söz konusu karar, özel hayatın korunmasına ilişkin kuralların ayrıca uygulanabilmesi nedeniyle davanın ceza boyutunu ortadan kaldırmadı. Medeni davada delilin değerlendirilmesi, o delilin elde edilme yönteminin otomatik olarak hukuka uygun kabul edilmesi anlamına gelmedi.

Eş, medeni davanın ardından kocasının kendisini rızası olmadan özel görüntülerle kaydettiğini ileri sürerek ayrı bir ceza şikâyetinde bulundu. Kadın, robot süpürgenin çalışırken verdiği ışık veya sesli bildirimlerin kayıt yapıldığını anlaması için yeterli bir uyarı oluşturmadığını savundu. Mahkeme de cihazın bazı işaretler vermesinin kadının görüntülerinin kaydedildiğini bildiğini veya buna onay verdiğini göstermediğini değerlendirdi.

Mahkeme, erkeğin kaydı tesadüfen gördüğü görüntülerle sınırlı tutmadığını da dikkate aldı. Adam diğer erkeği görüntüde gördükten sonra kayıt özelliğini bilinçli şekilde kullandığı için mahkeme eylemi kasıtlı bir özel hayat ihlali olarak değerlendirdi. Tayvan’daki mahkeme, eşler arasında evlilikten doğan yükümlülükler bulunsa da bu yükümlülüklerin kişinin özel yaşam alanını sınırsız biçimde izleme yetkisi vermediğini belirtti.

Akıllı ev cihazları, kamera ve mikrofon gibi sensörler sayesinde yalnızca temizlik yapan araçlar olmaktan çıkarak evin uzaktan izlenebildiği bağlantılı cihazlara dönüştü. Mobil uygulama üzerinden kontrol edilen kameralı robot süpürgeler, kullanıcıya evin farklı noktalarını uzaktan görme olanağı sağlayabildiği için mahremiyet açısından güvenlik tartışmalarına da konu olabiliyor. Tayvan’daki dava, böyle bir cihazın teknik olarak görüntü sağlayabilmesinin görüntüyü kaydeden kişiye sınırsız bir hukuki yetki vermediğini ortaya koydu.

Tayvan’daki ceza mahkemesi, erkeği başka bir kişinin cinsel içerikli görüntülerini hukuka aykırı şekilde kaydetmekten suçlu buldu. Mahkeme beş aylık hapis cezası verirken kararın belirli koşullarda 150 bin Tayvan doları para cezasıyla karşılanabilmesine de hükmetti. Kararın açıklanan çerçevesinde daha ağır yaptırım olarak üç yıla kadar hapis ile 300 bin Tayvan dolarına kadar para cezası gündeme gelebiliyordu.

Adamın elde ettiği yaklaşık 500 bin Tayvan dolarlık tazminat ile karşı karşıya kaldığı 150 bin Tayvan dolarlık ceza arasındaki fark, olayın mali sonucunu da değiştirdi. Yaklaşık 16 bin dolarlık tazminat üzerinden hesaplandığında ceza, kazandığı miktarın yaklaşık üçte birine karşılık geldi. Hapis cezası ise davanın yalnızca maddi sonuçlarla sınırlı kalmadığını gösterdi.

Tayvan’daki karar, eşler arasındaki uyuşmazlıklarda dijital delillerin kullanılmasının iki farklı hukuki soruyu aynı anda gündeme getirebildiğini gösterdi. Bir görüntünün bir medeni hukuk davasında delil olarak değerlendirilmesi, aynı görüntünün elde edilme yönteminin ceza hukuku bakımından ayrıca incelenmesine engel oluşturmuyor.

Türkiye’deki kullanıcılar açısından da kameralı robot süpürgeler, akıllı kameralar, bebek monitörleri ve diğer bağlantılı ev cihazlarının mahremiyet boyutu önem taşıyor. Ev içerisinde görüntü veya ses toplayan cihazlarda erişim izinlerinin, hesap güvenliğinin ve kayıt özelliklerinin bilinçsiz şekilde kullanılması, cihazın yalnızca teknik bir ürün olmaktan çıkıp kişisel verilerin korunması bakımından hukuki sonuç doğurabilecek bir araca dönüşmesine yol açabiliyor. Tayvan’daki dava bu açıdan akıllı ev teknolojilerinde cihaz güvenliği kadar kullanıcı rızasının da önem taşıdığını gösteren dikkat çekici bir örnek olarak öne çıkıyor.

Kararın açıklanan bilgilere göre temyiz yolu açık bulunuyor. Tayvan’daki sosyal medya tartışmalarında bazı kullanıcılar eşinin sadakatsizliğini ortaya çıkardığı için erkeğin cezalandırılmasını eleştirirken bazı kullanıcılar evlilik ilişkisinin gizli görüntü kaydını hukuka uygun hale getirmediğini savundu.